اولین مرورگر وب جهان چه بود؟ داستان نرم افزاری که اینترنت را متحول کرد

وقتی صحبت از تاریخ اینترنت می شود، بسیاری تصور می کنند مرورگرهایی مانند Internet Explorer، Netscape Navigator یا Mosaic آغازگر عصر وب بوده اند. اما نخستین مرورگر وب جهان چند سال پیش از همه آنها متولد شد.

در سال 1990، دانشمند علوم رایانه تیم برنرز لی در سازمان تحقیقات هسته ای اروپا (CERN) نخستین مرورگر وب را طراحی کرد. این نرم افزار که ابتدا WorldWideWeb نام داشت، بعدها برای جلوگیری از اشتباه با نام خود شبکه جهانی وب، به Nexus تغییر نام داد.

هدف اصلی این پروژه، ایجاد راهی ساده برای دسترسی پژوهشگران به اسناد علمی و ارتباط دادن آنها از طریق پیوندهای ابرمتنی (Hyperlink) بود؛ مفهومی که امروزه اساس عملکرد تمام وب سایت های جهان را تشکیل می دهد.

نخستین مرورگر وب تنها یک ابزار برای مشاهده صفحات اینترنتی نبود. کاربران می توانستند علاوه بر مطالعه اسناد، صفحات جدید ایجاد و ویرایش کنند. به همین دلیل برخی مورخان فناوری، WorldWideWeb را نخستین ویرایشگر وب نیز می دانند.

این مرورگر روی رایانه های NeXT که توسط استیو جابز پس از ترک اپل توسعه یافته بودند اجرا می شد. همین موضوع باعث شد در سال های ابتدایی، کاربران محدودی بتوانند از آن استفاده کنند.

با گسترش اینترنت، مرورگرهای جدیدی معرفی شدند. در سال 1993 مرورگر NCSA Mosaic با رابط گرافیکی ساده و پشتیبانی از تصاویر، استفاده از وب را برای کاربران عادی آسان تر کرد و نقطه عطفی در فراگیر شدن اینترنت به شمار رفت. پس از آن نیز مرورگر Netscape Navigator و سپس Internet Explorer رقابت بزرگی را در دنیای وب آغاز کردند.

امروزه مرورگرهایی مانند گوگل کروم، مایکروسافت اج، موزیلا فایرفاکس، سافاری و اپرا امکاناتی مانند اجرای برنامه های تحت وب، پخش ویدئو، هوش مصنوعی، همگام سازی اطلاعات و محافظت در برابر تهدیدهای سایبری را در اختیار کاربران قرار می دهند؛ قابلیت هایی که در زمان طراحی نخستین مرورگر وب قابل تصور نبود.

با این حال، اصولی که تیم برنرز لی بیش از سه دهه پیش معرفی کرد، همچنان هسته اصلی وب را تشکیل می دهند. آدرس های اینترنتی (URL)، پروتکل HTTP و صفحات HTML هنوز نیز بر همان بنیانی استوار هستند که اولین مرورگر جهان برای استفاده از آنها ساخته شد.

به همین دلیل، مرورگر WorldWideWeb را می توان یکی از تاثیرگذارترین نرم افزارهای تاریخ فناوری دانست؛ ابزاری که راه را برای شکل گیری اینترنت امروزی و دسترسی میلیاردها نفر به دانش، ارتباطات و خدمات آنلاین هموار کرد.

منبع: عصر ایران