نخستین شهر دایره ای جهان اینجاست | قصه کوچ اهالی از دارابگرد به داراب
5 فروردین روز شهر داراب یا دارابگرد است که جاذبههای طبیعی، تاریخی و گردشگری آن زبانزد شده.
داراب، شهری چند هزار ساله است که فردوسی، شاعر نامور درباره ساختش شعر سروده: «چو بگشاد داننده ز آن آب بند/ یکی شهر فرمود بس سودمند/ بفرمود کزهند وز رومیان/ بیارند کارآزموده ردان/ چو دیوار شهر اندر آوردگرد/ ورا نام کردند دارابگرد...»
شهر باستانی دارابگرد در سده سوم میلادی ساخته شد و به عنوان نخستین شهر دایرهای ایران شناخته میشود. این اثر تاریخی الهامبخش شهرهای دوره ساسانی بود و کارکردی نظامی-اداری داشت؛ معماری آن شامل سه دیوار متحدالمرکز و خندقی عظیم است که تا دوره معاصر آبگیری میشد.
شواهد باستانشناسی نشان میدهد که دارابگرد الگوی مستقیم شهرهای بعدی ساسانی مانند فیروزآباد و بیشاپور بود. این شهر هماکنون بهعنوان سالمترین شهر مدور ساسانی باقی مانده و میتواند تحولات شهرسازی این امپراتوری را روشن کند.
دارابگرد در سده پنجم هجری و بهدلیل تهاجم گسترده سلجوقیان دچار آسیب و ویرانی میشود و اهالی به ناحیه جدیدی مهاجرت میکنند. پس از حمله دوباره سلاجقه به ناحیه جدید، ناچار میشوند به محل کنونی شهر داراب بروند. شهر کنونی در دوران ایلخانان مغول و تیموریان مورد حمله قرار گرفت و خسارت زیادی دید. اما در عصر صفویه رو به آبادانی گذاشت.
بازماندههای ساسانی در داراب
یک پژوهشگر بافت تاریخی و محقق در حوزه گردشگری و میراث فرهنگی فارس با بیان اینکه داراب یکی از کهنترین شهرهای تاریخی ایران است به همشهری آنلاین میگوید: «شهر تاریخی دارابگرد از دوره ساسانیان به یادگار مانده است. داراب، شهری با نقشه دایرهای شبیه به شهر گور و فیروزآباد و برخی دیگر از شهرهای دوره ساسانی محسوب میشود.»
مهدی پارسایی با بیان اینکه در دارابگرد آثار برجستهای مانند آتشکده آذرخش از دوران ساسانی باقی مانده است که بعدها به مسجدسنگی لقب گرفت، میافزاید: «آتشکده آذرخش یا مسجد سنگی یکی از آتشکدههای خاموش ایران است که در پنج کیلومتری شهر داراب در استان فارس قرار دارد.»
قصه نقشبرجسته شاپور اول
یکی از آثار مهم تاریخی شهر داراب از دوره ساسانی یک نقش برجسته روایتگر پیروزی شاپور اول از پادشاهان این سلسله بر امپراتوران روم است که در 4 کیلومتری جنوب شهرستان داراب قرار دارد. پژوهشگر بافت تاریخی و محقق در حوزه گردشگری و میراث فرهنگی فارس درباره این نقشبرجسته میگوید: «در داراب نقش برجسته پیروزی شاپور اول در نبرد با والرین امپراتور روم بر سنگ نگارهای به نام پهنا حکاکی شده است. این نخستین سنگنگاره از نبرد تاریخی شاپور اول است که بعدها در تنگ چوگان کازورن نیز تکرار میشود.»
به گفته مهدی پارسایی، در بافت تاریخی شهر داراب آثار ارزشمندی مانند خانههای تاریخی و مسجد جامع داراب با مناره آجری خاص هم وجود دارد.
علاوه بر اینها، داراب جاذبههای طبیعی و تفریحی همچون آبشار فدامی و تنگه رغز دارد؛ تنگه رغز به عنوان عروس درههای ایران با 64 حوضچه شناخته میشود، تفرجگاه آبنوردان است و گردشگران از تمام نقاط کشور به این منطقه سفر میکنند.
رونق گردشگری کشاورزی در داراب
پژوهشگر بافت تاریخی و محقق در حوزه گردشگری و میراث فرهنگی فارس با بیان اینکه در این شهر کشت پنبه در مقیاس وسیعی وجود دارد و داراب را به عنوان الگوی کشت پنبه در کشور مطرح کرده است، میگوید: «علاوه بر این، بزرگترین کشتزار گل محمدی در شهر داراب قرار دارد که 5 هزار هکتار است. همچنین انجیرستان بسیار بزرگی در این شهر وجود دارد که منبع تولید انجیر مرغوب و درجه یک است. انار اشکفتو داراب هم یکی محصولات مهم در این شهر است و همچنین پرتغال داراب نیز یک برند شناخته شده ملی محسوب میشود.»
مهدی پارسایی اظهار امیدواری میکند با افتتاح فرودگاه، داراب به عنوان یک منطقه مهم در گردشگری کشور شناخته شود.
منبع: همشهری
