فریب انرژی زاها؛ وقتی بیداری موقت به قیمت بی خوابی دائم تمام می شود

اگرچه نوشیدنی های انرژی زا ابزاری در دسترس برای مقابله با  خواب آلودگی  به نظر می رسند، اما مکانیسم اثر آن ها بر پایه تحریک کاذب سیستم عصبی بنا شده است. محتوای بسیار بالای  قند و کافئین  در این نوشیدنی ها، اگرچه در لحظه باعث افزایش هوشیاری می شود، اما به سرعت منجر به افت ناگهانی قند خون و اختلال در گیرنده های آدنوزین می گردد. نتیجه این فرآیند، چیزی جز خستگی مفرط، بی خوابی و کاهش توان جسمی در بلندمدت  نخواهد بود .

1 .  کم آبی بدن

نوشیدنی های انرژی زا  به دلیل محتوای بالای  کافئین ، ممکن است باعث شوند افراد بیش از آنچه آب مصرف می کنند، از دست بدهند و دچار کم آبی  بدن شوند .

علائم کم آبی خفیف عبارتند از :

• ادرار تیره
• خشکی دهان
• خستگی
• سردرد
• گرفتگی عضلات
• تشنگی

در صورت کم آبی شدید، ممکن است این موارد را تجربه کنید :

• هذیان (اختلال در تفکر، گیجی و سردرگمی)
• سرگیجه
• خشکی شدید پوست
• غش کردن
• تندنفسی (هایپرونتیلاسیون)
• ناتوانی در ادرار کردن
• کاهش جریان خون
• ضربان قلب سریع

نکته:  مصرف 400 میلی گرم کافئین در روز برای بیشتر بزرگسالان سالم ایمن در نظر گرفته می شود و انجمن قلب آمریکا توصیه می کند که میزان قند افزودنی روزانه بیش از 25 تا 36 گرم نباشد. شما ممکن است حتی پیش از رسیدن به این حد مجاز، عوارض جانبی نامطلوبی را تجربه کنید؛ از این رو مراقب باشید و با روزی یک عدد شروع کنید تا واکنش بدن خود را ببینید.

2 .  سقوط قند خون

بیشتر نوشیدنی های انرژی زا حاوی مقادیر زیادی قند مانند فروکتوز، گلوکز یا شربت ذرت با فروکتوز بالا هستند. مطالعات نشان می دهند که سطح گلوکز خون پس از مصرف یک نوشیدنی انرژی زا به شدت  افزایش می یابد .

این امر ممکن است منجر به «هیپوگلیسمی واکنشی» شود که با نام «سقوط قند» شناخته می شود؛ وضعیتی از قند خون پایین که پس از مصرف مقدار زیادی کربوهیدرات ایجاد می شود. علائم آن شامل خستگی و کاهش هوشیاری است که معمولا 1 تا 2 ساعت پس از مصرف اولیه  رخ می دهد .

3 .  علائم ترک کافئین

اگر به طور مداوم نوشیدنی انرژی زا مصرف می کنید، در صورت کاهش یا قطع مصرف، ممکن است علائم ترک کافئین را تجربه کنید. این موضوع می تواند کاهش مصرف را دشوار کند. این علائم  عبارتند از :

• خشم و تحریک پذیری
• دشواری در تمرکز
• خستگی و خواب آلودگی
• سردرد
• تهوع و سایر مشکلات گوارشی

4 .  تحمل کافئین

از آنجایی که کافئین اعتیادآور است، بدن شما می تواند به مرور زمان نسبت به اثرات آن «تحمل» پیدا کند. افرادی که به طور منظم نوشیدنی های انرژی زای کافئین دار مصرف می کنند، ممکن است در نهایت برای حفظ سطح انرژی خود به کافئین بیشتری نیاز داشته باشند.

تحمل کافئین می تواند منجر به خواب آلودگی، مشکلات تمرکز و خستگی شود. به دلیل همین پدیده، ممکن است نوشیدنی های انرژی زا دیگر نتوانند سطح انرژی را افزایش دهند و شما را همان قدر خسته رها کنند که قبل از  مصرف بودید .

5 .  اختلال در چرخه خواب

اگرچه نوشیدنی های انرژی زا ممکن است پس از یک شب طولانی به طور موقت باعث بیداری شوند، اما در درازمدت می توانند خواب شما را مختل کرده و در طول روز شما را خسته و بی حال کنند. مصرف بالای کافئین با اختلالات و علائم مرتبط با خواب پیوند خورده است،  از جمله :

• خواب آلودگی در طول روز
• بی خوابی (دشواری در به خواب رفتن یا خواب ماندن)
• بیدار شدن های مکرر در شب
• خواب با کیفیت پایین

نوشیدنی های انرژی زا چگونه عمل می کنند؟

این نوشیدنی ها برای افزایش سطح انرژی از طریق کافئین و سایر محرک ها مانند گلوکز طراحی شده اند. معمولا یک وعده 240 میلی لیتری از یک نوشیدنی انرژی زا حاوی 80 تا 150 میلی گرم کافئین است.

کافئین با مهار توانایی «آدنوزین» (ماده شیمیایی طبیعی خواب در بدن) برای اتصال به گیرنده هایش، شما را بیدار نگه می دارد. این نوشیدنی ها اغلب حاوی ترکیباتی هستند که به افزایش سطح انرژی معروفند، مانند ویتامین ب، کراتین،  جینسینگ یا تورین .

چه کسانی باید از آن ها اجتناب کنند؟

مصرف بیش از حد کافئین، از جمله نوشیدنی های انرژی زا، در صورت بارداری، شیردهی یا داشتن شرایط زیر ممکن است خطرات سلامتی بیشتری  ایجاد کند :

• اضطراب
• شرایطی که نیاز به مصرف محرک ها یا داروهای آسم دارد
• بیماری رفلاکس معده به مری
• بیماری های قلبی
• فشار خون بالا
• بی خوابی
• زخم معده

راه هایی برای افزایش انرژی بدون کافئین

روش های بسیار دیگری برای تقویت سطح انرژی بدون نیاز به کافئین وجود دارد،  از جمله :

• ورزش منظم
• کاهش مصرف الکل
• 7 تا 9 ساعت خواب شبانه
• خوردن وعده های غذایی و میان وعده های کوچک در طول روز به جای چند وعده بزرگ
• تمرین عادت های خواب سالم (مانند خاموش کردن وسایل الکترونیکی یک ساعت قبل از خواب)
• مدیریت استرس از طریق تکنیک های ذهن آگاهی و تمرینات تنفس عمیق
• هیدراته ماندن (نوشیدن آب کافی)

منبع: عصر ایران