راه‌های پیشگیری از بیماری‌های گوارشی در سفر

بسیاری از بیماری‌های گوارشی در سفر به دلیل مصرف آب یا غذای آلوده رخ می‌دهد و آگاهی از چند اصل ساده اما علمی می‌تواند خطر ابتلا به این بیماری‌ها را به میزان قابل توجهی کاهش دهد.

به نقل از وبدا، دکتر محمدرضا سمائی با اشاره به بیماری‌های منتقله از آب گفت: این بیماری‌ها عمدتاً در قالب بیماری‌های گوارشی به‌ویژه اسهال‌های عفونی بروز می‌کنند. عوامل ایجادکننده این بیماری‌ها شامل طیف گسترده‌ای از باکتری‌ها مانند ویبریو کلرا (عامل وبا)، سالمونلا و شیگلا، ویروس‌هایی مانند نوروویروس و روتاویروس همچنین انگل‌هایی مانند ژیاردیا و آمیب هستند که از طریق آب آلوده وارد بدن می‌شوند.

شایع‌ترین علائم بیماری گوارشی، اسهال است

وی افزود: شایع‌ترین تظاهر این بیماری‌ها اسهال است که ممکن است با علائمی مانند دل‌درد، تهوع، استفراغ، تب، بی‌حالی و در برخی موارد کم‌آبی بدن همراه باشد. در کودکان، سالمندان و افراد دارای بیماری‌های زمینه‌ای این وضعیت می‌تواند سریع‌تر به کم‌آبی شدید و اختلالات الکترولیت منجر شود.

سمائی درباره راه‌های انتقال این بیماری‌ها توضیح داد: مهم‌ترین مسیر انتقال، نوشیدن آب آلوده یا استفاده از آن در تهیه غذا و نوشیدنی است همچنین شست‌وشوی میوه و سبزی با آب غیر بهداشتی، استفاده از یخ تهیه شده از آب ناسالم و حتی تماس دست آلوده با دهان می‌تواند موجب انتقال عوامل بیماری‌زا شود.

چگونه از سلامت آب آشامیدنی و یخ در سفر اطمینان حاصل کنیم؟

این متخصص بهداشت محیط درباره نحوه اطمینان از سلامت آب آشامیدنی در سفر گفت: بهترین و مطمئن‌ترین گزینه استفاده از آب لوله‌کشی شهری یا آب‌های بسته‌بندی شده استاندارد است. در صورتی که بطری آب خریداری می‌شود، باید به پلمب بودن در بطری و سلامت بسته‌بندی آن توجه کرد.

اگر آب سالم در دسترس نبود، چه کنیم؟

وی افزود: در شرایطی که دسترسی به آب سالم وجود ندارد و افراد ناچار به استفاده از آب چشمه یا رودخانه هستند، باید حتماً اقدام به سالم‌سازی آب کنند. جوشاندن آب یکی از مؤثرترین روش‌هاست و توصیه می‌شود آب حداقل یک دقیقه پس از رسیدن به نقطه جوش کامل (غلیان) بجوشد. در ارتفاعات بالاتر از حدود ۲۰۰۰ متر بهتر است این زمان به حدود سه دقیقه افزایش یابد. استفاده از قرص‌های کلر یا سایر مواد گندزدا نیز می‌تواند برای ضدعفونی آب مورد استفاده قرار گیرد.

سمائی در خصوص مصرف یخ و نوشیدنی‌ها نیز هشدار داد و گفت: یخ‌های فله‌ای ممکن است از آب غیر بهداشتی تهیه شده باشند بنابراین مصرف آن‌ها توصیه نمی‌شود. در مقابل، یخ‌های بسته‌بندی شده دارای مجوزهای بهداشتی گزینه ایمن‌تری محسوب می‌شوند همچنین آبمیوه‌ها باید در شرایط کاملاً بهداشتی تهیه شوند و بهتر است از مراکز معتبر خریداری شوند.

وی درباره نکات بهداشتی پیشگیری از بیماری‌های گوارشی در سفر گفت: شست‌وشوی دست‌ها با آب و صابون پیش از غذا خوردن یا پس از استفاده از سرویس بهداشتی یکی از مهم‌ترین اقدامات پیشگیرانه است همچنین باید از مصرف میوه و سبزیجات شسته نشده خودداری کرد و در رستوران‌هایی که از رعایت اصول بهداشتی آن‌ها اطمینان وجود ندارد، از مصرف سالاد و سبزیجات خام پرهیز شود.

کنسروها را ۲۰ دقیقه بجوشانید

این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز ادامه داد: غذاهایی که به طور کامل پخته و حرارت دیده‌اند، ایمن‌تر هستند زیرا حرارت کافی بسیاری از عوامل بیماری‌زا را از بین می‌برد همچنین توصیه می‌شود کنسروها پیش از مصرف حداقل ۲۰ دقیقه در آب جوشانده شوند تا احتمال آلودگی به ویژه در مورد باکتری کلستریدیوم بوتولینوم کاهش یابد.

وی همچنین درباره شنا در برخی مناطق ساحلی هشدار داد و گفت: در برخی مناطق ساحلی آلوده به‌ویژه در بخش‌هایی که احتمال ورود فاضلاب‌های شهری یا صنعتی وجود دارد، تماس با آب آلوده می‌تواند خطر ابتلا به برخی عفونت‌های گوارشی و پوستی را افزایش دهد بنابراین توصیه می‌شود افراد از مناطق شناخته‌شده و ایمن برای شنا استفاده کنند.

داروهای ضروری در سفر

سمائی درباره داروهایی که بهتر است مسافران در سفر به همراه داشته باشند نیز گفت: همراه داشتن برخی اقلام ضروری می‌تواند در مدیریت اولیه مشکلات گوارشی کمک‌کننده باشد. از جمله مهم‌ترین این موارد می‌توان به محلول خوراکی جبران‌کننده املاح (ORS) برای پیشگیری از کم‌آبی بدن، داروهای ضداسهال مانند لوپرامید در موارد خاص، داروهای ضدتهوع، تب‌برهایی مانند استامینوفن همچنین محلول‌ها یا ژل‌های ضدعفونی‌کننده دست اشاره کرد.

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

وی تأکید کرد: در صورت بروز اسهال شدید، تب بالا، وجود خون در مدفوع، استفراغ مداوم یا علائم کم‌آبی بدن، افراد باید در اسرع وقت به مراکز درمانی مراجعه و از مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک‌ها خودداری کنند.

سمائی در پایان خاطرنشان کرد: رعایت اصول ساده‌ای مانند نوشیدن آب سالم، توجه به بهداشت دست‌ها، مصرف غذای کاملاً پخته و پرهیز از منابع غذایی و نوشیدنی‌های غیرمطمئن می‌تواند نقش بسیار مهمی در پیشگیری از بیماری‌های منتقله از آب، به‌ویژه در سفرها داشته باشد.

منبع: ایسنا