شوروی، برلین غربی را محاصره کرد؛ ۳ تیر ۱۳۲۷

یکی از حساس‌ترین رویارویی‌ها در تاریخ جنگ سرد، زمانی آغاز شد که اتحاد جماهیر شوروی تمامی مسیرهای جاده‌ای و ریلی به مقصد و از مبدأ برلین غربی را مسدود کرد. این محاصره به یک خطای دیپلماتیک فاجعه‌بار برای شوروی بدل شد، در حالی که ایالات متحده با روحیه‌ای تازه و اعتماد به نفسی مضاعف از این رویارویی خارج شد.

پس از جنگ جهانی دوم، آلمان به مناطق اشغالی تقسیم شد. به ایالات متحده، بریتانیای کبیر، اتحاد جماهیر شوروی و در نهایت فرانسه، مناطق مشخصی برای اشغال واگذار شد تا در آن مناطق، تسلیم نیروهای نازی را پذیرفته و نظم را برقرار کنند. اتحاد جماهیر شوروی بخش عمده‌ای از شرق آلمان را اشغال کرد، در حالی که سایر کشورهای متفق، غرب آلمان را تحت اشغال خود درآوردند.

برلین، پایتخت آلمان نیز به همین ترتیب به چهار منطقه اشغالی تقسیم شد. تقریباً بلافاصله، اختلافات میان ایالات متحده و اتحاد جماهیر شوروی آشکار گردید. شوروی خواهان دریافت غرامت‌های هنگفتی از آلمان به شکل پول، تجهیزات صنعتی و منابع بود. روس‌ها همچنین بهوضوح اعلام کردند که خواستار آلمانی بی‌طرف و خلع‌سلاح‌شده هستند.

ایالات متحده مسائل را از دیدگاه کاملاً متفاوتی می‌دید. مقامات آمریکایی معتقد بودند که بهبود اقتصادی اروپای غربی به یک آلمان قدرتمند و متحد وابسته است. آن‌ها همچنین احساس می‌کردند که تنها یک آلمانِ مسلح می‌تواند به عنوان سدی در برابر گسترش نفوذ شوروی به اروپای غربی عمل کند.

در ماه مه ۱۹۴۶، آمریکایی‌ها ارسال غرامت از منطقه تحت کنترل خود به شوروی را متوقف کردند. در ماه دسامبر، بریتانیایی‌ها و آمریکایی‌ها مناطق تحت کنترل خود را با هم ادغام کردند؛ فرانسوی‌ها نیز چند ماه بعد به آن‌ها پیوستند. شوروی این اقدامات را تهدیدی علیه خود می‌دید و خواستار دخالت بیشتر در آینده اقتصادی آلمان شد. در ۲۲ ژوئن ۱۹۴۸ [۱ تیر ۱۳۲۷]، مذاکرات میان شوروی، آمریکا و بریتانیا با شکست مواجه شد. در ۲۴ ژوئن [۳ تیر]، نیروهای شوروی تمامی راه‌های جاده‌ای و خطوط راه‌آهن به برلین غربی را مسدود کردند.

مقامات آمریکایی به‌شدت خشمگین بودند و برخی در دولت رئیس‌جمهور هری ترومن استدلال می‌کردند که زمان دیپلماسی با شوروی به پایان رسیده است. برای چند روزِ پرتنش، جهان در انتظار ماند تا ببیند آیا ایالات متحده و اتحاد جماهیر شوروی با یکدیگر درگیر خواهند شد یا خیر.

در برلین غربی، وحشت آغاز شده بود زیرا ساکنان آن نگران کمبود غذا، آب و کمک‌های پزشکی بودند. واکنش ایالات متحده تنها دو روز پس از آغاز محاصره توسط شوروی صورت گرفت. یک پل هوایی عظیم برای انتقال تدارکات به برلین غربی راه‌اندازی شد که به یکی از بزرگ‌ترین عملیات‌های لجستیکی در تاریخ تبدیل گشت.

برای شوروی، این ماجراجویی به‌سرعت به یک شرمساری دیپلماتیک بدل شد. روسیه در نظر جهانیان همچون قلدرِ بین‌المللی‌ای جلوه می‌کرد که سعی داشت با گرسنگی دادن به مردان، زنان و کودکان، آن‌ها را به تسلیم وادارد. و پل هوایی موفقیت‌آمیز آمریکا، تنها برتری تکنولوژیک ایالات متحده بر اتحاد جماهیر شوروی را بیش از پیش برجسته کرد. سرانجام در ۱۲ مه ۱۹۴۹ [۲۲ اردیبهشت ۱۳۲۸] شوروی رسماً به محاصره پایان داد.

منبع: خبرآنلاین