فیلم «مایکل»؛ بازی استثنایی «جعفر جکسون» در یکی از جنجالیترین فیلمهای سال
برای طرفداران مایکل جکسون، فیلم یادآور نبوغ هنرمندی است که صنعت موسیقی را تغییر داد. اما برای منتقدان، «مایکل» بیش از آنکه یک زندگینامه کامل باشد، روایتی انتخابشده و کنترلشده از زندگی مردی است که هم یکی از بزرگترین ستارههای تاریخ موسیقی بود و هم یکی از جنجالیترین چهرههای فرهنگ معاصر.
فرادید| فیلم «مایکل» که زندگی مایکل جکسون مشهور به سلطان پاپ را به تصویر میکشد، از همان زمان اعلام ساختش به یکی از بحثبرانگیزترین آثار سینمایی سال تبدیل شد. این فیلم که با حمایت خانواده جکسون ساخته شده، تلاش میکند مسیر زندگی هنرمندی را روایت کند که از یک کودک بااستعداد در خانوادهای فقیر به یکی از مشهورترین چهرههای تاریخ موسیقی جهان تبدیل شد.
به گزارش فرادید؛ اما در کنار تحسینهای فراوان برای کیفیت فنی و بازیهای فیلم، تصمیم سازندگان برای نپرداختن به جنجالیترین بخش زندگی مایکل جکسون، واکنشهای گستردهای را در میان منتقدان برانگیخته است.
داستان فیلم؛ از کودکی سخت تا فتح جهان موسیقی
داستان فیلم از شهر گری در ایالت ایندیانا آغاز میشود؛ جایی که مایکل جکسون در خانوادهای پرجمعیت رشد میکند. فیلم بهخوبی نشان میدهد که چگونه جو جکسون، پدر خانواده، با انضباطی بسیار سختگیرانه و گاه خشونتآمیز، فرزندانش را برای موفقیت در دنیای موسیقی آماده میکرد. اعضای گروه جکسون فایو ساعتهای طولانی تمرین میکردند و کوچکترین اشتباه میتوانست با تنبیه و تحقیر همراه شود.
در میان برادران، استعداد مایکل خیلی زود خود را نشان میدهد. صدای متفاوت، اعتمادبهنفس روی صحنه و توانایی کمنظیر او در اجرای برنامهها باعث میشود به ستاره اصلی گروه تبدیل شود. فیلم بخش قابل توجهی از زمان خود را به سالهای شکلگیری جکسون فایو اختصاص داده و تلاش میکند نشان دهد که چگونه یک گروه خانوادگی توانست توجه صنعت موسیقی آمریکا را به خود جلب کند.
با مهاجرت خانواده به کالیفرنیا و همکاری با شرکت موتاون، مسیر شهرت مایکل سرعت بیشتری میگیرد. اما فیلم تنها به موفقیتهای گروهی نمیپردازد و به تدریج بر تلاش مایکل برای ساختن هویتی مستقل تمرکز میکند. او نمیخواهد صرفاً خواننده اصلی جکسون فایو باشد؛ رؤیایش این است که بزرگترین ستاره جهان شود.
بخش دوم فیلم به دوران شکوفایی حرفه انفرادی او اختصاص دارد. تماشاگر شاهد شکلگیری آلبوم «آف د وال» و سپس «تریلر» است؛ آلبومی که هنوز پرفروشترین آلبوم تاریخ موسیقی محسوب میشود. فیلم روند خلق ترانههای مشهور، همکاری با کوئینسی جونز و تلاش مایکل برای شکستن موانع نژادی در صنعت موسیقی آمریکا را به تصویر میکشد.
در ادامه، فیلم به دوران ساخت آلبوم «بد» میرسد؛ دورهای که مایکل به اوج قدرت و شهرت جهانی رسیده است. اما درست در همین نقطه روایت متوقف میشود و فیلم در سال ۱۹۸۸ به پایان میرسد؛ زمانی که هنوز جنجالهای بزرگی که بعدها زندگی او را تحت تأثیر قرار دادند، به شکل عمومی مطرح نشده بودند.
