ابزار ماهیگیری 10 هزارساله از جنس «شاخ گوزن» در سیبری کشف شد
باستانشناسان در شهر کراسنویارسک روسیه، مجموعهای از ابزارهای ماهیگیری را کشف کردهاند که قدمت آنها به حدود ۱۰ هزار و ۵۰۰ سال پیش بازمیگردد. این یافتهها اطلاعات تازهای درباره سطح پیشرفت فناوری ساکنان اولیه منطقه «ینیسئی سیبری» ارائه میدهد.
فرادید| کارشناسان موزه باستانشناسی و مردمنگاری ینیسئی سیبری وابسته به دانشگاه فدرال سیبری اعلام کردند این آثار که بهتازگی در چارچوب پژوهشهای مداوم درباره شیوههای معیشت انسانهای پیشاتاریخ بررسی شدهاند، بین ۹ تا ۱۰ هزار و ۵۰۰ سال قدمت دارند.
به گزارش فرادید؛ این کشفیات شواهد فیزیکی ارزشمندی از چگونگی بقا و سازگاری جوامع باستانی در محیط دشوار و رودخانهای سیبری مرکزی ارائه میدهد.
تمام ابزارهای ماهیگیری بهدستآمده از شاخ گوزن ساخته شدهاند؛ مادهای مقاوم و شکلپذیر که در دوران پیشاتاریخ، ماده اصلی ساخت ابزار به شمار میرفت. از مهمترین یافتهها میتوان به قلابهایی اشاره کرد که از نظر شکل کلی، شباهت زیادی به قلابهای ماهیگیری امروزی دارند.
با وجود این شباهت ظاهری، شیوه اتصال نخ در این قلابها با نمونههای امروزی تفاوت اساسی داشته است. بهجای حلقهای در انتهای قلاب، شیارهای کوچکی روی بدنه آنها تراشیده شده بود. این شیارها محل قرار گرفتن نخ ماهیگیری بودند تا از لغزش آن جلوگیری شود و استحکام نخ در هنگام استفاده حفظ گردد.
پژوهشگران معتقدند این جزئیات نشاندهنده درک پیشرفته سازندگان از ویژگی مواد و فشارهای مکانیکی است. سیستم اتصال شیاردار باعث میشد نیروی کشش بهطور یکنواخت در طول پایه قلاب پخش شود و کارایی آن در آبهای پرجریان رودخانههای سیبری افزایش یابد. از دیگر یافتههای مهم، نیزه ماهیگیری یا هارپونی به طول ۲۷ سانتیمتر است که آن هم از شاخ گوزن ساخته شده است.
به گفته باستانشناسان، ساخت این ابزار نیازمند مهارت فنی بالا و طیکردن مراحلی دقیق بوده است. ابتدا شاخ گوزن با تبر سنگی بریده میشد، سپس با ابزارهایی به نام «بورین» ـ نوعی اسکنه سنگی ـ از طول شکافته میشد. از یکی از نیمهها، دندانهها و بخش اتصال سر نیزه با دقت تراش داده میشد و در مرحله پایانی، سطح ابزار با سنگهای ساینده صیقل داده میشد تا هموار و مقاوم شود.
این فرایند پیچیده ساخت، سطح بالای مهارت و دانش فنی انباشتهشده در میان جمعیتهای اولیه سیبری را بهخوبی نشان میدهد.
دانشمندان تأکید میکنند که ماهیگیری برای این جوامع صرفاً یک فعالیت روزمره نبود، بلکه مهارتی حیاتی برای بقا به شمار میرفت. بدون ابزارهای قابلاعتماد و شناخت دقیق رفتار ماهیها، تأمین پایدار غذا برای آنها ممکن نبود. بررسی این آثار تازه، خلاقیت و توان سازگاری انسانهای پیشاتاریخ را برجسته میکند؛ ویژگیهایی که به آنها امکان داد در شرایط سخت اقلیمی سیبری باستان دوام بیاورند.
