شکست سکوت مطلق فضا | دانشمندان راهی برای «شنیدن» صدای سیاه‌چاله پیدا کردند

شاید تصور رایج این باشد که فضا کاملا خاموش است و در نگاه اول این موضوع درست به نظر می‌رسد؛ چون برای انتقال صدا به یک محیط متراکم نیاز داریم و در خلأ تقریبا هیچ ذره‌ای وجود ندارد که موج صوتی را منتقل کند، اما پژوهش تازه‌ای نشان می‌دهد سکوت فضا به معنای نبود «صدا» به شکل علمی نیست.

به گزارش ساینس‌آلرت، دانشمندان توانسته‌اند با روش‌هایی ویژه داده‌های کیهانی را به سیگنال‌های صوتی تبدیل کنند؛ فرآیندی که به آن «سونفیکیشن» (Sonification) گفته می‌شود.

در این روش، داده‌هایی که از منابعی مثل امواج الکترومغناطیسی، پلاسما یا حتی امواج گرانشی به دست می‌آیند، به فرکانس‌های قابل شنیدن برای انسان تبدیل می‌شوند.

نتیجه این کار، مجموعه‌ای از صداهای عجیب و گاه موسیقایی است که می‌تواند ویژگی‌های اجرام فضایی را به شکلی جدید نشان دهد.

برای مثال در پروژه‌های علمی NASA، داده‌های تصویری یا موجی به نت‌های موسیقی تبدیل می‌شوند تا ساختارهای پیچیده کیهانی قابل درک‌تر شوند. حتی در اطراف سیاه‌چاله‌های عظیم، امواج فشاری در گازهای داغ وجود دارد که پس از تبدیل، به صداهایی عمیق و وهم‌آلود شباهت دارند.

جالب‌تر اینکه برخی اجرام منظومه شمسی نیز «صدای خاص» خود را دارند. گفته می‌شود خورشید اگر در محیطی قابل انتقال صدا قرار داشت، می‌توانست صدایی شبیه یک غرش دائمی و بسیار شدید تولید کند. سیاره‌هایی مثل مشتری و زحل هم پس از تبدیل داده‌ها، صداهایی شبیه موسیقی‌های ناشناخته و فضایی ایجاد می‌کنند.

نکته مهم این است که اولین تلاش‌های ثبت صداهای فضایی به دهه ۱۹۳۰ برمی‌گردد؛ زمانی که ستاره‌شناسی به نام Karl Guthe Jansky با استفاده از یک رادیوتلسکوپ متحرک، نویز رادیویی غیرمنتظره‌ای از مرکز کهکشان راه شیری ثبت کرد. این کشف، آغاز راهی بود که امروز به تبدیل داده‌های فضایی به صدا منتهی شده است.

البته هدف این کار فقط سرگرمی نیست. دانشمندان می‌گویند تبدیل داده‌ها به صدا می‌تواند الگوهایی را آشکار کند که در تصویر یا نمودار به‌راحتی دیده نمی‌شوند و در نتیجه به تحلیل بهتر داده‌های کیهانی کمک می‌کند.

در نهایت، اگرچه فضا همچنان از نظر فیزیکی خاموش است، اما علم مدرن کاری کرده که بتوانیم آن را به شیوه‌ای کاملاً جدید «بشنویم»؛ تجربه‌ای که مرز میان حس‌های انسانی و داده‌های کیهانی را کم‌رنگ‌تر از همیشه کرده است.

منبع: همشهری