طرح تازه پنتاگون برای حمله به ایران؛ «مادر بمب‌ها» برای چه اهدافی در نظر گرفته شده است؟

سی ان ان در گزارشی ادعا کرد که به گفته چندین مقام آمریکاییِ مطلع، ارتش ایالات متحده طرح‌های تهاجمی جدیدی تدوین کرده است که در صورت صدور دستور از سوی دونالد ترامپ، برای از سرگیری عملیات رزمی چه پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای و چه پس از آن شامل استفاده احتمالی از بمبی موسوم به «مادر همه بمب‌ها» علیه زیرساخت‌های انرژی و تأسیسات هسته‌ای ایران می‌شود. 

به گزارش فرارو به نقل از سی ان ان، چند منبع آگاه از مذاکرات داخلی ارتش پیرامون به‌کارگیری احتمالی این سلاح ادعا کرده‌اند که استفاده از بمب «GBU-43/B» (موسوم به MOAB) که بزرگ‌ترین بمب غیرهسته‌ای در زرادخانه ایالات متحده است در درگیری با ایران، به منزله تشدید قابل‌توجه تنش‌ها خواهد بود؛ هرچند تردیدهایی در مورد میزان کارایی آن برای تحقق اهداف راهبردی اعلام‌شده توسط ترامپ یا تغییر موازنه جنگ وجود دارد. 

ترامپ برای پایان دادن به این جنگ که به‌شدت نزد افکار عمومی نامحبوب است، تحت فشار قرار دارد؛ به‌ویژه آنکه جمهوری‌خواهان نگران پیامدهای سیاسی منفی از سوی رأی‌دهندگان در انتخابات میان‌دوره‌ای پیشِ رو هستند. این در حالی است که پس از بیش از شش ماه بمباران توسط ایالات متحده، هیچ نشانه جدی‌ای مبنی بر نزدیک شدن دو کشور به دستیابی به راه‌حلی از طریق مذاکره دیده نمی‌شود. 

طراحی «مواب» (MOAB) با هدف «عملیات روانی» 

بمب «مواب» که در دوران جنگ عراق توسعه یافت، نوعی کلاهک انفجاری هوایی است؛ بدین معنا که پیش از برخورد با زمین منفجر می‌شود تا موج انفجاری عظیم را از تمام جهات ایجاد کند. 

در مراحل پایانی آزمایش این سلاح در سال ۲۰۰۳، مقامات نظامی به شبکه خبری سی‌ان‌ان (CNN) گفتند که «مواب» اساساً به عنوان سلاحی برای «عملیات روانی» طراحی شده است. 

مقامات نظامی در آن زمان اظهار داشتند که امیدوارند چنین انفجار مهیبی، نیروهای عراقی را دچار وحشت و تزلزل کند و آنان را تحت فشار قرار دهد تا تسلیم شوند یا حتی از جنگیدن صرف‌نظر کنند. 

در طرح اولیه، قرار بود از «مواب» علیه آرایش‌های گسترده نیروها و تجهیزات نظامی، یا سنگرهای مستحکمِ روی زمین استفاده شود. اما دامنه اهداف این سلاح بعدها گسترش یافت و اهداف مدفون در زیر سطوح نرم‌تر، نظیر غارها یا تونل‌ها را نیز در بر گرفت. 

ترامپ نخستین رئیس‌جمهور ایالات متحده بود که دستور به‌کارگیری «مواب» را صادر کرد؛ او در دوران نخستین دوره ریاست‌جمهوری خود، در سال ۲۰۱۷ به ارتش اجازه داد تا قدرتمندترین بمب غیرهسته‌ای خود را علیه مواضع گروه داعش در افغانستان به کار گیرد. 

براساس این گزارش، مقامات افغان گفتند که آن حمله شبکه‌ای از تونل‌های زیرزمینی مستحکم را که داعش از آن‌ها برای حمله به نیروهای دولتی استفاده می‌کرد، هدف قرار داد - و ۳۶ جنگجوی داعش را کشت. مقامات افغان و آمریکایی در آن زمان افزودند که این انفجار سه تونل زیرزمینی و همچنین سلاح و مهمات را نابود کرد، اما هیچ غیرنظامی آسیب ندید. 

در آن زمان، این بمب‌گذاری نشان‌دهنده تغییر چشمگیر در نگرش ترامپ بود که در طول اولین مبارزات انتخاباتی خود از سیاست خارجی انزواطلبانه و «اول آمریکا» حمایت می‌کرد. 

پس از حمله سال ۲۰۱۷، مقامات نظامی ایالات متحده تحت فشار قرار گرفتند که آیا بمب ۲۱.۶۰۰ پوندی برای آن هدف خاص ضروری است یا خیر و اگر این مهمات علیه ایران به کار گرفته شود، احتمالاً با سوالات مشابهی روبرو خواهند شد.