نقد فیلم Black Phone 2 | تلفن سیاهی که هنوز زنگ می‌زند

Black Phone 2 دنباله مستقیم قسمت اول است و داستان را چند سال بعد از فرار فینی، و مواجهه او با قاتل داستان یعنی گِرَبِر دنبال می‌کند. این بار گوئن خواهر فینی به مانند برادرش بزرگ شده و این‌بار رویاهای صادقه او قوی‌تر و شفاف‌تر از قبل شده است. رویاهای صادقه‌‎ای که هسته اصلی روایی فیلم است و تمرکز حتی بیشتری نسبت به قسمت پیشین روی آن وجود دارد.

در Black Phone 2 سازندگان به طور کلی مضمون رویای شفاف را محور اصلی این نسخه قرار می‌دهند. آنها روی رویای شفاف و بعد ماورایی روایت در قسمت دوم به خوبی مانور می‌دهند، و این مضمون فضا و المان‌های بصری خوبی به اثر می‌بخشد.اول از همه بگویم که چیزی که بیش از همه در این فیلم قابل تحسین است این مورد هست که در این فیلم، وحشت دیگر فقط در یک زیرزمین تاریک و تلفن زنگ‌خورده خلاصه نمی‌شود، بلکه به درون ذهن شخصیت‌ها نفوذ کرده است.

فینی هنوز از کابوس‌ها، توهم و تروماهای گذشته رهایی نیافته و فیلم به‌جای آنکه این زخم‌ها را نادیده بگیرد، آن‌ها را به موتور محرک روایت تبدیل می‌کند. از سوی دیگر، این تمرکز بر آسیب‌های گذشته باعث می‌شود ترس در قالبی پایدارتر و ماندگارتر عمل کند. به‌جای جامپ اسکرهای معمول، شخصیت با خاطرات دفن‌شده، صدای قربانیان و اضطراب و استرس گذشته هم دست‌و‌پنجه نرم می‌کند. گوئن هم دچار این وضعیت آزار‌دهنده اگر نه به شدت برادرش، اما کمتر از او هم نشده است. او هم حالا بزرگ‌تر شده و با بزرگ شدنش رویاهای شفافش قوی‌تر، واضح‌تر و به خاطر ترومای گذشته‌ای که از جانب گِرَبِر نصیب او و برادرش شده است آزار دهنده شده است.

در Black Phone 2 مشکل اصلی روایت، نه کمبود ایده بلکه نبود تمرکز روایی است. فیلم هم‌زمان چند خط داستانی را دنبال می‌کند؛ از ترومای حل‌نشده‌ی شخصیت‌ها و رویاهای ماورایی گرفته تا گذشته‌ی اردوگاه و بازتعریف نقش آنتاگونیست داستان. این زیرپلات‌ها به جای آن که در خدمت یک مسئله‌ی مرکزی واحد باشند، به‌صورت پراکنده و ناهماهنگ کنار هم قرار گرفته‌اند. میتوان گفت بسیاری از صحنه‌ها بیشتر نقش فضاسازی را دارند تا پیشبرد داستان، و پیوند محکمی میان رویداد‌ها شکل نمی‌گیرد.

در مقایسه با قسمت اول که روایتی فشرده، خطی و هدفمند داشت این دنباله بیشتر ایده محور است و همین پراکندگی باعث می‌شود فیلم علی‌رغم فضای ترسناک و اتمسفر قابل قبول، از نظر دراماتیک و تعلیق، اثرگذاری کمتری داشته باشد.
ایتن هاووک با نقش آفرینی دوباره در فیلم دوم، همانند نسخه پیشین در فیلم وزنه‌ای مهم دارد. بازیگری که به خوبی در نقش‌هایش می‌درخشد. او پیش از آن هم در نمونه‌های مشابه به خوبی در فیلم‌هایی چون Sinister خودنمایی کرده بود، و از این جهت باری دیگر شاهد بازیگری خوب او در Black Phone 2 در قالب شخصیت گِرَبِر هستیم.