اجرای خیرهکننده جعفر جکسون
یکی از مهمترین دلایلی که باعث شده حتی منتقدان سرسخت نیز درباره برخی جنبههای فیلم نظر مثبتی داشته باشند، بازی جعفر جکسون است. برادرزاده مایکل جکسون در نخستین نقش مهم سینمایی خود مسئولیتی بسیار سنگین بر دوش داشته؛ زیرا باید شخصیتی را بازآفرینی میکرد که تقریباً همه مردم جهان با چهره، صدا و حرکات او آشنا هستند.
بسیاری از منتقدان نوشتهاند که جعفر جکسون فراتر از یک تقلید ساده عمل کرده است. او نه تنها ظاهر و حرکات مایکل را بازسازی کرده، بلکه توانسته انرژی و حضور خاص او روی صحنه را نیز منتقل کند. صحنههای رقص، بهویژه اجرای مونواک، چرخشهای سریع و حرکات معروف مایکل، از دید بسیاری از منتقدان از بهترین بخشهای فیلم هستند.
گفته شده جعفر برای ایفای این نقش بیش از دو سال آموزش فشرده دیده و با طراحان رقصی کار کرده که پیشتر با خود مایکل جکسون همکاری داشتند. نتیجه این تلاش در صحنههای موسیقی کاملاً قابل مشاهده است و بسیاری از مخاطبان احساس کردهاند در حال تماشای اجرای واقعی مایکل هستند.
بازسازی باشکوه دنیای موسیقی دهههای ۷۰ و ۸۰
یکی دیگر از نقاط قوت فیلم، بازسازی فضای موسیقی آمریکا در دهههای ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰ است. از طراحی لباسها گرفته تا صحنههای کنسرت، استودیوهای ضبط و برنامههای تلویزیونی، همه چیز با دقت فراوان بازآفرینی شده است.
منتقدان بهویژه از صحنههای مرتبط با ساخت آلبوم «تریلر» تمجید کردهاند. فیلم تلاش میکند نشان دهد چگونه مایکل جکسون به موسیقی نگاه میکرد و چگونه ایدههای خود را بدون استفاده از ساز و تنها از طریق صدا و ریتم به دیگران منتقل میکرد.
بسیاری از تماشاگران گفتهاند که تماشای این صحنهها آنها را به شنیدن دوباره آثار مایکل جکسون ترغیب کرده است. موسیقی فیلم نیز نقشی اساسی در تأثیرگذاری آن دارد و مجموعهای از مشهورترین آثار مایکل در طول روایت شنیده میشوند.
مهمترین انتقاد؛ غیبت جنجالیترین فصل زندگی مایکل
با وجود همه این نقاط قوت، تقریباً تمام نقدهای حرفهای بر یک مسئله متمرکز شدهاند: غیبت اتهامهای آزار جنسی و جنجالهایی که از دهه ۱۹۹۰ به بعد بخش مهمی از تصویر عمومی مایکل جکسون را شکل دادند.
منتقدان معتقدند نمیتوان درباره زندگی مایکل جکسون فیلمی ساخت و مهمترین مناقشه زندگی او را نادیده گرفت. به باور آنان، فیلم تصویری بسیار کنترلشده و یکطرفه ارائه میدهد و به جای پرداختن به پیچیدگیهای شخصیتی مایکل، او را تقریباً به شخصیتی قهرمانگونه تبدیل میکند.
برخی منتقدان حتی فیلم را به یک «تبلیغ دو ساعته» برای بازسازی چهره مایکل جکسون تشبیه کردهاند. آنها میگویند سازندگان بهجای مواجهه با پرسشهای دشوار، تصمیم گرفتهاند تنها جنبههای مثبت زندگی او را برجسته کنند.
