کتیبۀ 2 متری «آشوربانیپال» در شهر باستانی «نینوا» پیدا شد
یک تیم مشترک از باستانشناسان عراقی و آمریکایی، سنگنوشتهای عظیم از دوره آشور متأخر را در نزدیکی «دروازه خورشید» شهر باستانی نینوا در موصل عراق کشف کردهاند؛ اثری که به سده هفتم پیش از میلاد بازمیگردد و فهرستی از پروژههای عمرانی به فرمان آشوربانیپال، پادشاه آشور، را در خود جای داده است. ابعاد چشمگیر و اطلاعات تاریخی حکشده بر این سنگنوشته، آن را به یکی از مهمترین اسناد شناختهشده درباره یکی از قدرتمندترین فرمانروایان امپراتوری آشور تبدیل کرده است.
فرادید| این سنگنوشته حدود دو متر ارتفاع و ۱٫۵۵ متر عرض دارد و از یک قطعه سنگ مرمر تراشیده شده است. بخش بالایی آن به شکل نیمدایره و بدنه آن مستطیلشکل است.
به گزارش فرادید؛ روی بخش جلویی سنگ، نقشبرجسته بزرگی از آشوربانیپال دیده میشود که او را با کلاهخودی مفرغی به تصویر کشیده است. در پشت سنگ نیز دو نقشبرجسته کوچکتر وجود دارد که باستانشناسان احتمال میدهند آنها نیز پادشاهان آشوری را نشان دهند. در کنار این تصاویر، کتیبهای به خط میخی حک شده که هنوز بهطور کامل رمزگشایی نشده است، اما ترجمههای اولیه نشان میدهد متن آن به ساختوسازهایی میپردازد که در شهر نینوا و دیگر نقاط امپراتوری آشور به فرمان آشوربانیپال انجام شده بودند.
این اثر در نزدیکی دروازه خورشید، که با نامهای دروازه شمش یا باب شمش نیز شناخته میشود، کشف شده است. این دروازه یکی از ورودیهای اصلی دیوارهای دفاعی عظیم نینوا در بخش شرقی شهر به شمار میرود و جالب آنکه امروزه نیز همچنان بهعنوان مسیر عبور خودروها مورد استفاده قرار میگیرد.
شهر باستانی نینوا، که زمانی پایتخت امپراتوری آشور بود، در سالهای ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۷ آسیبهای گستردهای را در جریان اشغال موصل توسط گروه داعش متحمل شد. بخشهایی از دیوارهای تاریخی شهر و همچنین موزه موصل در آن دوره تخریب یا بهشدت آسیب دیدند.
پس از آزادسازی موصل، عملیات مرمت و احیای این محوطههای تاریخی از سر گرفته شد. یکی از مهمترین این برنامهها، پروژه بازسازی دروازه خورشید است که با همکاری مؤسسه مطالعات فرهنگهای باستانی دانشگاه شیکاگو در حال اجراست. مقامهای مسئول اعلام کردهاند این سنگنوشته ارزشمند نیز در جریان همین عملیات مرمت کشف شده است.
مقامهای عراقی هنوز تصمیم نهایی درباره محل نمایش دائمی این اثر نگرفتهاند. با این حال، دو گزینه اصلی مطرح شده است: یا این سنگنوشته در نزدیکی محل کشف خود، در مجموعه تاریخی دروازه خورشید، به نمایش گذاشته شود، یا به موزه تمدن موصل که قرار است در آینده افتتاح شود، منتقل گردد.
این کشف نهتنها اطلاعات تازهای درباره برنامههای عمرانی آشوربانیپال و شکوه نینوا در واپسین دوران اقتدار امپراتوری آشور ارائه میدهد، بلکه نمادی از احیای میراث فرهنگی موصل پس از سالها جنگ و ویرانی نیز به شمار میآید.
