کشف شواهدی از «جادوی 25 هزارساله» در یک غار
شواهد تازه نشان میدهد که غار کلاگز در جنوب شرقی استرالیا دستکم طی ۲۵ هزار سال، مکانی ویژه برای اجرای آیینهای مذهبی، درمانهای سنتی و اعمال جادویی بوده است.
فرادید| بررسی جدیدی که در نشریه Frontiers in Environmental Archaeology منتشر شده، فیتولیتها یعنی ساختارهای میکروسکوپی سیلیسی باقیمانده از گیاهان، را در رسوبات غار بررسی کرده است. نتایج نشان میدهد که انسانها گیاهان کامل، شامل برگ، ساقه و گل، را بهطور عمدی به درون غار میآوردند؛ نه صرفاً برای تهیه غذا، بلکه برای انجام فعالیتهایی هدفمند و آیینی.
به گزارش فرادید؛ مهمترین شواهد، فیتولیتهای سیاهشده بر اثر حرارت هستند که در سراسر لایههای باستانشناختی غار دیده میشوند، اما در فضولات فسیلشده جانوران یافت نشدهاند. این موضوع نشان میدهد که آتشافروزیها حاصل فعالیت انسان بوده است. وجود این آثار در لایههای مختلف نیز نشان میدهد که انتقال گیاهان و سوزاندن آنها هزاران سال بهطور مکرر ادامه داشته است.
پژوهشگران همچنین دهها لایه نازک خاکستر را در غار شناسایی کردهاند که زغال چوب بسیار کمی دارند. بررسیها نشان میدهد این آتشها عمدتاً با گیاهان علفی و در دمای نسبتاً پایین روشن میشدند و احتمالاً هدف آنها تولید دود و خاکستر بوده، نه پختوپز. این یافته با سنتهای قوم گونایکورنای همخوانی دارد که در آن علف، خاکستر و زغال در آیینهای درمان، جادو، تشرف و دیگر مراسم مذهبی اهمیت ویژهای داشتهاند.
باستانشناسان اکنون غار کلاگز را نه یک محل سکونت عادی، بلکه مکانی اختصاصی برای «مولا-مولونگ»ها میدانند؛ زنان و مردانی از قوم گونایکورنای که به درمان، جادو، نفرین و ارتباط با جهان ارواح شهرت داشتند. انتقال آگاهانه گیاهان به فضای تاریک غار و سوزاندن مکرر آنها با الگوی زندگی روزمره تفاوت آشکاری دارد و از اجرای آیینهای تخصصی حکایت میکند.
اجاقی که گیاهان مختلف هزاران سال قبل در آن سوزانده شدهاند
یافتههای پیشین نیز این تصویر را تقویت میکنند. باستانشناسان دو اجاق کوچک متعلق به حدود ۱۱ تا ۱۲ هزار سال پیش را یافتهاند که در هر یک شاخهای از درخت کازوارینا با چربی انسان یا حیوان پوشانده شده بود. همچنین حدود دو هزار سال پیش، گیاهان به مدت نزدیک به چهار قرن در کنار یک سنگ ایستاده کوچک بارها سوزانده شدهاند. شواهد جدید نشان میدهد که این سنت بخشی از آیینی بسیار کهنتر بوده که ریشه آن به حدود ۲۵ هزار سال پیش میرسد.
هرچند پژوهشگران تأکید میکنند که نمیتوان هدف دقیق هر آتش را مشخص کرد، اما مجموعه شواهد باستانشناسی، در کنار سنتهای بومی و مطالعات مردمنگاری، نشان میدهد که غار کلاگز مکانی مقدس بوده که در آن گیاهان با هدفی فراتر از مصرف روزمره، در چارچوب آیینهای رازآلود، درمانی و معنوی به غار آورده و با آتش دگرگون میشدند.
