تیکتاک یک ساعت مخفی در دل کهکشان؛ ردیابی فرکانسهای ناشناخته از میلیاردها سال نوری دورتر
آیا جهان هستی تلاش میکند پیام خاصی را به ما برساند یا ما شنونده فرآیندهای ناشناخته هستیم؟ به نظر میرسد فضا دیگر آن سکوت همیشگی را ندارد؛ چرا که اخیراً دانشمندان با پیشرفتهترین تلسکوپهای رادیویی دنیا، متوجه صدایی شبیه تپشهای منظم قلب شدهاند که از فاصلهای باورنکربه زمین مخابره می شوند؟
ستارهشناسان بینالمللی بهتازگی با پدیدهای روبهرو شدهاند که تمام فرضیات قبلی آنها را درباره امواج رادیویی کوتاهمدت کیهانی دگرگون کرده است. این سیگنال جدید برخلاف تمام نمونههای قبلی، بهجای یک انفجار لحظهای و ناگهانی، الگویی کاملاً منظم، ریتمیک و تکرارشونده دارد؛ گویی یک فرستنده غولپیکر در اعماق آسمان روشن شده و در حال فرستادن کدهای منظم است.
رگبار امواج رادیویی
دنیای اخترشناسی این روزها با یک معمای بزرگ و بیسابقه دستوپنجه نرم میکند که مرز میان واقعیت و داستانهای علمیتخیلی را باریکتر از همیشه کرده است. ماجرا از زمانی آغاز شد که یک تیم تحقیقاتی بینالمللی در حال رصد کهکشانهای دوردست بود و ناگهان با یک رگبار امواج رادیویی شدید مواجه شد که به مدت چند ثانیه طول کشید؛ مدتی که برای این نوع امواج یک رکورد بیسابقه و طولانی محسوب میشود.
نکته شگفتانگیز اینجاست که در درون این سیگنال چندثانیهای، تغییرات تناوبی و منظمی وجود داشت که دقیقاً شبیه به نوار قلب یک موجود زنده یا تیکتاک یک ساعت مکانیکی عمل میکرد. این کشف داغ، حالا ذهن بزرگترین دانشمندان جهان را به خود مشغول کرده تا بفهمند چه نوع جرم آسمانی یا فناوری پیشرفتهای در جهان توانایی تولید چنین ریتم دقیقی را دارد.
متهمان اصلی این حماسه نجومی
به گزارش مجله علمی Nature امواج رادیویی سریع یا همان شرارههای کیهانی، معمولاً انرژی عظیمی معادل کارکرد کل خورشید در چند ده سال را در کسری از میلیثانیه آزاد میکنند و سپس برای همیشه خاموش میشوند. به همین دلیل، ردیابی منشأ آنها همیشه برای دانشمندان یک کابوس بزرگ بوده است. این نظم شدید باعث شد دانشمندان ابتدا تصور کنند با یک خطای دستگاهی یا حتی یک پیام مهندسیشده مواجه هستند.
پس از تحلیلهای اولیه، ستارهشناسان متوجه شدند این صدا نمیتواند از یک تمدن بیگانه باشد، بلکه بهاحتمال زیاد پای یکی از خشنترین و عجیبترین اجرام جهان در میان است: یک ستاره نوترونی یا یک «مگنتار». مگنتارها بقایای هسته ستارگان مرده غولپیکری هستند که میدان مغناطیسی آنها تریلیونها بار قویتر از زمین است. این غولهای در حال چرخش، مانند یک فانوس دریایی کیهانی، پرتوهای شدیدی از انرژی را به فضا پرتاب میکنند و وقتی این پرتوها از مقابل تلسکوپهای ما عبور میکنند، ما آنها را بهصورت پالسهای منظم دریافت میکنیم.
ضربان قلب کیهانی
شاید برای مخاطب عادی این سوال پیش بیاید که شنیدن صدای یک ستاره مرده در فاصلهای دور چه اهمیتی برای ما دارد؟ پاسخ در کاربرد این امواج بهعنوان ابزارهای سنجش است. این سیگنالهای منظم مانند یک نورافکن، کل فضای میانکهکشانی را در مسیر خود تا رسیدن به زمین روشن میکنند.
با بررسی نحوه تغییر این امواج در طول مسیر، دانشمندان میتوانند حجم ماده تاریک، گازهای پنهان و ساختار جهان را با دقتی بیسابقه اندازهگیری کنند. در واقع، این ضربان قلب کیهانی به ما کمک میکند تا نقشهای دقیقتر از کل جهان هستی ترسیم کنیم.
منبع: همشهری
