عکس| کار متفاوت شیرازیها در مترو
چند روزی است که یک تصویر از متروی شیراز در فضای مجازی دست به دست میشود؛ تصویری از ژتون یا توکنی که به جای بلیت کاغذی مورد استفاده قرار میگیرد تا از بلیت کاغذی استفاده و زباله تولید نشود.
معاون بهرهبرداری سازمان حمل و نقل ریلی شهرداری شیراز با بیان اینکه طرح توکن (ژتون) در متروی شیراز مدتهاست اجرا میشود و موفقیتآمیز بوده میگوید: «سیستم توکن مدت زیادی است در متروی شیراز فعال شده و با توجه به چندبار مصرف بودن، مزیتهای زیست محیطی قابل توجهی دارد.»
علیرضا گلزار تهرانی با بیان اینکه در حال حاضر دو نوع توکن تک سفره با رنگ خاکستری و توکن دو سفره با رنگ سبز در متروی شیراز استفاده میشود، میافزاید: «این توکنها بیشتر توسط مسافران موقت، گردشگران و افرادی که کارت بلیت ندارند مورد استفاده قرار میگیرد.»
جمعآوری توکنها در مخزن
توکنها قابل بازگشت به چرخه مصرف هستند. معاون بهرهبرداری سازمان حمل و نقل ریلی شهرداری شیراز با بیان اینکه قیمت فعلی توکن تک سفره ۵۶۰۰ تومان است، عنوان میکند: «مسافران پس از تهیه توکن، از طریق گیتهای اختصاصی وارد ایستگاه میشوند. این گیتها توکنخوان هستند و با استفاده از فناوری RFID، توکن را شناسایی و مسیر عبور را باز میکنند.»
به گفته علیرضا گلزار تهرانی، توکنها پس از استفاده داخل مخزن گیت جمعآوری و دوباره وارد چرخه مصرف میشوند؛ «در طول سال نیز فرآیند شست و شو و آمادهسازی توکنها انجام میشود تا قابلیت استفاده دوباره برای شهروندان حفظ شود.»
کاهش تولید زباله
به گفته معاون بهره برداری سازمان حمل و نقل ریلی شیراز، استفاده از توکن به منزله حذف کارت بلیت شهروندی نیست. علیرضا گلزار تهرانی با بیان اینکه این طرح فقط برای بلیتهای تک سفره طراحی شده است، میگوید: «بلیتهای کاغذی معمولا یک بار مصرف هستند و پس از استفاده دور ریخته می شوند که این کار هزینه جمعآوری و بازیافت دارد. همچنین موجب تولید زباله در محیط مترو میشوند، اما توکنها چند بار مصرف هستند و از این نظر به کاهش پسماند کمک میکنند.»
علیرضا گلزار تهرانی توضیح بیشتری میدهد: «داخل توکنها آنتنهای RFID قرار دارد که امکان شارژ و استفاده دوباره از آنها را فراهم میکند.»
تجربههای جهانی
استفاده از توکن چند بار مصرف به جای بلیتهای کاغذی در دنیا هم مرسوم است. در بسیاری از خطوط متروی تورنتو در کانادا و دهلی در هند این توکنها مورد استفاده قرار میگیرند که بعد از هر بار استفاده، مجدد وارد چرخه مصرف میشوند. حذف بلیت کاغذی یکبارمصرف، کاهش پسماند شهری، کاهش هزینه چاپ و توزیع بلیت و استفاده چند صد یا حتی چندهزارباره از یک ژتون از مهمترین مزیتهای استفاده از این توکنها محسوب میشود.
منبع: همشهری
