بحران مسکن در ایران؛ هزینه ساخت مسکن در تهران به متری ۶۰ میلیون تومان رسید

افزایش هزینه ساخت مسکن، رشد شدید قیمت مصالح و ناکارآمدی وام‌های بانکی، رویای خانه‌دار شدن را برای بخش بزرگی از خانوارهای ایرانی دورتر کرده است. بیت‌الله ستاریان، کارشناس مسکن، با اشاره به رسیدن هزینه ساخت به حدود متری ۶۰ میلیون تومان می‌گوید ساخت یک واحد ۱۰۰ متری حالا دست‌کم ۶ میلیارد تومان هزینه دارد. رقمی که در برابر وام‌های فعلی مسکن، بیشتر شبیه شوخی تلخ اقتصاد با مستأجران است.

مسأله مسکن در ایران صد سال است که حل نشده است. تنها در بازه‌های زمانی که رونق اقتصادی نسبی در کشور ایجاد شد، بخش‌هایی از جامعه توانسته‌اند مالک خانه شوند. طبق آمار‌های فعلی احتمالاً نزدیک ۶۰ درصد مردم ایران، مالکیت مسکن را در اختیار دارند، اما ۴۰ درصد و یا بیشتر، از این امکان محروم شده‌اند و با ارقام کنونی احتمالا هرگز نمی‌توانند خانه‌دار شوند.

شنید‌ها حاکی از آن است که قیمت ساخت مسکن به متری ۶۰ میلیون تومان رسیده و این یعنی ساخت یک واحد‌ ۱۰۰ متری حداقل ۶ میلیارد تومان هزینه خواهد داشت. با وجود وام مسکنی که به ۱ میلیارد هم نمی‌رسد، رویای خانه دار شدن را باید به گور برد.

بیت‌الله ستاریان، کارشناس مسکن درباره برآورد هزینه ساخت مسکن در سال ۱۴۰۵ می‌گوید: «در تهران ساخت یک خانه متوسط ۵ طبقه نزدیک ۴۵-۵۰ میلیون تومان هزینه خواهد داشت. با این حساب هزینه ساخت به ازای متری ۶۰ میلیون تومان، در واقع نرخ متوسط ساخت مسکن در پایتخت است.»

او می‌گوید این هزینه در شهرستان ها هم با تهران تفاوت چندانی ندارد. تنها تفاوت، در مقدار دستمزد است. مصالح همان مصالح است. قیمت مصالح در تمامی کشور یکسان است و شاید نهایتاً درصد کمی هزینه حمل و نقل متفاوت باشد. در شهر‌های کوچک دستمزد که ۳۰ درصد هزینه ساخت است، مقداری کم می‌شود.

ستاریان می‌گوید اگرچه قیمت مسکن افزایش نسبی داشته، اما هنوز جایگاه اصلی خود را به دست نیاورده است. او پیش‌بینی کرده که اگر رونق اقتصادی رخ دهد، قیمت مسکن به شدت بالا می‌رود.

این کارشناس مسکن توضیح داده کالا‌ها دو نوع متقاضی دارند؛ یک تقاضا مطلق و یک تقاضای موثر. فرض کنید فردی علاقه‌مند به بنز است، اما تا وقتی پول در جیب نداشته باشد، تأثیر مستقیمی بر بازار نمی‌گذارد؛ لذا کمپانی بنز هم روی اینها حساب نمی‌کند.

او می‌گوید: «با این حال مسکن کالایی نیست که بگوییم تقاضای مؤثر ندارد. به محض اینکه اقتصاد باز شود، اولین کالایی که متقاضی خواهد داشت، مسکن است.»

به گفته ستاریان، در ایران حدود ۸ میلیون خانوار از ۲۴ میلیون خانوار، اجازه نشین هستند. امروز یک کارمند به زحمت از پس اجاره مسکن بر می آید؛ یک پنجم حقوق‌ افراد برای اجاره صرف می شود و با این هزینه ها، مستاجران نمی توانند سمت مالکیت بروند.

او با بیان اینکه در دو ماه اخیر ۶۰ درصد قیمت مسکن افزایش پیدا کرده می‌گوید: «امسال قیمت مصالح حدود ۱۲۰ درصد رشد  داشته. ۶۵ درصد هزینه ساخت متعلق به مصالح است. با این وجود نباید انتظار داشت قیمت‌ها ثابت بماند. دستمزد کارگران هم ۶۰ درصد افزایش داشته است.»

به گفته این کارشناس مسکن، امروز هنوز بازار مسکن راکد است. او پیش‌بینی کرده که در بهار و تابستان شاهد رونق بازار مسکن باشیم. وام مسکن یکی از ابزار‌های مالی تولید مسکن است. در دنیا ده‌ها ابزار مالی برای خرید مسکن داریم که در اقتصاد ما جاری نیست. اقتصاد ما یک اقتصاد معیوب و مریض است. در این اقتصاد ابزار مالی کار نمی‌کند. فقط تسهیلات بانکی در این اقتصاد کار می‌کند.

او در پایان می‌گوید: «ما سالانه نیازمند ۱ میلیون عرضه مسکن هستیم. تمام بانک‌ها هم بخواهند جمع شوند و تسهیلات تکلیفی بدهند، به ساخت ۱ میلیون مسکن و یا خرید آن نمی‌رسد. با یک وام مسکن مشکل مردم حل نمی‌شود. این وام نهایتاً ممکن است به ۵۰ هزار نفر تعلق بگیرد. به صرفه نبودن وام مسکن نیز به این خاطر است که دیگر ابزار‌های مالی مسکن کار نمی‌کند.»

منبع: رویداد 24