نمودار قیمت مس در یک سال گذشته؛ بررسی روند مس در یک سال گذشته

قیمت مس در یک سال گذشته بارها تغییر مسیر داده است. دوره‌هایی از رشد سریع را پشت سر گذاشته و در مقاطعی هم بخشی از این رشد را پس داده است. نتیجه اینکه اگر فقط قیمت امروز مس را ببینیم، بخش مهمی از اتفاقات این بازار از چشممان دور می‌ماند.

نمودار یک‌ساله مس تصویر بهتری می‌دهد؛ اینکه قیمت مس از کجا شروع به حرکت کرده، در چه محدوده‌هایی بیشتر نوسان داشته و در نهایت نسبت به یک سال قبل کجا ایستاده است.

در این مطلب، روند قیمت فلز مس از سپتامبر ۲۰۲۵ تا سپتامبر ۲۰۲۶ را بررسی می‌کنیم و در کنار نمودار، سراغ اتفاقاتی می‌رویم که روی حرکت قیمت در این بازه اثر گذاشته‌اند.

نمودار و روند قیمت مس در یک سال گذشته

قیمت جهانی مس در سپتامبر ۲۰۲۵ در محدوده ۱۰ هزار دلار به‌ازای هر تن قرار داشت و میانگین قیمت نقدی این ماه حدود ۹,۹۹۵ دلار بود. یک سال بعد، بازار در محدوده‌ای بسیار بالاتر قرار گرفت؛ اما این رشد در تمام ماه‌ها با یک سرعت پیش نرفت.

شروع موج صعودی در پاییز ۲۰۲۵

از پاییز ۲۰۲۵ شیب افزایش قیمت بیشتر شد. مس که در سپتامبر حوالی ۱۰ هزار دلار معامله می‌شد، در ماه‌های بعد پله‌پله بالا رفت و میانگین قیمت آن در دسامبر به حدود ۱۱,۷۹۱ دلار در هر تن رسید.

عبور از محدوده ۱۲ هزار دلار در روزهای پایانی سال نشان داد بازار وارد فاز متفاوتی شده است؛ حرکتی که خیلی زود در ابتدای ۲۰۲۶ سرعت بیشتری گرفت.

جهش قیمت در ابتدای ۲۰۲۶

ژانویه یکی از مهم‌ترین ماه‌های نمودار یک‌ساله مس بود. قیمت از مرز ۱۳ هزار دلار عبور کرد و در ۲۹ ژانویه، قیمت نقدی LME به ۱۳,۸۴۴ دلار در هر تن رسید.

این یعنی فاصله قیمت با محدوده سپتامبر ۲۰۲۵ در مدت تنها چند ماه به شکل محسوسی بیشتر شد. سرعت این افزایش هم باعث شد بازار بعد از ثبت سقف‌های تازه، آرام نماند.

اصلاح قیمت پس از سقف‌های جدید

بعد از جهش ابتدای سال، مس بخشی از رشد سریع خود را پس داد و وارد دوره‌ای از نوسان و اصلاح شد. در نتیجه، مسیر یک‌ساله را نمی‌توان یک صعود پیوسته در نظر گرفت؛ بین موج‌های افزایشی، افت‌هایی هم وجود داشت که بخشی از سود کوتاه‌مدت بازار را از بین بردند.

این نوسان‌ها باعث شد بازدهی مس برای همه خریداران یکسان نباشد؛ خرید در محدوده‌های پیش از جهش، نتیجه متفاوتی با ورود به بازار در سقف‌های قیمتی داشت.

بازگشت مس به محدوده‌های رکوردی

اصلاح قیمت پایان روند صعودی نبود. در ادامه ۲۰۲۶، مس دوباره به سمت سقف‌های قبلی حرکت کرد و در سپتامبر رکوردهای تازه‌ای به جا گذاشت. قیمت قرارداد سه‌ماهه LME در ۸ سپتامبر به حدود ۱۴,۷۷۹ دلار در هر تن رسید.

در نهایت، مس این بازه را از حوالی ۱۰ هزار دلار شروع کرد و با وجود چند دوره افت و اصلاح، در سپتامبر ۲۰۲۶ به محدوده‌های رکوردی رسید.