گوئن، در اوایل فیلم تماسی از تلفن را پاسخ می‌دهد؛ تماسی که او را به دنبال یافتن جسد‌های کودکان به قتل رسیده می‌کشاند تا بتواند روح‌های گمشده آنان را آزاد کند و به نوعی به رستگاری برساند. فیلمنامه با واکاوی زخم‌های روانی و عمیق شخصیت‌ها، به درستی دلیل این تلاش برای نجات روح‌های کودکان را به وضوح نشان می‌دهد. کودکانی که مربوط به مادرشان هم می‌شوند. در واقع فیلم بی‌منطق شخصیت‌های اصلی‌اش را جلو نمی‌برد؛ بلکه در یک دایره علت و معلولی حرکت می‌کند.

اینکه حول ایده ابتدایی فیلم اول یعنی رویابینی و قدرت تعبیر خواب‌های گوئن در فیلم دوم پردازش می‌شود. این یعنی اینکه از همان ابتدا، سازندگان فیلم قبل شروع مجموعه برنامه آن را برای پیاده‌سازی در قسمت دوم داشته‌اند. در قمست دوم هسته کلی فیلم طبق همین مضمون جلو می‌رود و اتفاقات فیلم از آن نشئت می‌گیرند. هر چند سازندگان به درام فیلم به اندازه کافی نپرداخته‌اند و از این حیث ضعیف عمل کرده‌اند.

اما Black Phone 2 به خوبی دست روی جنبه ماورایی خود می‌گذارد و روایت فیلم را پیش می‌برد. یعنی همان چیزی که از ابتدا از فیلم اول روی آن سرمایه گذاری کرده بود. اما این دلیل نمی‌شود که جزئیات پرداختی فیلم رها شوند و از آن‌ها به طور کلی چشم پوشی شود یا حتی روی آن‌ها سرپوش گذاشته‌شده و رها شوند. این موارد به اثر نهایی ضربه وارد کرده و نمی تواند انتظارات را به طور کامل برآورده کند. خصوصاً صحنه‌هایی که فین و گوئن با گربر وارد مبارزه می‌شوند و ابهت آنتاگونیست ما را کامل زیر سوال می‌برند. این هم از مواردی است که به اثر ضربه وارد کرده است و شخصاً به‌هیچ‌وجه دوست نداشتم در فیلم ببینم. و آن هم برمیگرد به بال و پر زیادی که به شخصیت‌های اصلی‌اش یعنی فین و گوئن داده است.

در واقع سازندگان این دو رو بیش از حد قوی در انتهای فیلم نشان داده‌اند. در قسمت اول هم این مدل اغراق در سکانس پایانی وجود داشت ولی با شدتی کمتر. و طوری نبود که بتوان یک نقطه ضعف بزرگ آن را تلقی کرد. ولی در اینجا دیگر این اغراق از حد گذشته است و رسماً آنتاگونیست را به بازی گرفته‌اند. که منجر می‌شود شاهد اغراق زیادی به طور کلی و به ویژه در سکانس های پایانی فیلم باشیم. پرداخت کم حول پدر خانواده و واکنش‌های بسیار مصنوعی و کلیشه‌ای از جانب او یکی دیگر از ایراداتی است که میتوان به فیلم وارد نمود. که آن هم دوباره به پرداخت ضعیف اثر حول درام آن باز می‌گردد. جدا از این موارد Black Phone 2 فیلمی است که شما را به خوبی سرگرم می‌کند.

شکل بازسازی خواب‌ها در فیلم اجرایی خلاقانه دارند. خواب‌های گوئن حالتی از محو گونگی و عدم وضوح را دارا هستند، که موجب می‌شود رویاهای صادقه گوئن به خوبی نمایش داده شوند. پرداخت حول محور رویای شفاف با حال و هوای فیلم های vhs دهه ۹۰. فضای سراسر برفی و رویاهای شفاف گوئن از نضر بصری قوی کار شده. این عناصر بصری مانند تاری یا تغییر در وضوح همراه با افکت‌های صوتی امبینت سنگین، حس ابهام و تعلیق را تقویت می‌کنند.

فیلم Black Phone 2 مدام بین رویا و واقعیت فیزیکی در نوسان است، و سازندگان به خوبی از این مضمون در فیلم بهره برده‌اند. استفاده از الگوهای کلاسیک ژانر وحشت یکی از بزرگترین مزیت‌های اثر است که رویاهای صادقه گوئن و نوسان بین عالم رویا و عالم فیزیکی تداعی کننده بهره‌وری از این الگوهاست.

