عکس| عقبنشینی عربستان از جاهطلبیهای اولیه درباره نئوم
گزارشها از آغاز یک بازبینی اساسی در پروژه عظیم نئوم عربستان خبر میدهد و به نظر میرسد که این ابرپروژه پس از سالها تأخیر و افزایش هزینهها، در مسیر کوچکسازی و بازطراحی قرار گرفته است.
رسانه انگلیسی در مقالهای تصریح میکند پروژه عظیم و شاخص عربستان سعودی موسوم به «نئوم» پس از سالها تأخیر و افزایش هزینهها، در آستانه یک کوچکسازی و بازطراحی اساسی قرار گرفته است.
بهگفته گزارش روزنامه «فایننشال تایمز»، بازبینی جامعی که درباره این پروژه در حال انجام است، به مراحل پایانی خود نزدیک شده و انتظار میرود پیشنهادهایی برای ارائه چشماندازی بهمراتب کوچکتر و واقعبینانهتر نسبت به طرحهای اولیه بسیار بلندپروازانه ارائه دهد.
این مقاله مینویسد «محمد بن سلمان» ولیعهد عربستان سعودی که ریاست پروژه نئوم را بر عهده دارد، اکنون چشماندازی «بهمراتب کوچکتر» از آنچه در ابتدا تصور میشد برای این پروژه در نظر گرفته است. بهگفته فایننشال تایمز، این تغییر رویکرد نشاندهنده پذیرش فزاینده کاستیها در مفهوم اولیه نئوم، شیوه ارائه عمومی آن و مراحل ابتدایی ساختوساز است. نئوم که در امتداد سواحل دریای سرخ عربستان و در منطقهای به وسعت تقریبی کشور بلژیک گسترده شده، پیشتر بهعنوان پروژهای تحولآفرین و ستون اصلی برنامههای بلندمدت تنوعبخشی اقتصادی عربستان معرفی شده بود.
لاین
بهنوشته فایننشال تایمز، یکی از چشمگیرترین این تغییرات به پروژه «لاین» مربوط میشود؛ شهری خطی که قلب تپنده نئوم به شمار میرفت. این شهر که قرار بود در نهایت ۱۷۰ کیلومتر از ساحل به داخل خاک عربستانامتداد یابد، اکنون قرار است بهشدت کوچک شود. بهگفته افرادی که در جریان این بازبینی قرار دارند، معماران هماکنون در حال طراحی مجدد لاین بهعنوان پروژهای کوچکتر هستند که بتواند از زیرساختهایی که طی سالهای اخیر ساخته شده، به شکلی متفاوت استفاده کند. مقاله تأکید میکند این تغییر صرفاً کاهش مقیاس نیست، بلکه بازاندیشی بنیادین در کارکرد و ماهیت پروژه محسوب میشود.
این مقاله همچنین اشاره میکند که نئوم ممکن است بهتدریج به سمت کاربریهای صنعتی و فناورانه سوق پیدا کند؛ بهویژه بهعنوان مرکزی برای استقرار مراکز داده. منابعی که فایننشال تایمز به آنها استناد کرده، میگویند این تغییر مسیر با تلاش گستردهتر محمد بن سلمان برای تبدیل عربستان به یکی از بازیگران اصلی حوزه هوش مصنوعی همسو است. مقاله میافزاید موقعیت ساحلی نئوم امکان استفاده از آب دریا برای خنکسازی را فراهم میکند و همین ویژگی آن را به مکانی مناسب برای مراکز داده در مقیاس بزرگ بدل میسازد.
بهنوشته این گزارش، فشارهای مالی یکی از عوامل اصلی بازنگری در پروژه نئوم است. ریاض پس از یک دهه هزینهکرد سنگین با محدودیت نقدینگی مواجه شده و در عین حال قیمت نفت نیز در سطحی پایینتر از انتظارات باقی مانده است. همزمان، عربستان با تعهدات پرهزینهای برای میزبانی نمایشگاه جهانی اکسپو ۲۰۳۰ و جام جهانی فوتبال ۲۰۳۴ روبهروست. در چنین شرایطی، مقاله استدلال میکند دولت عربستان در پی مدیریت محتاطانهتر منابع مالی و اولویت دادن به پروژههایی با بازده اقتصادی شفافتر است.
پذیرش محدودیتها
این مقاله یادآور میشود که از زمان آغاز نئوم در سال ۲۰۱۷، تردیدها و بدبینیها نسبت به این پروژه چه در داخل عربستان و چه در سطح بینالمللی گسترده بوده است. با این حال، افرادی که در جریان روند بازبینی قرار دارند به فایننشال تایمز گفتهاند تغییرات برنامهریزیشده نشاندهنده تمایل ساختار حاکمیتی عربستان برای انطباق با واقعیتهای اقتصادی و عملی و پذیرش محدودیتهاست.
بهگزارش فایننشال تایمز، برخی اجزای نئوم پیشتر نیز کوچک شدهاند. پروژه پیست اسکی «تروجنا» که قرار بود میزبان بازیهای زمستانی آسیایی ۲۰۲۹ باشد، کاهش مقیاس یافته و دیگر میزبان این رقابتها نخواهد بود. در عین حال، دیگر بخشها مانند منطقه صنعتی و لجستیکی «اوکساگون» همچنان جزئی از طرح کلی نئوم باقی ماندهاند، هرچند ممکن است اولویت آنها تغییر کند.
این مقاله در انتها میافزاید نئوم در بیانیهای به فایننشال تایمز اعلام کرده که همواره در حال بازبینی شیوه مرحلهبندی و اولویتبندی ابتکارهای خود است تا با اهداف ملی و خلق ارزش بلندمدت همسو باشد. این پروژه همچنین به موقعیت راهبردی، ظرفیت انرژیهای تجدیدپذیر و زیرساخت دیجیتال خود بهعنوان مزیتهای پایدار اشاره کرده است.
منبع: ایسنا
