کاهش خطر مرگبارترین عفونت ها فقط با این کار ساده
یک پژوهش جدید در استرالیا نشان میدهد یک اقدام بسیار ساده و کمهزینه، یعنی مسواک زدن منظم بیماران بستری، میتواند خطر ابتلا به یکی از مرگبارترین عفونتهای بیمارستانی را تا ۶۰ درصد کاهش دهد؛ یافتهای که نگاه تازهای به پیشگیری از عفونتهای بیمارستانی ایجاد کرده است.
بیماران برای درمان و بهبود راهی بیمارستان میشوند، اما گاهی در طول بستری با مشکلی تازه روبهرو میشوند: عفونتهای بیمارستانی.
یکی از شایعترین و مرگبارترین این عفونتها، ذاتالریه بیمارستانی است؛ عفونتی که ریهها را درگیر میکند و سالانه هزاران بیمار را تحت تأثیر قرار میدهد. اکنون نتایج یک پژوهش جدید نشان میدهد راهکاری بسیار ساده میتواند خطر ابتلا به این بیماری را بهطور چشمگیری کاهش دهد: مسواک زدن.
کشف یک راهکار ساده اما مؤثر
محققان در مطالعهای که نتایج آن در نشریه The Lancet Infectious Diseases منتشر شده، وضعیت ۸ هزار و ۸۷۰ بیمار را در سه بیمارستان استرالیا بررسی کردند.
هدف پژوهش این بود که مشخص شود آیا بهبود مراقبتهای دهان و دندان میتواند از بروز «ذاتالریه بیمارستانی غیرمرتبط با دستگاه تنفس مصنوعی» جلوگیری کند یا خیر.
این نوع ذاتالریه در بیمارانی رخ میدهد که به دستگاه ونتیلاتور متصل نیستند و معمولاً در بخشهای عادی بیمارستان بستری هستند. عفونت زمانی ایجاد میشود که باکتریهای موجود در دهان یا گلو وارد ریهها شوند.
بیماران مبتلا چه خطراتی را تجربه میکنند؟
افرادی که به این نوع ذاتالریه مبتلا میشوند، معمولاً بین ۱۰ تا ۴۸ روز بیشتر در بیمارستان بستری میمانند و احتمال مرگ آنها در طول دوره بستری تا هشت برابر افزایش مییابد.
با وجود این پیامدهای جدی، این عفونت در بسیاری از مراکز درمانی بهطور منظم پایش یا گزارش نمیشود.
در این مطالعه چه اقدامی انجام شد؟
پژوهشگران مجموعهای از اقدامات ساده را در بخشهای بیمارستانی اجرا کردند:
تحویل مسواک و خمیردندان به بیماران هنگام پذیرش
آموزش بیماران و کارکنان درباره اهمیت بهداشت دهان و دندان
کمک به بیمارانی که توانایی مسواک زدن نداشتند
نظارت بر اجرای مراقبتهای دهانی و ارائه بازخورد به بخشها
همچنین روی مسواکها جملهای ساده نوشته شده بود: «ذاتالریه را با مسواک از بین ببرید.»
نتایج چه بود؟
پس از اجرای این برنامه، میزان افرادی که بهطور منظم دندانهای خود را تمیز میکردند از ۱۶ درصد به ۶۲ درصد افزایش یافت.
مهمتر از آن، خطر ابتلا به ذاتالریه بیمارستانی ۶۰ درصد کاهش پیدا کرد.
به بیان ساده، در یک بخش ۳۰ تختخوابی، تعداد موارد عفونت از حدود هشت مورد در ماه به کمتر از چهار مورد رسید.
این پژوهش بزرگترین مطالعه انجامشده در این زمینه و نخستین تحقیق چندمرکزی از این نوع محسوب میشود.
چرا مسواک زدن چنین تأثیری دارد؟
دهان انسان محل زندگی میلیاردها باکتری است. زمانی که فرد بیمار، بیتحرک یا تحت تأثیر برخی داروها قرار دارد، بهداشت دهان و دندان معمولاً ضعیفتر میشود.
در نتیجه، باکتریها روی دندانها، لثه و زبان تجمع پیدا میکنند. اگر این باکتریها وارد مجاری تنفسی شوند، حتی در مقادیر اندک نیز میتوانند باعث بروز عفونت ریوی شوند.
مسواک زدن روزانه با کاهش بار میکروبی دهان، احتمال انتقال این باکتریها به ریه را کم میکند و از بروز عفونت جلوگیری میکند.
بیماران و خانوادهها چه کار میتوانند انجام دهند؟
پژوهشگران تأکید میکنند بیماران در برابر این خطر کاملاً بیدفاع نیستند و میتوانند نقش فعالی در محافظت از خود داشته باشند.
اگر شما یا یکی از اعضای خانوادهتان در بیمارستان بستری میشود:
مسواک و خمیردندان شخصی همراه داشته باشید.
در صورت امکان روزی دو بار مسواک بزنید.
اگر بیمار توانایی انجام این کار را ندارد، از پرستاران کمک بخواهید.
در صورت فراموش شدن مراقبتهای دهانی، موضوع را به کارکنان یادآوری کنید.
نتایج این مطالعه باور رایج درباره اجتنابناپذیر بودن برخی عفونتهای بیمارستانی را به چالش میکشد.
در حالی که بسیاری از فناوریهای پزشکی هزینههای بالایی دارند، یک اقدام ساده و ارزان مانند مسواک زدن میتواند جان بیماران را نجات دهد، مدت بستری را کاهش دهد و هزینههای درمانی را کم کند.
این پژوهش همچنین بر ضرورت گنجاندن مراقبتهای دهان و دندان در دستورالعملهای پیشگیری از عفونتهای بیمارستانی تأکید میکند.
گاهی مؤثرترین راهکارهای پزشکی، سادهترین آنها هستند.
منبع: سلامت نیوز
