موش‌ها می‌توانند تاریخچه حضور انسان‌ها روی زمین را روایت کنند!

موش‌ها می‌توانند تاریخچه حضور انسان‌ها روی زمین را روایت کنند!

موش‌ها در فاضلاب زندگی می‌کنند. داخل زباله‌ها می‌روند. می‌توانند بیماری‌ها را منتقل کنند. خیلی سخت است در آن‌ها ارزشی پیدا کنیم ـ به‌جز‌اینکه الگویی انسانی برای مطالعه بیماری‌های انسان باشند.
کد خبر: ۱۱۰۸۴۲
بازدید : ۱۰۳۰
۳۱ شهريور ۱۴۰۱ - ۰۹:۲۱

فرادید| دکمه. میخ‌های قدیمی. تور‌های قدیمی ماهیگیری. صندل. قاشق‌های فلزی، بلیت‌های فوتبال و گیره‌های قدیمیِ مو. تقریباً یک مجموعه است. اما مجموعه‌ای که آدم‌ها آن را گردآوری نکرده‌اند. همه این اشیاء توسط موش‌ها دورهم جمع شده‌اند.

به گزارش فرادید، بسیاری از مردم از موش‌ها بدشان می‌آید. موش‌ها در فاضلاب زندگی می‌کنند. داخل زباله‌ها می‌روند. می‌توانند بیماری‌ها را منتقل کنند. خیلی سخت است در آن‌ها ارزشی پیدا کنیم ـ به‌جز‌اینکه الگویی انسانی برای مطالعه بیماری‌های انسان باشند.

اما موش‌ها چیز‌های بیش‌تری برای به‌اشتراک‌گذاشتن با ما دارند. محتویاتی که در لانه‌های‌شان موجود است می‌تواند به باستان‌شناسان، مورخان و ما چیزهایی، نه‌تن‌ها درباره خودِ موش‌ها بلکه درباره انسان‌هایی که موش‌ها در میان‌شان زیسته‌اند، آموزش دهد.

هرچه‌نباشد، هر جا انسان هست، موش هم به دنبالش هست. دانشمندان می‌توانند از طریق بازرسیِ آنچه موش‌ها در محیط‌های مشترک با انسان‌ها گردآوری کرده‌اند، بفهمند که مردم در چه جا‌هایی زیسته‌اند و چه کار‌هایی کرده‌اند.

لانه موش‌ها می‌تواند نشان دهد که یک ساختمان چطور در طی زمان‌های مختلف موردِ استفاده قرار گرفته است. حتی چوب‌هایی که جمع کرده‌اند و فضله‌های‌شان می‌تواند به ما بگوید محیطِ زیست آدم‌ها در هزاران سال پیش چگونه بوده است.

موش‌ها چیزهایِ شخصی ساکنانِ خانه‌ای که در آن مستقر هستند را می‌دزدند و در لانه‌های‌شان جمع می‌کنند. موش‌ها نمی‌توانند بیش‌تر از ۱۵۰ فوت از لانه‌های‌شان دور شوند، بنابراین هرآنچه در لانه‌های آن‌ها پیدا می‌شود، متعلق به همین محدوده است. حتی گاهی نامه‌های افراد در لانه‌های موش‌ها پیدا شده است.

موش‌ها همواره با انسان‌ها از طریقِ کشتی مسافرت کرده‌اند. اکنون با مطالعه ژن‌های موش‌های جدید، دانشمندان می‌توانند بفهمند که انسان‌ها در کجا‌ها و درچه زمان‌هایی زیسته‌اند.

امیلی پاکت، از دانشگاه ممفیس، می‌گوید مطالعه موش‌ها از‌این‌حیث بسیار مهم است، زیرا می‌تواند از زمان‌هایی که انسان‌ها هنوز با خاطره‌نویسی روزانه آشنا نبودند، اطلاعاتی به ما بدهد. پاکت، به عنوان یک پلی‌ژئوگرافر، درباره تغییراتِ دی‌اِن‌اِی گونه‌ها در محدوده‌های جغرافیایی مطالعه می‌کند. یکی از مثال‌های خوب جزایر پلی‌نزی در اقیانوسِ آرامِ جنوبی است. آدم‌ها نخستین‌بار ۳۰۰۰ سال قبل وارد این جزایر شدند.

ورود به این جزایر نیازمندِ سفر‌های طولانی با کشتی بود و هر سفرِ طولانی نیازمندِ به‌همرا‌ه‌داشتنِ خوراکی است. از‌آنجایی که در آن زمان استراحت‌گاه‌های جاده‌ای نبود که بشود چیز‌های مطلوب از آن خریداری کرد، دریانوردان با خودشان موش می‌آوردند که از آن‌ها تغذیه کنند.

آن‌ها موش‌های اقیانوسِ آرام بودند و تعدادی که از این سفر‌ها جانِ سالم به‌در می‌بردند به همراه آدم‌ها در جزایر مختلف پراکنده می‌شدند و شروع به افزایش جمعیتِ خود می‌کردند.

موش‌ها می‌توانند تاریخچه انسان‌ها را روایت کنند!

دانشمندان با تحلیلِ ژنتیکِ موش‌ها توانستند بفهمند که آدم‌ها چه زمانی و به کجا‌ها وارد شدند. موش‌ها ـ و آدم‌ها ـ اول به تونگا، سپس به ساموآ وارد شدند. بعد در جزایرِ سوسایتی پراکنده شدند و بعد وارد جزایز ایستر در هاوایی شدند.

