کشف یک «اختاپوس بامزه» در اعماق اقیانوس
دانشمندان گونهای جدید از اختاپوس را در اعماق آبهای اطراف جزایر گالاپاگوس شناسایی کردهاند؛ موجودی کوچک و آبیرنگ که به اندازه کف دست است و هویت واقعی آن تازه مشخص شده است.
فرادید| این اختاپوس نخستین بار در سال ۲۰۱۵ طی یک مأموریت اکتشافی در اقیانوس آرام مشاهده شد. پژوهشگران در آن زمان با استفاده از یک ربات زیرآبی که از راه دور کنترل میشد، در عمق حدود ۱۷۷۰ متری در حال بررسی بستر دریا بودند که با این جانور عجیب روبهرو شدند. ظاهر کوچک و متفاوت آن به سرعت توجه دانشمندان را جلب کرد و حتی برخی از اعضای گروه تحقیقاتی آن را به یک عروسک نرم و بامزه تشبیه کردند.
به گزارش فرادید؛ پس از جمعآوری نمونه، اختاپوس برای نگهداری در مایع مخصوص قرار داده شد، اما بررسی دقیق آن به دلایل مختلف سالها به تعویق افتاد. زمانی که نمونه در سال ۲۰۲۲ به موزه فیلد شیکاگو رسید، پژوهشگران تصمیم گرفتند مطالعهای جامع روی آن انجام دهند. از آنجا که بافتهای بدن این جانور بسیار شکننده شده بود، دانشمندان نمیخواستند با کالبدشکافی به نمونه آسیب برسانند؛ زیرا احتمال یافتن نمونهای مشابه در آینده بسیار کم و هزینه مأموریتهای اکتشاف اعماق دریا بسیار زیاد است.
به همین دلیل، محققان از فناوری پیشرفته «میکرو سیتی» استفاده کردند. این روش با بهرهگیری از پرتوهای ایکس، هزاران تصویر مقطعی از بدن جانور تهیه میکند و سپس آنها را به یک مدل سهبعدی بسیار دقیق تبدیل میکند. این بررسیها نشان داد که اختاپوس دارای ویژگیهایی است که در هیچیک از گونههای شناختهشده دیده نشده است. پوست صاف، تنها یک دندان، تعداد کم مکندهها روی بازوها و برخی ویژگیهای ساختاری بدن، همگی ثابت کردند که این جانور یک گونه جدید برای علم است.
پژوهشگران نام Microeledone galapagensis را برای آن انتخاب کردند؛ نامی که به محل کشف این جانور در نزدیکی جزایر گالاپاگوس اشاره دارد.
یکی از عجیبترین ویژگیهای این اختاپوس، بازوهای کوتاه و نسبتاً ضخیم آن است. دانشمندان هنوز بهطور کامل نمیدانند این جانور چگونه با چنین بازوهایی در محیط کمغذای اعماق دریا شکار میکند و زنده میماند. این موضوع یکی از پرسشهای مهمی است که تحقیقات آینده باید به آن پاسخ دهد.
رنگآمیزی بدن این اختاپوس نیز بسیار جالب توجه است. اگرچه در تصاویر آبی به نظر میرسد، اما بخش بالایی بدنش تقریباً بیرنگ و قسمت داخلی شنل آن به رنگ بنفش تیره است. پژوهشگران معتقدند این الگوی رنگی نوعی سازگاری برای زندگی در اعماق دریا است. این ویژگی میتواند به اختاپوس کمک کند هنگام نزدیک شدن به شکار یا فرار از شکارچیان بهتر استتار شود. حتی احتمال داده میشود که پردههای تیره میان بازوهای آن بتوانند نور تولیدشده توسط برخی موجودات زیستتاب را پنهان کنند و مانع آشکار شدن موقعیت اختاپوس شوند.
دانشمندان میگویند این کشف شاید کاربرد مستقیمی در زندگی روزمره انسان نداشته باشد، اما اهمیت علمی زیادی دارد. اعماق اقیانوسها هنوز یکی از ناشناختهترین زیستبومهای زمین به شمار میروند و هر اکتشاف جدید میتواند درک ما را از تنوع زیستی سیاره افزایش دهد. به گفته پژوهشگران، هنوز گونههای فراوانی در اعماق دریا زندگی میکنند که تاکنون دیده یا شناسایی نشدهاند و هر مأموریت اکتشافی ممکن است به کشف موجوداتی کاملاً جدید منجر شود. این اختاپوس کوچک نیز نمونهای از شگفتیهای پنهان دنیای زیر آب است که پس از سالها انتظار، سرانجام جایگاه خود را در فهرست گونههای شناختهشده جهان پیدا کرده است.
