چرا کمبوجیه به مصر لشکر کشید

چرا کمبوجیه به مصر لشکر کشید

لشکرکشی کمبوجیه به مصر به خاطر یک زن رخ داد. زیرا وقتی کمبوجیه آگاه شد که زنان مصری در عشق‌ورزیدن برتر از دیگران‌اند، نزد آماسیس پادشاه مصر فرستاد، و از یکی از دخترانش برای ازدواج خواستگاری کرد. اما پادشاه دختری از خودش به او نداد، زیرا از آن بیم داشت که مبادا با او نه در شأن همسر، بلکه در شأن کنیز رفتار شود. پس نئیتِتیس، دختر آپریاس را فرستاد.
کد خبر: ۶۸۴۲۱
بازدید : ۶۷۸۹۷
۱۱ اسفند ۱۳۹۷ - ۰۱:۲۸

چرا کمبوجیه به مصر لشکر کشید

فریدون مجلسی| می‌دانیم که کمبوجیه در سال ۵۲۵ میلادی به مصر لشکر کشید و به سلطنت سلسله بیست‌و‌پنجم فراعنه پایان داد و فراعنه سلسله بیست‌و‌ششم را بنیان نهاد. شاهان هخامنشی از آن زمان به بعد مصر را به یک ساتراپی پارس تبدیل کردند و استانداری به اداره آن ایالت گماردند که معروف‌ترین آن‌ها ساتراپ آرشام نام دارد. بسیاری از وقایع مهم و مؤثر در تاریخ باستانی ایران بعد از ورود کمبوجیه یا کامبیز در مصر رخ داده است؛ از جمله ماجرای بردیای دروغین که منجر به توطئه داریوش و دوستانش و سلطنت داریوش شد.

می‌دانیم داریوش از دریای سرخ به شاخه‌ای از رودخانه نیل کانالی کشید که کشتی‌های مبادله مال‌التجاره میان ایران و مصر یا خلیج‌فارس و مدیترانه از طریق دریای سرخ وارد آن کانال می‌شدند و از آن کانال به شاخه نیل و سپس نیل اصلی وارد و از مصب نیل و اسکندریه وارد مدیترانه می‌شدند یا مسیر برعکس را می‌پیمودند. سنگ‌نبشته داریوش که در قرن گذشته پیدا شد، مکان آن کانال را نشان می‌دهد که آثاری هم از آن باقی است.

باری، برای نگارنده همیشه این پرسش مطرح بود که به چه دلیل کمبوجیه از ایران به مصر لشکرکشی کرده بود، زیرا مصر کشوری بود وابسته به دره نیل که مانند امروز از جنوب به آبشار‌ها و جنگل‌های قاره سیاه می‌پیوست و در شرق آن دریای سرخ بود و در شمال به صحرای سینا و مدیترانه و در غرب به صحرای لیبی می‌پیوست. وضعیت طبیعی دره نیل موجب شده بود مصر کشوری درون‌گرا باشد، و ضمنا با ایران تماسی دورادور داشت و حتی همسایه هم نبود که برخورد‌هایی پیش آید که موجب چنان جنگی شود و به سلطنت سلسله بیست‌و‌پنجم پایان دهد.


هنگامی که کتاب «پرسیکا» یا «داستان‌های مشرق‌زمین» اثر کتِسیاس یا کتزیاس کنیدوسی تنظیم‌شده توسط لوید لِوِلین جونز را ترجمه می‌کردم، پاسخی به این پرسش یافتم. کتزیاس پزشک دربار اردشیر دوم هخامنشی خودش کتاب پرسیکا را نزدیک ۲۵۰۰ سال پیش نوشته است و مطلبی را شرح می‌دهد که صد سال پیش از او در دربار هخامنشی رخ داده بود. از این‌رو و با توجه به اینکه در همه تواریخ باستانی مبالغه و توهم و افسانه و حقیقت به هم آمیخته‌اند، نمی‌توانیم صحت تاریخی آن را تضمین کنیم! اما از آنجا که دلیل و توضیح دیگری درباره دلیل حمله کمبوجیه به مصر ندیده‌ایم، شاید احتمالا آثاری از حقیقت در آن روایت وجود داشته باشد.