پاکت می‌گوید: «دی‌اِن‌اِی موش‌ها ـ یا همان دفترچه راهنمای سلول‌های‌شان ـ واقعاً داستان‌هایی درباره انسان‌ها به ما می‌دهد.» همان‌طور که این گونه‌ها تولیدمثل می‌کنند، در دی‌اِن‌اِی نوزادانِ بعدی تغییراتِ کوچک، متفاوت و تصادفی رخ می‌دهد. بسیاری از این تغییرات، تغییرِ خاصی در موش‌ها ایجاد نمی‌کنند. اما پاکت می‌تواند با پیدا کردن و ردیابیِ این تغییرات در دی‌اِن‌اِی نشان دهد که جمعیتِ موش‌ها در طی زمان به کجا‌ها وارد شده‌اند.

پاکت دریافته است که گونه موشِ قهوه‌ای می‌تواند داستان بزرگ‌تری درباره چگونگیِ پراکنده شدنِ انساان‌ها در سراسر جهان به ما بگوید.

موش‌های قهوه‌ای، موش‌هایی هستند که معمولاً در فاضلاب‌های شهر‌های بزرگی مثل نیویورک پیدا می‌شوند، اما نیویورکی‌های بومی نیستند. این موش‌ها در سراسر جهان پیدا می‌شوند، اما اصالتشان به شرق چین و مغولستان برمی‌گردد. نمونه دی‌اِن‌اِی این موش‌ها نشان می‌دهد که آن‌ها از جنوب و شرق به هند وارد شدند؛ که درواقع نشان می‌دهد انسان‌ها به چه ترتیبی وارد این جزایر شدند.

گروه دیگر در چین و روسیه پراکنده شدند. موش‌های دیگر هم‌چنان در غرب پراکنده شدند و سراسر اروپا و آفریقا را فرا گرفتند. استثمارگران موش‌ها را از اروپا وارد شمال و جنوب آمریکا و تقریباً هر جای دیگری روی کره زمین کردند.

دوید اورتون، جانور-باستان‌شناس، می‌گوید که موش‌ها حتی می‌توانند به مورخان بگویند که یک شهر تا چه‌حدی بزرگ بوده است. او در دانشگاه یورک در انگلستان روی موش‌هایی که با آدم‌های دوران باستان زندگی می‌کردند، مطالعه می‌کند. وقتی مورخان بقایایِ شهر‌های باستانی را پیدا می‌کنند، شروع به حفاری و پیدا کردنِ چیز‌های جدید می‌کنند.

اورتون می‌گوید: «مشکل این است که اغلب شهر‌های باستانی در زیرِ شهر‌های مدرن بنا شده‌اند. همین‌طوری نمی‌شود شروع به حفاری کرد. آدم‌ها تمایلی به ترک کردنِ خانه‌های‌شان ندارد؛ و برای‌شان مهم نیست که تاریخی که زیر پای‌شان دفن شده تاچه‌اندازه اهمیت داشته باشد.»

اما می‌توانید موش‌ها را دنبال کنید. موش‌ها «برای تأمین غذا و سرپناه به انسان‌ها وابسته هستند.» موش‌ها برای آنکه بتوانند از جایی به جای دیگر نقل‌مکان کنند به انسان‌هایی نیاز دارند که غذا و چیز‌های دیگر را به جا‌های دیگر منتقل کنند. فقط شهر‌های باستانی‌ای که به‌قدر کافی بزرگ بودند تا با سایت‌های دیگر ارتباط داشته باشند، قادر بودند از عهده جمعیتِ بزرگِ موش‌ها بربیایند؛ بنابراین پیدا کردنِ اسکلت موش‌ها در ویرانه‌های شهر‌های باستانی می‌تواند ایده‌ای درباره اینکه این شهر‌ها تاچه‌اندازه‌ای بزرگ بوده‌اند، در اختیار ما بگذارد. دی‌اِن‌اِی موجود در استخوانِ موش‌ها می‌تواند تعیین کند که موش‌ها از کجا آمده‌اند و با کدام شهر‌ها پیوند داشته‌اند.

پاکت و اورتون درحال کار کردن برای پیدا کردنِ ارتباطِ دقیق بینِ اندازه شهر‌ها و زیستگاه‌های موش‌ها هستند.
دانشمندان با بررسی بقایای فضله موش‌ها در غاری در اورگون در آمریکا متوجه شده‌اند که انسان‌ها در حدود ۱۴۰۰۰ تا ۷۰۰۰ سال پیش در این غار‌ها سکونت داشتند. دنیس جنکینز، باستان‌شناس در دانشگاه اورگون، می‌گوید: «موش‌های حمال همه‌چیز را می‌دزدند. ما مجبور بودیم در هنگام مطالعه غار‌ها هر شب وسایلمان را جمع کنیم که گم نشود.»

موش‌های حمال هر چه غارت کرده بودند را در لانه‌هایی که از رویهم انباشتنِ چوب، برگ، خاک، فضله و ادرارشان درست شده بود، پنهان می‌کردند. یک گروه از موش‌ها می‌توانند برای هزاران سال در یک غار و در یک لانه زندگی کنند. در طی زمان این توده کثافت بزرگ و بزرگ‌تر می‌شود. تمام موادی که داخلِ این توده جای داده شده است می‌تواند به دانشمندان ایده‌هایی درباره اینکه محیطِ زیستِ اطراف چه تغییر کرده است، بدهد.

برای مثال جنکینز در بررسی فضله موش‌ها در غارِ اورگون دانه‌های گیاهی را پیدا کرد که به هزاران سال پیش تعلق داشت. آن‌ها سپس گرده را با گرده‌هایی که در خاکِ مجاور غار وجود داشت، مقایسه کردند تا تفاوت‌ها را برجسته کنند.


منبع: Science News Explores
ترجمه: عاطفه رضوان‌نیا

ارسال نظرات
نام:
ایمیل:
* نظر:
پیشنهاد ویژه