آیا «تیروئید» میتواند باعث «خودشیفتگی» شود؟
آیا ممکن است یک غده کوچک در گردن، شخصیت انسان را تغییر دهد؟ تیروئید غدهای پروانهایشکل در پایین گردن است که با تولید هورمونهای تیروئیدی، بر بسیاری از عملکردهای بدن از جمله ضربان قلب، گوارش، سطح انرژی، دمای بدن و خلقوخو تأثیر میگذارد. اختلالات تیروئید نیز بسیار شایعاند و حدود یک نفر از هر ۲۰ نفر را درگیر میکنند.
فرادید| کمکاری تیروئید زمانی رخ میدهد که این غده هورمون کافی تولید نکند و پرکاری تیروئید نیز زمانی اتفاق میافتد که تولید هورمون بیش از حد باشد. هر دو وضعیت میتوانند بر وضعیت روانی و هیجانی فرد اثر بگذارند، اما آیا ممکن است حتی ویژگیهای شخصیتی بهاصطلاح «تاریک» مانند خودشیفتگی نیز با عملکرد تیروئید ارتباط داشته باشند؟
به گزارش فرادید؛ یک پژوهش بزرگ بینالمللی نشان داده است که بیش از نیمی از افراد مبتلا به کمکاری تیروئید، سطح بالاتری از ویژگیهای موسوم به «شخصیت نوع D» دارند؛ ویژگیهایی مانند بدبینی، استرس و کنارهگیری اجتماعی. این یافته احتمال وجود ارتباط میان سطح هورمونهای تیروئیدی و برخی ویژگیهای منفی شخصیتی را مطرح میکند.
اما پژوهش درباره ویژگیهای تاریکتر شخصیت، مانند خودشیفتگی و سادیسم، بسیار محدودتر است. در یکی از مطالعات جدید که ۱۵۴ فرد مبتلا به کمکاری تیروئید، پرکاری تیروئید و افراد سالم را مقایسه کرد، نتایج جالبی به دست آمد.
افراد مبتلا به پرکاری تیروئید، در مقایسه با سایر گروهها، سطوح بالاتری از ویژگیهای روانآزارانه و سادیستی نشان دادند و افزایش خودشیفتگی نیز در آنها مشاهده شد؛ البته این افزایش در مورد خودشیفتگی ضعیفتر بود. در مقابل، افراد مبتلا به کمکاری تیروئید تفاوت چشمگیری با گروه سالم نداشتند.
این نتیجه احتمال میدهد که اگر ارتباطی میان عملکرد تیروئید و ویژگیهای شخصیتی تاریک وجود داشته باشد، شاید بیشتر با پرکاری تیروئید مرتبط باشد تا اختلالات تیروئیدی بهطور کلی.
چرا پرکاری تیروئید میتواند بر رفتار اثر بگذارد؟
هورمونهای تیروئیدی بر سرعت فعالیت بسیاری از فرایندهای بدن تأثیر میگذارند. وقتی این هورمونها بیش از حد باشند، سوختوساز بدن افزایش پیدا میکند و فعالیت سیستم عصبی نیز میتواند بیشتر شود. در نتیجه، فرد ممکن است در وضعیت برانگیختگی و تحریکپذیری بیشتری قرار بگیرد.
پژوهشگران احتمال دادهاند که این برانگیختگی بالا بتواند کنترل هیجانها و تکانههای رفتاری را دشوارتر کند. بنابراین، برخی رفتارها ممکن است شدیدتر یا تکانشیتر به نظر برسند. اما این توضیح هنوز یک فرضیه است و نباید آن را با اثبات رابطه علت و معلولی اشتباه گرفت.
آیا تیروئید واقعاً میتواند کسی را خودشیفته کند؟
خیر؛ دستکم بر اساس شواهد فعلی نمیتوان چنین نتیجهای گرفت. مطالعات موجود عمدتاً نشاندهنده «همبستگی» هستند، نه «علیت». یعنی پژوهشگران مشاهده کردهاند که دو عامل ممکن است همزمان در یک گروه بیشتر دیده شوند، اما این به معنای آن نیست که یکی مستقیماً باعث دیگری شده است.
برای درک تفاوت این دو، میتوان به یک مثال ساده اشاره کرد: در هوای گرم هم فروش بستنی افزایش پیدا میکند و هم حمله کوسهها بیشتر میشود؛ اما خوردن بستنی باعث حمله کوسهها نمیشود. عامل سوم، یعنی گرمای هوا، باعث میشود افراد بیشتری به ساحل بروند و همزمان فروش بستنی نیز افزایش یابد.
در مورد تیروئید نیز ممکن است عوامل دیگری در رابطه مشاهدهشده نقش داشته باشند. بنابراین نمیتوان گفت پرکاری یا کمکاری تیروئید باعث ایجاد اختلال شخصیت خودشیفته یا روانآزاری میشود.
بدن و ذهن به هم مرتبطاند، اما داستان پیچیدهتر است
این یافتهها بار دیگر نشان میدهند که مرز میان سلامت جسم و وضعیت روانی چندان روشن نیست. هورمونهای تیروئیدی واقعاً بر مغز، انرژی، خلقوخو و رفتار تأثیر میگذارند و اختلال در میزان آنها میتواند تغییرات قابلتوجهی در وضعیت فرد ایجاد کند.
اما اینکه یک فرد مبتلا به پرکاری تیروئید رفتار تحریکپذیر، تکانشی یا حتی خودمحورانهای از خود نشان دهد، به این معنا نیست که تیروئید او را «خودشیفته» کرده است. برای چنین ادعایی به پژوهشهای بسیار گستردهتر و مطالعاتی نیاز است که بتوانند رابطه علت و معلولی را نشان دهند.
در نتیجه، پاسخ کوتاه به این پرسش که «آیا تیروئید میتواند انسان را خودشیفته کند؟» این است: فعلاً هیچ شواهدی وجود ندارد که نشان دهد اختلال تیروئید بهتنهایی میتواند فردی را به خودشیفته یا روانآزار تبدیل کند؛ اما به نظر میرسد سطح غیرطبیعی هورمونهای تیروئیدی میتواند با برخی تغییرات در خلقوخو، کنترل هیجان و بعضی ویژگیهای رفتاری ارتباط داشته باشد.