چرا قیمت مس در یک سال گذشته افزایش پیدا کرد؟

رشد مس در یک سال گذشته را نمی‌شود پای یک اتفاق نوشت. از یک طرف، تولید در بعضی معادن بزرگ با اختلال روبه‌رو شد و نگرانی درباره عرضه بالا رفت؛ از طرف دیگر، مصرف مس در شبکه‌های برق، دیتاسنترها و پروژه‌های برقی همچنان رو به افزایش بود. شرایط بازارهای مالی هم به این ترکیب اضافه شد و به رشد قیمت سرعت داد.

اثر این شرایط را می‌شد از اواخر ۲۰۲۵ واضح‌تر دید. قیمت مس در دسامبر برای نخستین بار از ۱۲ هزار دلار در هر تن عبور کرد و در ژانویه ۲۰۲۶، در معاملات روزانه برای مدتی به بیش از ۱۴,۵۰۰ دلار رسید.

●اختلال در تولید معادن بزرگ

بازار مس به تولید چند معدن بزرگ وابستگی زیادی دارد؛ بنابراین اختلال در یکی از آن‌ها می‌تواند خیلی زود خودش را در سمت عرضه نشان دهد. در یک سال گذشته هم کاهش یا توقف تولید در برخی معادن بزرگ، دسترسی واحدهای ذوب به کنسانتره را محدودتر کرد.

یک نشانه مهم این وضعیت، افت شدید هزینه‌های ذوب و پالایش یا TC/RC بود. معیار سالانه این هزینه در ژانویه ۲۰۲۶ به صفر دلار به‌ازای هر تن رسید؛ اتفاقی که رقابت شدید واحدهای ذوب برای دسترسی به کنسانتره را نشان می‌داد.

●محدودیت در افزایش سریع عرضه مس

اگر تقاضای یک کالا بالا برود، معمولاً انتظار داریم تولید هم بیشتر شود. در بازار مس، این اتفاق به این سادگی نیست.

از کشف یک ذخیره مس تا آغاز تولید تجاری آن به‌طور متوسط حدود ۱۷ سال زمان می‌برد. از طرف دیگر، عیار متوسط معادن مس جهان نسبت به سال ۱۹۹۱ حدود ۴۰ درصد کاهش پیدا کرده است؛ یعنی برای تولید مقدار مشخصی مس، باید حجم بیشتری سنگ استخراج و فرآوری شود.

کشف ذخایر تازه هم چندان پرسرعت نبوده است. طبق داده‌های IEA، تنها حدود ۵ درصد ذخایر مس کشف‌شده طی ۳۵ سال گذشته، در دهه اخیر کشف شده‌اند. در نتیجه، حتی قیمت‌های بالاتر هم الزاماً نمی‌توانند در کوتاه‌مدت مس بیشتری روانه بازار کنند.

●برق بیشتر، مس بیشتر

بخش بزرگی از داستان تقاضای مس را باید بیرون از بازار فلزات جست‌وجو کرد. شبکه برق، کابل‌ها، ترانسفورماتورها، خودروهای برقی و پروژه‌های خورشیدی و بادی همگی مصرف‌کننده مس هستند.

با توسعه این زیرساخت‌ها، نیاز به مس هم بیشتر می‌شود. در چشم‌انداز IEA، مس در میان مواد معدنی کلیدی بیشترین افزایش حجمی تقاضا تا سال ۲۰۴۰ را دارد و مصرف آن نسبت به امروز حدود ۷ میلیون تن افزایش پیدا می‌کند.

برای بازاری که افزایش تولیدش زمان زیادی می‌برد، چنین چشم‌اندازی اهمیت زیادی دارد.

●تأثیر توسعه هوش مصنوعی بر تقاضای مس

رابطه هوش مصنوعی و مس شاید در نگاه اول چندان واضح نباشد. اما هوش مصنوعی به دیتاسنتر نیاز دارد، دیتاسنتر به برق و تجهیزات انتقال و توزیع برق، و بخش مهمی از این زیرساخت بدون مس ساخته نمی‌شود.

کابل‌کشی، تجهیزات الکتریکی، سیستم‌های سرمایشی و اتصال دیتاسنترها به شبکه، همگی مصرف مس ایجاد می‌کنند. هم‌زمان تعداد و ظرفیت دیتاسنترها هم رو به افزایش است.

