چرا آواز پرندگان زیبا به نظر میرسد؟
دانشمندان آلمانی در پژوهش جدید خود، ترکیبات کلیدی را کشف کردهاند که آواز پرندگان را زیبا میکنند.
پاسخ دادن به این پرسش که چه چیزی آواز پرندگان را زیبا میکند، میتواند به ما کمک کند تا بفهمیم صدانگاری محیط چگونه دنیای طبیعی را برای انسانها آرامشبخش میکند و روزنهای را برای بهبود پارکها، ارتقاء طراحی مکانهای استرسزا مانند اتاقهای انتظار و ترویج حفاظت از محیط زیست از طریق پرندگان با آوازهای دوستداشتنی آنها میگشاید.
به نقل از فیز، دانشمندان با درخواست از مردم برای گوش دادن به آواز پرندگان و ارزیابی آنها از نظر خوشایند بودن و مقایسه این اطلاعات با اطلاعات مربوط به ویژگیهای صوتی، جنبههای کلیدی را شناسایی کردند که باعث میشوند برخی از آوازهای پرندگان خوشایندتر از بقیه به نظر برسند. با وجود این، اگرچه افرادی که برای پرندگان ارزش بیشتری قائل بودند، آوازها را بالاتر ارزیابی میکردند اما بیشتر دانستن درباره پرندگان بر خوشایندی درکشده تأثیری نداشت.
دکتر «نادین کالب»(Nadine Kalb) پژوهشگر «دانشگاه توبینگن»(University of Tübingen) و پژوهشگر ارشد این پروژه گفت: لازم نیست عاشق پرندگان باشید تا صدای آنها را زیبا بدانید. توانایی تشخیص پرندگان از روی ظاهر یا آوازشان، تاثیری بر ارزیابی افراد از صداها نداشت. این نشان میدهد لذت بردن از آواز پرندگان با چیزی اساسیتر از دانستن این که چه چیزی گوش میدهید، مرتبط است.
خوشایندی یک معیار ذهنی است که تحت تأثیر سلیقه شخصی قرار میگیرد. دانشمندان گمان میکردند که برخی از ویژگیهای صوتی مانند دامنه بالا که به عنوان صدای بلند درک میشود، با رتبهبندی پایینتر خوشایندی مرتبط باشد اما همچنین گمان میکردند که برخی از ویژگیهای شخصی مانند دانش افراد درباره پرندگان بر رتبهبندی خوشایندی تأثیر میگذارند.
دکتر «کریستوف رندلر»(Christoph Randler) از پژوهشگران این پروژه گفت: من از ۱۰ سالگی به مشاهده پرندگان مشغول بودم؛ اگرچه در آن سن چیزی درباره خدمات اکوسیستم یا تحلیلهای صوتی نمیدانستم. من به روابط انسان و پرنده بسیار علاقهمند هستم.
صداهای پرندگان اغلب یکی از لذتبخشترین جنبههای گذراندن وقت در طبیعت به شمار میروند و پژوهشهای پیشین نشان دادهاند که آنها میتوانند به ترمیم روانی کمک کنند. با وجود این، همه صداهای پرندگان به یک اندازه مثبت تلقی نمیشوند.
پژوهشگران در این پروژه، کلیپهای کوتاهی از ۱۲۳ آواز پرندگان وحشی را که معمولاً در سراسر آلمان یافت میشوند، برای ۸۴ نفر پخش کردند. سپس از شرکتکنندگان خواسته شد تا هر کلیپ را در مقیاس یک تا پنج ارزیابی کنند؛ هرچه بالاتر، دلپذیرتر. همچنین، از شرکتکنندگان سوالاتی پرسیده شد که درک آنها را از پرندگان میسنجید.
پژوهشگران کلیپها را تجزیه و تحلیل کردند و جنبههای دامنه، فرکانس، پیچیدگی - تعداد و تنوع عناصر موجود در آواز - و پهنای باند هر آواز که طیف فرکانسهای مورد استفاده در آن را ثبت میکرد، بررسی کردند. آوازی که تفاوت زیادی بین بالاترین و پایینترین فرکانسهای آن وجود داشته باشد، پهنای باند وسیعی خواهد داشت. سپس، این دادهها با امتیاز خوشایندی شرکتکنندگان برای آوازها و علاقه قبلی آنها به پرندگان مقایسه شد.
آواز توکای سیاه دلپذیرترین و آواز جغد انبار نامطلوبترین شمرده شد. آواز دارای پهنای باند باریکتر و پیچیدگی بیشتر و آواز با فرکانس بالاتر یا دامنه نسبتاً کم، دلپذیرتر تلقی میشدند.
آوازهایی که بالاترین امتیاز را به دست آوردند، از محدوده فرکانسی کلیدی که شنوایی انسان در آن بسیار حساس است، دور بودند. افرادی که پرندگان را بیشتر دوست داشتند، در ارزیابی به آنها امتیاز بیشتری دادند اما سطح دانش آنها درباره پرندگان هیچ تاثیری بر رتبهبندیها نداشت. کالب گفت: ممکن است ما طوری برنامهریزی شده باشیم که صداهای متغیرتر با دامنه و فرکانس متوسط را ترجیح دهیم زیرا آنها محیطی امن، سالم و آرامشبخش را نشان میدهند که در آن میتوانیم استراحت کنیم.
با وجود این، دانشمندان گفتند عواملی که نتوانستند آزمایش کنند، مانند میزان صدا - برخی پرندگان بیشتر از سایرین صدا میکنند - ممکن است بر درک خوشایندی تأثیر بگذارند. برای پیگیری این پژوهش، آنها مایل هستند تا بررسیهای مقیاس بزرگتر را با نمونههای وسیعتر از جمله انسانهای بیشتر، فرهنگهای متفاوت و افرادی با تجربه بیشتر درباره پرندگان انجام دهند.
این پژوهش در مجله «Frontiers in Bird Science» به چاپ رسید.
منبع: ایسنا