کتسیاس می‌گوید: «لشکرکشی کمبوجیه به مصر به خاطر یک زن رخ داد. زیرا وقتی کمبوجیه آگاه شد که زنان مصری در عشق‌ورزیدن برتر از دیگران‌اند، نزد آماسیس پادشاه مصر فرستاد، و از یکی از دخترانش برای ازدواج خواستگاری کرد. اما پادشاه دختری از خودش به او نداد، زیرا از آن بیم داشت که مبادا با او نه در شأن همسر، بلکه در شأن کنیز رفتار شود. پس نئیتِتیس، دختر آپریاس را فرستاد. سردار آپریاس را به خاطر شکستی که از قیروانی‌ها خورده بود از مملکت مصر تبعید کرده و او را به دستور آماسیس کشته بودند و کمبوجیه که از نئیتِتیس خشنود بود، کل داستان را از او شنیده بود و پیوسته از سوی او تحریک می‌شد، و وقتی نئیتِتیس از او خواست که انتقام قتل آپریاس را بستاند، او نیز ترغیب شد که با مصریان وارد جنگ شود».


به عبارت دیگر کمبوجیه که فرزند کوروش بزرگ بود، در شأن خود می‌دید که با شاهزاده خانمی والاتبار ازدواج کند و فرعون که از تبار خدا-شاهان قدیمی بود، شاید این سلسله نوپا را در شأن خود نمی‌دانست، و ضمنا می‌دانست که شاهان ایران در نگاهداری همدمان در حکم همسران صیغه و کنیزکان استعدادی دارند، نگران آن بود که مبادا با دخترش به گونه‌ای رفتار شود که در شأن او نباشد. پس دختر یک سردار پیشین را که لابد تربیتی اعیانی داشت به جای دختر خود روانه می‌کند که از قضا بر کام کمبوجیه شیرین می‌آید و دخترک با شرح ماجرای خود انتقام خون پدر را از او می‌خواهد.


کتسیاس داستان خود را چنین ادامه می‌دهد که «کمبوجیه برای جنگ با آمیرتائوس [آماسیس]پادشاه مصر به آن کشور لشکر کشید و کُومبافیس خواجه که بیش از همه نزد پادشاه مصر نفوذ داشت پُل‌های مصر را (به همراه هرچیز دیگر) تسلیم می‌کند به شرط آنکه فرماندار مصر شود و این اتفاقی است که رخ داد: کمبوجیه با کمک آیزابات، پسرعموی کومبافیس ترتیب این کار را داد و بعدا خودش با او صحبت کرد و پس از آنکه آمیرتائوس زنده دستگیر شد، با او کاری نکرد جز اینکه او را به همراه ۶۰۰۰ مصری که خودش آن‌ها را برگزیده بود به شوش تبعید کرد و تمام مصر را در اختیار خود گرفت؛ در آن نبرد ۵۰۰۰۰ مصری و ۷۰۰۰ پارسی مردند».


به‌این ترتیب ملاحظه می‌شود که کمبوجیه که گویا از گرفتن مصر راضی بوده به هر دلیل با فرعون با خشونت رفتار نکرده و او را به اسارتی محترمانه گرفته و برای تنها نبودنش شش‌هزار مصری از دوستان برگزیده‌اش را هم همراه او به پایتخت هخامنشی در شوش فرستاده است که احتمالا فرزندانشان هنوز هم در آن اطراف به کسب‌و‌کار مشغول‌اند!

