پشت پرده گرانی خودرو در ماه‌های اخیر
نگاهی به روند قیمت برخی از خودروهای داخلی در فاصله یکسال اخیر نشان می‌دهد تا مرداد سال جاری قیمت کارخانه و بازار فاصله چندانی با هم نداشتند اما از مرداد با افزایش نرخ ارز، افت تولید و کاهش عرضه سبب شد تا قیمت بازار از کارخانه پیشی بگیرد
بررسی قیمت ۶ محصول ایران‌خودرو و سایپا در فاصله مهرماه ۱۴۰۴ تا مهرماه ۱۴۰۵ نشان می‌دهد قیمت بازار تا مردادماه امسال با قیمت‌های جدید کارخانه حرکت کرده و فاصله دو نرخ در بسیاری از مقاطع افزایش قابل‌توجهی نداشته است.
از مردادماه امسال و همزمان با اوج‌گیری نرخ ارز و افت تولید خودروسازان، مسیر قیمت بازار تغییر کرده و در برخی محصولات، افزایش قیمت‌ها از رشد نرخ کارخانه پیشی گرفته است. این روند در مهرماه نیز ادامه یافته و بار دیگر فاصله قیمت بازار و کارخانه را در بیشتر مدل‌ها افزایش داده است.
محاسبات از روند قیمت ۶ محصول شامل پژو ۲۰۷، تارا اتوماتیک، شاهین اتوماتیک، سورن پلاس بنزینی، اطلس اتوماتیک و دنا پلاس نشان می‌دهد که در یک سال مورد بررسی، قیمت کارخانه و بازار خودروها در بسیاری از ماه‌ها هم‌جهت بوده‌اند.
قیمت خودرو در هر دو بخش کارخانه و بازار در این دوره روندی صعودی داشته، اما تفاوت اصلی در میزان و زمان افزایش قیمت‌هاست. در بخش کارخانه، قیمت‌ها عمدتا در مقاطع مشخص و پس از اعلام مجوزهای جدید افزایش یافته‌اند، درحالی‌که بازار آزاد علاوه بر اثرپذیری از این تغییرات، تحت‌تاثیر متغیرهایی مانند نرخ ارز، میزان عرضه، انتظارات تورمی و وضعیت تولید خودروسازان قرار دارد.
بازار خودرو به‌طور سنتی از دو متغیر مهم نرخ ارز و میزان عرضه اثر می‌پذیرد. نرخ ارز از مسیر افزایش هزینه جایگزینی خودرو، انتظارات تورمی و تغییر ارزش دارایی‌ها بر قیمت‌های بازار اثر می‌گذارد. از سوی دیگر، افت تولید و کاهش عرضه نیز می‌تواند زمینه افزایش قیمت‌ها را فراهم کند. در واقع، هنگامی که عرضه خودرو محدود می‌شود و همزمان نرخ ارز در مسیر صعودی قرار می‌گیرد، بازار آزاد می‌تواند حتی بدون تغییر قیمت کارخانه، افزایش قیمت را تجربه کند.
این موضوع در شرایطی اهمیت پیدا می‌کند که آمار تولید خودروسازان نیز از افت تیراژ در سال جاری حکایت دارد. بر اساس آمارهای منتشرشده، تولید سه خودروساز بزرگ کشور در هفت‌ماهه امسال به ۳۳۲هزار و ۸۵۷دستگاه رسیده که در مقایسه با ۴۸۹هزار و ۷۲۴دستگاه در مدت مشابه سال گذشته، افتی حدود ۳۲درصدی را نشان می‌دهد.
تا پیش از مردادماه، افزایش قیمت کارخانه در بسیاری از محصولات با رشد قیمت بازار همراه بود و فاصله دو نرخ در برخی مدل‌ها حتی کاهش پیدا کرد. اما با ورود به ماه‌های پایانی تابستان، همزمان با تشدید فشارهای ارزی و افت تولید، بازار بار دیگر مسیر افزایشی پرشتاب‌تری را در پیش گرفت.
منبع: دنیای اقتصاد
