سیاهچالههایی که میلیاردها سال قبل مثل ستاره میدرخشیدند
از زمانی که تلسکوپ فضایی جیمز وب رصد جهان دوردست را آغاز کرد، اجرام کوچک و عجیبی در جهان آغازین مشاهده شدهاند که به دلیل رنگ سرخشان «نقاط قرمز کوچک» نام گرفتهاند. ماهیت این اجرام هنوز کاملاً مشخص نیست، اما پژوهشی تازه در مجله معتبر نیچر احتمال جالبی را مطرح کرده است: برخی از آنها ممکن است سیاهچالههای بسیار جوانی باشند که در پوششی ضخیم از گاز هیدروژن قرار گرفتهاند و به همین دلیل ظاهری شبیه ستاره پیدا کردهاند.
فرادید| پژوهشگران برای بررسی این احتمال، جرمی بسیار دور و درخشان به نام «موام ـ بیاچ ـ یک» را مطالعه کردند. نوری که جیمز وب از این جرم دریافت کرده، مربوط به زمانی است که جهان تنها حدود ۶۶۰ میلیون سال عمر داشت؛ یعنی کمتر از یک میلیارد سال پس از مهبانگ.
به گزارش فرادید؛ «موام ـ بیاچ ـ یک» در نگاه نخست شبیه یک جرم ستارهمانند و سرخ به نظر میرسید، اما بررسی دقیق نور آن نشان داد که با یک ستاره معمولی سازگار نیست.
درخشندگی آن بسیار بیشتر از چیزی بود که یک ستاره بتواند از طریق فرایندهای معمول تولید انرژی ایجاد کند. در مقابل، میزان انرژی آن بیشتر با یک سیاهچاله بسیار فعال و در حال جذب ماده سازگار است.
از طرف دیگر، نور این جرم ویژگیهایی داشت که معمولاً در ستارهها دیده میشود. همین ترکیب عجیب باعث شد پژوهشگران احتمال دهند با نوع متفاوتی از جرم آسمانی روبهرو هستند.
سیاهچالهای درون پوششی از گاز
بر اساس شبیهسازیهای رایانهای، ممکن است در مرکز این جرم سیاهچالهای با جرمی حدود ۱۰۰ هزار برابر خورشید قرار داشته باشد.
اطراف این سیاهچاله را پوششی بسیار متراکم از گاز هیدروژن فرا گرفته که اندازه آن تقریباً با منظومه شمسی برابری میکند. تابش شدید سیاهچاله از میان این پوشش گازی عبور میکند و باعث میشود کل این ساختار از فاصله بسیار دور مانند یک جرم ستارهمانند دیده شود.
پژوهشگران چنین ساختاری را «ستاره سیاهچالهای» مینامند؛ البته این یک ستاره واقعی نیست، بلکه سیاهچالهای است که درون ابری عظیم و متراکم از گاز قرار گرفته است.
آیا راز نقاط قرمز کوچک حل شده است؟
پژوهشگران معتقدند این جرم میتواند سرنخی مهم برای فهم ماهیت نقاط قرمز کوچک باشد. تا سال ۲۰۲۵، صدها نمونه از این اجرام در دادههای جیمز وب شناسایی شده بود و یکی از پرسشهای مهم این بود که چرا برخی اجرام در جهان بسیار جوان، چنین درخشندگی و ویژگیهای غیرعادی دارند.
بر اساس این پژوهش، ممکن است سیاهچالههای پوشیدهشده با گاز، موتور درونی بسیاری از این نقاط قرمز کوچک باشند. چنین ساختاری همچنین میتواند به توضیح این مسئله کمک کند که چگونه سیاهچالههای بسیار پرجرم در نخستین صدها میلیون سال پس از مهبانگ توانستهاند با سرعت زیادی رشد کنند.
با این حال، هنوز نمیتوان گفت معمای نقاط قرمز کوچک بهطور قطعی حل شده است. آنچه این پژوهش ارائه میدهد، شواهد و مدلی تازه برای توضیح این اجرام است، نه اثبات اینکه همه آنها ستارههای سیاهچالهای هستند.
