عکس| عملیات نجات کروکودیل سیامی؛ تلاش برای حفظ یکی از آخرین جمعیتهای وحشی یک حیوان باستانی در جهان
در دهه ۱۹۹۰، طرفداران محیط زیست در کامبوج از این بیم داشتند که کروکودیل سیامی برای همیشه ناپدید شده باشد. ماهیگیری و شکار در قرن بیستم این گونه را نابود کرده و جمعیت آن را در سراسر جنوب شرقی آسیا در آستانه انقراض قرار داده بود.
در دهه ۱۹۹۰، طرفداران محیط زیست در کامبوج از این بیم داشتند که کروکودیل سیامی برای همیشه ناپدید شده باشد. ماهیگیری و شکار در قرن بیستم این گونه را نابود کرده و جمعیت آن را در سراسر جنوب شرقی آسیا در آستانه انقراض قرار داده بود.
به نقل از گاردین، اما در روستاهایی که در میان تالابهای کوههای دورافتاده کارداموم قرار داشتند، جوامع بومی چورنگ هنوز گزارش میدادند که آنها را دیدهاند. انتقال این دانش به محققانی که در سال ۲۰۰۰ منطقه را بررسی میکردند، منجر به ثبت رسمی این گونه شد و ماموریت احیای جمعیت را تقویت کرد.
سونی اوم، مدیر کشوری حفاظت بینالمللی در کامبوج، میگوید: «[چورنگها] رابطه معنوی بین طبیعت، گونههای مقدس و جنگل دارند. آنها معتقد بودند کروکودیلها آنجا هستند و به دانشمندان و محققان کمک کردند تا این مکانها را شناسایی کنند.»
اکنون، بیش از یک ربع قرن پس از مشاهده اولیه، یک تالاب ۳۱۵ هکتاری در استان پورسات در انتهای شمالی کوههای کارداموم رسماً به عنوان منطقه حفاظت ژنتیکی برای محافظت از زیستگاه یکی از آخرین جمعیتهای وحشی تمساحهای سیامی در جهان اعلام شده است.
این منطقه که رسماً توسط وزارت محیط زیست کامبوج در ۲۲ ژوئیه تعیین شد، محل زندگی حداقل ۴۰ تمساح سیامی خواهد بود که گمان میرود در آنجا زندگی میکنند و آن را به مکانی حیاتی برای گونهای تبدیل میکند که هنوز در فهرست قرمز اتحادیه بینالمللی حفاظت از طبیعت (IUCN) در معرض خطر انقراض طبقهبندی میشود.
تخریب زیستگاه، شکار غیرقانونی و جفتگیری با تمساحهایی که در مزارع نگهداری میشوند، تعداد کمی از جمعیتهای وحشی دستنخورده از نظر ژنتیکی از تمساحهای سیامی را باقی گذاشته است. با توجه به گروههای کوچک و منزوی در طبیعت که در برابر جفتگیری آسیبپذیر هستند، طرفداران محیط زیست میگویند حفظ تنوع ژنتیکی میتواند توانایی حیوانات در تولید مثل و مقاومت در برابر بیماری را بهبود بخشد.
اوم این مکان را یک «بانک ژنتیکی» برای این گونه توصیف میکند - جمعیتی که اگر سالم بماند و گسترش یابد، روزی میتواند به احیای تمساحها در مالزی، میانمار و اندونزی، جایی که گمان میرود این خزنده منقرض شده باشد، کمک کند. منطقه حفاظتشده جدید، آخرین مرحله از یک تلاش حفاظتی است که وظیفهای خارقالعاده را بر عهده گرفته است.
در سال ۲۰۱۱، موسسه خیریه حفاظت از جانوران و گیاهان بینالمللی، یک مرکز پرورش تمساح سیامی را برای افزایش تعداد تمساحهای سیامی خالص ژنتیکی برای رهاسازی در رودخانههای حفاظتشده راهاندازی کرد. این موسسه خیریه از آن زمان تاکنون ۲۴۶ تمساح سیامی را در طبیعت رها کرده است که ۱۰۰ مورد از آنها از سال ۲۰۲۴ رها شدهاند.
وانی لو، مدیر برنامه تمساح سیامی در کامبوج برای جانوران و گیاهان، میگوید: «بازیابی طبیعی این گونه زمان زیادی میبرد. این یکی از رویکردهای ما برای تقویت احیای این گونه از آستانه انقراض است. ما ۶۴۸ بچه تمساح [در مرکز پرورش] داریم، از جمله والدین آنها. هفتاد و یک نفر از آنها والدین مولد هستند - ۵۴ ماده و ۱۷ نر.» لو میگوید سه تا چهار سال طول میکشد تا یک بچه تمساح به سن و اندازه مناسب برسد و دوباره در تالابها رها شود.
قبل از رهاسازی، به برخی تمساحها برچسبهای صوتی نصب میشود که به محیطبانان اجازه میدهد مکانهای حرکت آنها را ردیابی کرده و اقدامات حفاظتی را هدف قرار دهند. سپس محیطبانان محلی به نظارت بر حیوانات و زیستگاههای آنها کمک میکنند. محیطبانان با شناسایی مکانهای احتمالی لانهسازی، نظارت بر رودخانهها، گشتزنی برای ماهیگیری و شکار غیرقانونی و گزارش تهدیدات به مقامات دولتی، به سازمانهای حفاظت از محیط زیست کمک میکنند. و چه کسی بهتر از افرادی که این گونه را دوباره روی نقشه قرار میدهند.
اوم میگوید این واقعیت که جوامع چورنگ نسلهاست در کنار تمساحها زندگی میکنند و آنها را به عنوان نگهبانان مقدس رودخانهها و جنگلها میشناسند، آنها را به افراد مناسبی برای کمک به حفاظت از محیط زیست تبدیل میکند.
اوم میگوید: «مردم بومی اعتقاد راسخی به ارتباط با طبیعت دارند. آنها در کنار رودخانه به کشت و زرع میپردازند و وقتی تمساحهای سیامی برای از بین بردن محصولات میآیند، [چورنگها] با خوشحالی لبخند میزنند و احساس شگفتی میکنند. آنها مدتهاست که در کنار هم زندگی میکنند.»
سال ۲۰۲۴، پنج لانه تمساح سیامی وحشی حاوی ۱۰۶ تخم در کوههای کارداموم پیدا شد. نگهبانان محلی آنها را زیر نظر داشتند و ۶۰ بچه تمساح را دیدند که از تخم بیرون آمدند - بزرگترین رویداد جفتگیری ثبتشده این گونه در طبیعت در این قرن. لو میگوید: «بدون مشارکت فعال جامعه به عنوان خط مقدم، برنامه ما موفق نمیشد.»
سیم خمائو، یکی از نگهبانان محلی چورنگ، میگوید که آنها از انجام این کار خوشحالند: «آنها از تمساحها نمیترسند. آنها را درک میکنند - زیرا این جانوران از زمان اجداد ما اینجا بودهاند.»
منبع: اطلاعات آنلاین