ارسال نظرات
نام:
ایمیل:
* نظر:
نظرات بینندگان
انتشار یافته: ۱۱
در انتظار بررسی: ۴۹
غیر قابل انتشار: ۱۰
سعید
Iran, Islamic Republic of
۱۵:۳۳ - ۱۳۹۷/۱۲/۱۱
104
37
تماما دروغ ، ایرانیان اصلا مثل پادشاهان قدیم زن باره نبودن که برای زن به کشوری حمله کنن و بجنگند تمام مزخرف بود تاریخ نگاران یونانی از بغض و کینه ای که به ایرانیان داشتن همچین مطالبی رو نوشته اند
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۸:۲۲ - ۱۳۹۷/۱۲/۱۲
92
21
پس اگر برای عقده گشایی از پادشاه مصر بود، باید او را گردن میزد
تحلیل شما یه جاییش مشکل داره و کمبوجیه فقط بخاطر اون زن، لشگر کشی نکرده بود؛ یه بررسی بهتر نشون میده که مردمان مصر مانند مردم سومر از فراعنه خسته شده بودند و در ایران مزدوری (حقوق گرفتن در محل دور از زادگاه را مزدوری گویند) می کردند
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۹:۴۲ - ۱۳۹۷/۱۲/۱۲
25
65
چه تمدن غلیظی!
mazda
Iran, Islamic Republic of
۰۰:۰۸ - ۱۳۹۷/۱۲/۱۳
80
14
واقعا که. آخر یک نفر محقق و کارشناس واقعی تاریخ باستان نبود که بگوید کمبوجیه به خاطر یک زن لشکر نکشید؟ و شما هم به .....تیتر بزنید؟
ناشناس
United Arab Emirates
۰۰:۱۶ - ۱۳۹۷/۱۲/۱۳
20
80
عالی بود.
محمد
Iran, Islamic Republic of
۰۷:۲۳ - ۱۳۹۷/۱۲/۱۳
77
24
جفنگ بودش
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۸:۱۵ - ۱۳۹۷/۱۲/۱۳
77
4
كمبوجيه در سال 525 "پيش از ميلاد" به مصر لشكر كشيد نه 525 ميلادي!
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۹:۰۱ - ۱۳۹۷/۱۲/۱۳
101
6
نوشتيد ( می‌دانیم که کمبوجیه در سال ۵۲۵ میلادی به مصر لشکر کشید ) خير شما نميدانيد چون سال 525 ميلادي نيست ، بلكه 525 قبل از ميلاد هست . ضمنا ايرانيان آن دوران در جهان به داشتن ارتباط قوي خانوادگي شهرت داشتند پس ترس فرعون بي دليل بود . ضمنا در منابع قابل اطمينان تاريخي علت حمله ايران به مصر چنين نوشته شده است : " کوروش همواره در پی آن بود که پس از فتح بابل ، مصر را نیز فتح کند، زیرا اخباری از تصمیم آمازیس دوم ، فرعون دودمان بیست و ششم برای حمله به پارس به گوش می رسید. کوروش ارتش خود را تجهیز کرده و به ماساژت حمله کرد، او در این جنگ کشته شد و فرصت حمله به مصر را نیافت. پس از مرگ کوروش ، پسر بزرگش کمبوجیه دوم از راه خشکی و با همکاری کاهنان معبد آمون ، به مصر لشکر کشید. "
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۷:۱۲ - ۱۳۹۷/۱۲/۱۳
84
3
چرنده. بابل لیدی و مصر سه دولت همپیمان علیه هخامنشیان بودند.به این خاطر یک به یک تصرف شدند
مریم
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۱۵ - ۱۳۹۷/۱۲/۱۴
73
8
تمام داستان دورغ و چراند بوده
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۱۹ - ۱۳۹۷/۱۲/۱۵
82
7
کمبوجیه پسر کوروش پادشاه بزرگ ایران به دلیل کشتار عده‌ای از شهروندان تحت الحمایه ایران(فینیقیها)‌توسط نیروی دریایی مصر از فرعون آن زمان به نام پزآمون خواست افراد خاطی را مجازات کند. فرعون پاسخ توهین آمیزی برای شاه پارسی نوشت و آن بهانه ای شد برای لشکرکشی وی به مصر و تصرف آن کشور.
نگاه