ابعاد این رشد را می‌توان در بازار برق آمریکا دید. IEA پیش‌بینی کرده حدود نیمی از افزایش تقاضای برق آمریکا تا سال ۲۰۳۰ از رشد سریع دیتاسنترها ناشی شود.

بنابراین هوش مصنوعی مستقیماً خریدار مس نیست؛ اما زیرساختی که برای رشد آن ساخته می‌شود، یک مصرف‌کننده تازه و جدی برای این فلز است.

●چشم‌انداز کمبود عرضه مس در آینده

یکی از دلایل مهم رشد مس را نباید فقط در عرضه و تقاضای امروز جست‌وجو کرد. بازار به این سؤال هم فکر می‌کند: چند سال دیگر مس کافی خواهیم داشت؟

پاسخ فعلی چندان مطمئن نیست. IEA برآورد کرده با پروژه‌هایی که اکنون در دست اجرا یا برنامه‌ریزی هستند، در سال ۲۰۳۵ عرضه مس ممکن است حدود ۲۵ درصد کمتر از نیاز بازار باشد.

همین چشم‌انداز روی رفتار بازار امروز اثر می‌گذارد. وقتی توسعه معدن جدید سال‌ها زمان می‌برد اما مصرف برق، دیتاسنتر و فناوری‌های برقی سریع‌تر رشد می‌کند، نگرانی درباره عرضه آینده می‌تواند خیلی زودتر از خود کمبود وارد قیمت شود.

●تأثیر عوامل مالی بر قیمت مس

معدن و مصرف صنعتی بخش اصلی داستان‌اند، اما تنها بازیگران بازار نیستند. در یک سال گذشته تضعیف دلار، کاهش نرخ‌های بهره و افزایش توجه سرمایه‌گذاران به دارایی‌های فیزیکی و بازار کالاها هم به حرکت صعودی مس کمک کردند.

این عوامل به‌تنهایی نمی‌توانند قیمت مس را برای مدت طولانی بالا نگه دارند، اما وقتی بازار از قبل نگران عرضه است و تقاضای آینده هم قوی دیده می‌شود، می‌توانند سرعت حرکت قیمت را بیشتر کنند.

روند قیمت مس در ایران چه تفاوتی با بازار جهانی دارد؟

نمودار جهانی مس تمام چیزی نیست که هنگام خرید مس اهمیت دارد. ممکن است مس در بازارهای جهانی ارزان شود، اما قیمت آن در ایران پایین نیاید؛ یا حتی هم‌زمان گران‌تر شود. دلیل اصلی این تفاوت، نرخ ارز است.

قیمت جهانی مس به دلار تعیین می‌شود و برای رسیدن به قیمت داخلی، نرخ دلار هم وارد محاسبه می‌شود. فرض کنید قیمت جهانی مس ۵ درصد کاهش پیدا کند، اما در همان بازه دلار ۱۰ درصد گران شود. در چنین شرایطی، افت بازار جهانی می‌تواند در بازار ایران خنثی شود.

البته دلار تنها عامل نیست. نوع محصول مسی، میزان عرضه و تقاضا در داخل و هزینه‌های خرید و فروش هم باعث می‌شوند قیمت بازار داخلی دقیقاً هم‌جهت با نمودار جهانی حرکت نکند.

به همین خاطر، وقتی قرار است عملکرد یک‌ساله مس در ایران را بررسی کنیم، بهتر است نمودار جهانی و تغییرات نرخ ارز را کنار هم ببینیم؛ وگرنه ممکن است تصویری که از رشد یا افت مس به دست می‌آوریم با چیزی که واقعاً در بازار ایران اتفاق افتاده، متفاوت باشد.

آیا روند صعودی قیمت مس ادامه پیدا می‌کند؟

مس حالا در محدوده‌ای معامله می‌شود که چند سال قبل برای بازار دور از ذهن بود. طبیعی است که بعد از چنین رشدی، ادامه همان شیب صعودی قطعی نباشد. با این حال، بخشی از دلایلی که قیمت مس را بالا آورده‌اند هنوز سر جای خودشان هستند.