با این حال، گروهی دیگر از منتقدان معتقدند از آنجا که داستان فیلم در سال ۱۹۸۸ پایان مییابد، از نظر زمانی هنوز وارد دوره اتهامها نشده است. هرچند حتی این منتقدان نیز اذعان دارند که حذف کامل این موضوع باعث شده فیلم حس ناقص بودن داشته باشد.
واکنش مخاطبان؛ احساسی، نوستالژیک و هیجانانگیز
برخلاف فضای نسبتاً انتقادی رسانهها، بسیاری از مخاطبان از فیلم استقبال کردهاند. بخش بزرگی از طرفداران مایکل جکسون فیلم را ادای احترامی شایسته به میراث هنری او میدانند.
تماشاگران بارها از شباهت خیرهکننده جعفر جکسون به عمویش سخن گفتهاند و نوشتهاند که فیلم حس حضور در یک کنسرت واقعی مایکل جکسون را منتقل میکند. بسیاری از آنان از دیدن پشتصحنه خلق ترانههای مشهور و آشنایی بیشتر با دوران کودکی و جوانی مایکل ابراز رضایت کردهاند.
برخی مخاطبان نیز معتقدند فیلم موفق شده رنجها و فشارهایی را که مایکل در کودکی و نوجوانی تحمل کرده بود، بهخوبی نمایش دهد و تصویری انسانیتر از او ارائه کند. در میان نظرات منتشرشده، بارها به این موضوع اشاره شده که فیلم علاوه بر نمایش نبوغ هنری مایکل، آسیبهای روحی و عاطفی او را نیز نشان میدهد.
آیا قسمت دوم ساخته خواهد شد؟
یکی از موضوعاتی که پس از اکران فیلم مطرح شده، احتمال ساخت دنبالهای برای آن است. پایان فیلم و برخی اظهارنظرهای عوامل تولید نشان میدهد که احتمالاً سازندگان قصد دارند بخش دوم زندگی مایکل جکسون را در فیلمی جداگانه روایت کنند.
اگر چنین اتفاقی رخ دهد، سازندگان ناچار خواهند بود به دورهای بپردازند که شامل مشهورترین جنجالها، محاکمهها، زندگی در مزرعه نورلند و سالهای پایانی عمر او میشود. بسیاری از منتقدان معتقدند چالش اصلی تازه از همینجا آغاز خواهد شد؛ زیرا روایت آن دوره بدون پرداختن به موضوعات بحثبرانگیز تقریباً غیرممکن است.
جمعبندی
«مایکل» از نظر فنی، موسیقایی و اجرایی اثری قدرتمند و تماشایی است. بازسازی دوران طلایی موسیقی پاپ، اجرای تحسینبرانگیز جعفر جکسون و صحنههای پرانرژی موسیقی باعث شده فیلم برای بسیاری از تماشاگران تجربهای سرگرمکننده و نوستالژیک باشد.
اما در عین حال، این فیلم یکی از بحثبرانگیزترین زندگینامههای سینمایی سالهای اخیر نیز به شمار میرود. برای طرفداران مایکل جکسون، فیلم یادآور نبوغ هنرمندی است که صنعت موسیقی را تغییر داد. اما برای منتقدان، «مایکل» بیش از آنکه یک زندگینامه کامل باشد، روایتی انتخابشده و کنترلشده از زندگی مردی است که هم یکی از بزرگترین ستارههای تاریخ موسیقی بود و هم یکی از جنجالیترین چهرههای فرهنگ معاصر.
در نهایت، «مایکل» شاید نتواند به همه پرسشها درباره زندگی صاحب آلبومهای «تریلر»، «بد» و «دانجرس» پاسخ دهد، اما بدون تردید بار دیگر نام مایکل جکسون را به مرکز بحثهای فرهنگی و هنری جهان بازگردانده است.
