عقابهایی که میمون شکار میکنند؛ آیا انسانهای نخستین هم شکار عقاب میشدند؟
یک پژوهش تازه نشان میدهد که عقابها ظاهراً بابونهای بالغ را شکار میکنند و میکشند. آیا این موضوع به این معناست که آنها میتوانستهاند خویشاوندان باستانی انسان را نیز شکار کنند؟
فرادید| پژوهشی جدید شواهدی به دست آورده است که نشان میدهد عقابها میتوانند طعمههایی بسیار بزرگ شکار کنند؛ از جمله بابونی که وزنش به نزدیک ۲۷ کیلوگرم میرسید.
به گزارش فرادید؛ برخی از نیاکان انسان از انسانهای امروزی کوچکتر بودند و وزنی تقریباً برابر با بابونها داشتند. به گفته پژوهشگران، این موضوع این پرسش را مطرح میکند که آیا آنها نیز ممکن است در معرض حمله عقابها قرار گرفته باشند یا نه.
تا پیش از این تصور میشد که عقابها نمیتوانند نخستیهای غیرانسانی با وزن بیش از ۱۳ کیلوگرم را از زمین بلند کنند.
کشفی در صحرای بزرگ آفریقا
دانشمندان هنگام انجام پژوهش در صحرای بزرگ آفریقا، در کشور چاد، به این یافته رسیدند. آنها بقایای دستکم ۹ بابون بالغ را پیدا کردند که بهتازگی به دست عقابها کشته شده بودند.

این منطقه زیستگاه عقابهای ورو، با نام علمی Aquila verreauxii، است. این عقابها از بالای صخرهها شکار میکنند و گاهی بهصورت جفتی به طعمه حمله میکنند. قطر محدودهای که چنگالهای آنها هنگام گرفتن طعمه در بر میگیرد، به حدود ۴۰ سانتیمتر میرسد.
دانشمندان آثار عمیق فرورفتن چنگال را روی استخوانهای بابونها مشاهده کردند. گروه پژوهشی در مقالهای که روز چهارشنبه، ۱۸ نوامبر، در مجله انسانشناسی زیستی آمریکا منتشر شد، توضیح داد که این آثار نشان میدهند عقابها احتمالاً این نخستیها را شکار کرده و کشتهاند و سپس بخشهایی از بدن آنها را به آشیانههایشان بردهاند.
بابونهای کشفشده جثه بزرگی داشتند و وزن متوسط آنها حدود ۲۲٫۲ کیلوگرم برآورد شد. وزن بزرگترین نمونه به ۲۶ کیلوگرم میرسید؛ وزنی مشابه وزن برخی از انسانتباران کوچکجثه. انسانتباران گروهی را تشکیل میدهند که انسان و خویشاوندان نزدیک او را در بر میگیرد؛ گونههایی که پس از جدا شدن تبار انسان از تبار شامپانزهها و بونوبوها پدید آمدند.
برای نمونه، لوسی، یکی از افراد گونه Australopithecus afarensis، در حدود ۳٫۲ میلیون سال پیش، در سرزمینی که امروزه اتیوپی نام دارد، زندگی میکرد و وزنش در زمان حیات حدود ۲۸ کیلوگرم بود.
هرچند عقابها گاهی از لاشه حیوانات تغذیه میکنند، به نظر نمیرسد که این توضیح درباره بابونهای مورد مطالعه صدق کند. پژوهشگران در مقاله خود نوشتهاند: «شدت جراحتهای سوراخمانند نشان میدهد که این حیوانات در جریان درگیریهایی مرگبار و بر اثر گرفتن و فشردن کشنده از پا درآمدهاند.»

آنها همچنین متوجه شدند که هشت نمونه از مجموع ۹ بابون، نر بودند. این موضوع میتواند مؤید شکار شدن آنها باشد؛ زیرا در بقایای حیواناتی که پس از مرگ جمعآوری و خورده میشوند، معمولاً انتظار نمیرود چنین ترجیح مشخصی از نظر جنسیت وجود داشته باشد. بااینحال، علت شکار شدن عمدتاً بابونهای نر روشن نیست و پژوهشگران این غلبه جنسیتی را در نمونههای خود معماگونه توصیف کردند. آنها همچنین خاطرنشان کردند که نخستیهای نر، از جمله میمونها، گاهی برای دفاع از خود در برابر عقابها به آنها حمله میکنند.
آیا عقابها انسانتباران باستانی را نیز شکار میکردند؟
یک نمونه شناختهشده از شکار و کشته شدن انسانتباران به دست عقابها وجود دارد. کاترین هوبایتر، نویسنده اول پژوهش و استاد دانشگاه سنت اندروز بریتانیا که سالها نخستیها را مطالعه کرده است، در ایمیلی به مجله لایو ساینس گفت:
«تنها مورد تأییدشده، کودک تونگ است؛ یک فرد خردسال از گونهای از استرالوپیتکوس که تصور میکنیم حدود ۲٫۸ میلیون سال پیش به دست عقابی بزرگ ربوده شده باشد.» وزن کودک تونگ حدود ۱۰ کیلوگرم بود.
هوبایتر خاطرنشان کرد که چندین گونه از استرالوپیتکوسها که حدود یک تا سه میلیون سال پیش زندگی میکردند، وزنی در محدوده وزن بابونهای نر بالغ این پژوهش داشتند و بنابراین ممکن بود در برابر حملات عقابها آسیبپذیر باشند. شکارچیان بزرگ دیگری، مانند کفتارها و کروکودیلها، نیز میتوانستند آنها را تهدید کنند.
امروزه نخستیهای کوچکتر، از جمله میمونها، با حرکت گروهی از خود در برابر حملات عقابها دفاع میکنند.
هوبایتر توضیح داد: «گونههای امروزی نخستیها که عقابها آنها را شکار میکنند، بخشی از وقت خود را در گروههای مختلط از گونههای مختلف میگذرانند؛ برای مثال، با یکدیگر به جستوجوی غذا میروند. این کار رقابت بر سر غذا را افزایش میدهد، اما به نظر میرسد مزایای حفاظتی ناشی از حضور گروهی، ارزش این هزینه را دارد.»
به گفته او، ممکن است انسانتباران نیز رفتاری مشابه داشتهاند و افراد یا گونههای مختلف انسانتبار با حرکت در کنار یکدیگر میکوشیدهاند از خود در برابر حملات عقابها محافظت کنند.