مهم‌ترین مسئله، فاصله‌ای است که میان سرعت رشد مصرف و امکان افزایش تولید شکل گرفته. ساخت معدن جدید زمان زیادی می‌خواهد، در حالی که مصرف مس برای شبکه‌های برق، دیتاسنترها، خودروهای برقی و پروژه‌های انرژی منتظر راه‌اندازی معدن بعدی نمی‌ماند. برآورد IEA از احتمال کسری حدود ۲۵ درصدی عرضه نسبت به نیاز بازار در سال ۲۰۳۵ هم از همین نگرانی می‌آید.

اما یک سمت دیگر ماجرا را نباید نادیده گرفت. مس یک فلز صنعتی است و اگر کارخانه‌ها کمتر تولید کنند، ساخت‌وساز کند شود یا تقاضای چین افت کند، اثر آن می‌تواند خیلی زود به بازار مس برسد. قیمت‌های بالا خودشان هم ممکن است مصرف‌کنندگان را به صرفه‌جویی، بازیافت بیشتر یا استفاده از جایگزین‌ها سوق دهند.

برای همین، احتمالاً سؤال بهتر این نیست که «مس باز هم گران می‌شود یا نه؟»؛ بلکه این است که آیا تقاضا همچنان سریع‌تر از عرضه رشد خواهد کرد؟ تا زمانی که پاسخ این سؤال مثبت باشد، زمینه رشد قیمت وجود دارد؛ حتی اگر مسیر آن با افت و اصلاح‌های جدی همراه شود.

جمع‌بندی؛ یک سال پرنوسان برای مس

مس در یک سال گذشته از محدوده ۱۰ هزار دلار فاصله گرفت و در سپتامبر ۲۰۲۶ به قیمت‌های رکوردی رسید. پشت این رشد هم فقط یک عامل نبود؛ محدودیت عرضه، افزایش مصرف در زیرساخت‌های برق و دیتاسنترها و نگرانی از کمبود مس در سال‌های آینده، هرکدام سهمی در حرکت بازار داشتند.

البته نمودار این یک سال نشان داد که رشد مس بدون وقفه نیست. بین موج‌های صعودی، اصلاح‌های جدی هم دیده شده و شرایط اقتصاد جهانی، به‌ویژه تقاضای صنعتی، همچنان می‌تواند جهت بازار را تغییر دهد.

برای بازار ایران هم یک متغیر دیگر به این معادله اضافه می‌شود: نرخ ارز. به همین دلیل، دنبال کردن قیمت مس در ایران فقط با نگاه به نمودار جهانی تصویر کاملی از بازار نمی‌دهد.

سوالات متداول

• آیا قیمت مس در یک سال گذشته افزایش داشته است؟

   بله. قیمت جهانی مس که در سپتامبر ۲۰۲۵ حوالی ۱۰ هزار دلار در هر تن بود، در سپتامبر ۲۰۲۶ به محدوده‌های رکوردی رسید.

• بیشترین قیمت مس در یک سال گذشته چقدر بوده است؟

   قیمت قرارداد سه‌ماهه مس در LME در ۸ سپتامبر ۲۰۲۶ تا حدود ۱۴,۷۷۹ دلار در هر تن بالا رفت.

• چرا قیمت مس در یک سال گذشته رشد کرد؟

   محدودیت عرضه معادن، رشد تقاضا برای شبکه‌های برق و زیرساخت‌های دیجیتال و نگرانی درباره کسری عرضه در آینده از مهم‌ترین عوامل این رشد بودند.

• آیا قیمت مس در ایران با قیمت جهانی یکسان حرکت می‌کند؟

   نه الزاماً. علاوه بر قیمت جهانی، نرخ ارز و شرایط عرضه و تقاضای داخلی هم روی قیمت مس در ایران اثر می‌گذارند.

• آیا قیمت مس در آینده باز هم افزایش پیدا می‌کند؟

   ادامه رشد قطعی نیست. چشم‌انداز عرضه و تقاضا از قیمت مس حمایت می‌کند، اما عواملی مثل افت تقاضای صنعتی، وضعیت اقتصاد چین و افزایش تولید می‌توانند باعث اصلاح قیمت شوند.