یکی دیگر از ایرادات اثر رابطه عاشقانه‌ای است که بین گوئن و شخصیت ارنستو شکل می‌گیرد . که بسیار کم‌عمق و تصنعی بنظر می‌رسد. آن هم به خاطر تمرکزی است که روی جنبه ماورایی فیلم وجود دارد و همانطور که اشاره کردم اسکات دریکسون، کارگردان فیلم به درام به اندازه کافی نمی‌پردازد و پراکندگی اثر هم این موضوع را تقویت کرده است.

وحشت روانی و زیر پوستی و درگیر کردن احساسات شخصیت فین در فیلم اول نقش مهمی داشت. و استفاده از یک تلفن سیاه ابزاری بود که این امکان را فراهم میکرد؛ در واقع بخش اعظمی از این وحشت روانی و زیرپوستی. اما در فیلم دوم ترس ها و خلقیات برخاسته فین از آن، با مواجهه‌ای غیر ارگانیک با شخصیت گِرَبِر صورت می‌گیرد، که به نوبه خود خلاقانه است.

باید توجه داشت زمانی که مسیر یک فیلم به سمت مضامین فراطبیعی می‌رود دیگر باید از جهت دیگری به فیلم نگاه کرد. این انتخاب خلاقانه از جهتی هوشمندانه است. چرا که تکرار صرف موارد موثر و ثابت‌‎شده فیلم اول میتوانست فیلم را در چرخه تکرار و مکررات قرار دهد و فیلم ممکن بود انقدر که باید و شاید تاثیرگذار نباشد و به یک شکست بد منجر شود. و همینکه تکرار کامل موارد مؤثر فیلم اول خود چالشی بزرگ بود که بتواند مثمر ثمر واقع شود.

بنابراین اسکات دریکسون و رابرت کرگیل تصمیم گرفتند تا با رویکردی دیگر به سراغ فیلم دوم بروند. و آن هم این بود که از جنبه ماورایی فیلم اول به نحوی دیگر و با تمرکزی بیشتر روی آن استفاده شود. در واقع سازندگان این جنبه را در فیلم اول به خوبی پی‌ریزی کرده بودند.

بنابراین تصمیم گرفتند که از چیزی که روی آن سرمایه گذاری کرده‌اند استفاده و بهره بیشتری در فیلم دوم ببرند. تلفن سیاهی که ابزار روایت وحشت شده است. فیلم اول از این باور الهام و تاثیر گرفته بود که ارواح افرادی که در موقعیت‌های اسفناک و یا بسیار بغرنجی کشته شده‌اند در آن مکان گیر افتاده و سرگردان می‌شوند. حالا این ابزار روایتی یعنی تلفن سیاه که تاثیر‌گذاری زیادی در وحشت روانی فیلم اول ایفا کرده بود، حالا در اینجا و در فیلم دوم هم به کار گرفته می‌شود. و تلفن سیاهی که همچنان زنگ می‌زند.

فیلم Black Phone 2 ادامه‌ای بر نسخه اول مجموعه با جولان دادن حول محور جنبه فراطبیعی فیلم و تمرکز روی آن است. ادامه ای که سازندگان با نگاهی به دور از تکرار مکررات صرف نسخه اول و با استفاده ابزاری از جنبه‌های سرمایه‌گذاری شده در نسخه اول به آن پرداخته‌اند.

به نوعی که تمرکزی که در نسخه اول روی شخصیت فین شده بود حالا این تمرکز روی شخصیت گوئن می رود و تمرکز اصلی روی اوست. و در قسمت دوم گوئن به نوعی جا پای برادرش می‌گذارد. اگرچه فیلم جنبه‌های مثبتی دارد و مخاطب را سرگرم می‌کند، اما نقاط ضعفی همچون زیرپلات‌های پراکنده، روابط تصنعی بین یکسری از شخصیت‌ها، و سکانس پایانی و ضربه زدن به آنتاگونیستش به فیلم لطمه وارد می‌کند. اما در حالت کلی نسخه دوم این مجموعه همچون فیلم اول حرفی برای گفتن دارد و در دورانی که فیلم‌های ترسناک خوب انگشت شمارند، تماشای آن خالی از لطف نیست.

منبع: گیمفا