زنان و مردان، هرکدام یک‌جور می‌شنوند!

در طول سال‌ها، شنوایی انسان اغلب به‌عنوان یک توانایی ثابت و مشابه در همه افراد در نظر گرفته شده است. اما شواهد علمی جدید نشان می‌دهند که این تصور ساده‌انگارانه است و عوامل زیستی، به‌ویژه تفاوت‌های جنسیتی، می‌توانند تجربه شنیدن صدا را به شکل‌های گوناگون تغییر دهند!

شنوایی یکی از دقیق‌ترین و حساس‌ترین حواس انسان است و نقش مهمی در ارتباطات، یادگیری و کیفیت زندگی ایفا می‌کند. مغز انسان صداها را از طریق شبکه‌ای پیچیده از سلول‌ها و مسیرهای عصبی پردازش می‌کند که عملکرد آن‌ها به شرایط درونی بدن وابسته است.

در گذشته، بسیاری از مطالعات پزشکی و شنوایی‌شناسی عمدتاً روی مردان انجام می‌شد و نتایج آن به کل جمعیت تعمیم داده می‌شد. این رویکرد باعث شده بود تفاوت‌های بالقوه میان زنان و مردان در نحوه پردازش صدا کمتر مورد توجه قرار گیرد.

ضرورت پرداختن به این موضوع از آنجا اهمیت دارد که عوامل زیستی مانند هورمون‌ها می‌توانند رفتار سلول‌های مغزی را تغییر دهند. هورمون‌ها مواد شیمیایی پیام‌رسان در بدن هستند که نه‌تنها بر رشد و متابولیسم، بلکه بر عملکرد مغز و حواس نیز اثر می‌گذارند.

نوسان یا تغییر سطح این هورمون‌ها در طول زندگی، مانند دوران قاعدگی یا یائسگی می‌تواند باعث تغییراتی در حساسیت شنوایی شود. نادیده گرفتن این تغییرات، ممکن است درک ما از افت شنوایی، تشخیص آن و حتی درمان‌های پیشنهادی را محدود کند.

در این خصوص، آنهلینا بیلوکون از دانشگاه مریلند آمریکا به همراه همکاران علمی خود، به بررسی تفاوت‌های وابسته به جنسیت در شنوایی پرداخته‌اند. این پژوهش که بر تنوع شنوایی و ارتباط آن با رویدادهای زیستی تمرکز دارد، به بررسی این موضوع می‌پردازد که شنوایی تنها به میزان شنیدن صدا محدود نیست، بلکه در طول زمان و همزمان با تغییرات زیستی بدن دچار نوسان می‌شود.

روش کار این پژوهش بر بازتحلیل داده‌های شنوایی موجود استوار بوده است. به جای انجام آزمایش‌های کاملاً جدید، محققان داده‌های قبلی آزمون‌های ساده شنوایی را دوباره بررسی کردند تا الگوهای تغییر شنوایی را در طول زمان و در ارتباط با رویدادهای زیستی مهم شناسایی کنند. این رویکرد به آن‌ها امکان داد تا تفاوت‌های ظریف اما معنادار میان زنان و مردان را بدون دخالت عوامل اضافی مشاهده کنند.

یافته‌های پژوهش نشان می‌دهند که در آزمون‌های ساده شنوایی، مردان معمولاً افت شنوایی را زودتر اما به‌صورت تدریجی تجربه می‌کنند. در مقابل، زنان با نوسان‌های منظم شنوایی در طول چرخه ماهانه و تغییرات ناگهانی‌تر در دوران یائسگی روبه‌رو هستند. این نتایج بیانگر آن است که شنوایی زنان بیشتر تحت تأثیر تغییرات هورمونی کوتاه‌مدت و بلندمدت قرار دارد.

پژوهشگران تأکید می‌کنند که شنوایی از سایر جنبه‌های سلامت زیستی جدا نیست. تغییرات هورمونی می‌توانند ساختارها و فرایندهایی را که از شنوایی پشتیبانی می‌کنند، دچار نوسان کنند. به همین دلیل، درک این تفاوت‌ها برای شناسایی نشانه‌های اولیه افت شنوایی و طراحی راهکارهای مناسب درمانی ضروری است.

بر این اساس، توجه به تفاوت‌های جنسی می‌تواند مسیر مطالعات شنوایی را دقیق‌تر و کاربردی‌تر کند. محققان پیشنهاد می‌کنند از دستورالعمل‌هایی که در سایر حوزه‌های زیست‌پزشکی برای بررسی تفاوت‌های جنسی استفاده می‌شود، در مطالعات شنوایی نیز بهره گرفته شود. این کار می‌تواند به استانداردسازی روش‌ها و قابل‌مقایسه شدن نتایج در آزمایشگاه‌های مختلف کمک کند.

اهمیت این یافته‌ها فراتر از زنان است و می‌تواند به بهبود درک ما از شنوایی همه انسان‌ها منجر شود. با پذیرش تفاوت‌های واقعی زیستی، امکان تشخیص دقیق‌تر و مراقبت بهتر از افرادی که با مشکلات شنوایی روبه‌رو هستند، فراهم می‌شود و مسیر درمان‌ها به سمت رویکردهای شخصی‌سازی‌شده حرکت می‌کند.

این یافته‌های علمی در چارچوب نشست علمی انجمن آکوستیک آمریکا ارائه شده‌اند. این نهاد علمی به مطالعه صدا و شنوایی می‌پردازد و وابسته به جامعه علمی و پژوهشی ایالات متحده آمریکا است.

منبع: ایسنا