تصاویر| ۱۰ سریال دیدنی در مورد جاسوس و مأمور مخفی؛ از The Bureau تا The Sandbaggers

داستان‌های جاسوسی جذابیتی همیشگی دارند، زیرا بر احساساتی مانند پارانویا، بی‌اعتمادی و سازش تکیه می‌کنند؛ احساساتی که در تار و پود شرایط انسانی تنیده شده‌اند. یک فیلم جاسوسی خوب می‌تواند هیجان‌انگیز باشد، اما این تلویزیون است که ژانر جاسوسی در آن واقعاً جان می‌گیرد.

روایت‌های جاسوسی بلندمدت به‌خوبی فرایند کند و عذاب‌آور زندگی با هویت‌های جعلی و پیامدهایی را به تصویر می‌کشند که مدت‌ها پس از پایان یک مأموریت باقی می‌مانند. در ادامه ۱۰ مورد از بهترین سریال‌های جاسوسی معرفی شده‌اند که به‌خوبی اهمیت و حساسیت دنیای جاسوسی را منتقل می‌کنند.

بهترین سریال‌های جاسوسی تاریخ تلویزیون

    ۱۰- Mr. & Mrs. Smith (۲۰۲۴– )

    ۹- The Night Manager (۲۰۱۶)

    ۸- Tinker Tailor Soldier Spy (۱۹۷۹)

    ۷- The Day of the Jackal (۲۰۲۴)

    ۶- The Sandbaggers (۱۹۷۸–۱۹۸۰)

    ۵- Mission: Impossible (۱۹۶۶–۱۹۷۳)

    ۴- Homeland (۲۰۱۱–۲۰۲۰)

    ۳- The Bureau (۲۰۱۵–۲۰۲۰)

    ۲- The Americans (۲۰۱۳–۲۰۱۸)

    ۱- Slow Horses (۲۰۲۲– )

۱۰- Mr. & Mrs. Smith (۲۰۲۴–)

سریال آقا و خانم اسمیت با بازی دونالد گلاور و فرانچسکا اسلون، بازآفرینی فیلمی به همین نام محصول ۲۰۰۵ با بازی برد پیت و آنجلینا جولی است، اما خیلی زود نشان می‌دهد که قصد ندارد همان داستان را دوباره تکرار کند. برخلاف نسخه سینمایی که درباره زوجی متأهل و دو آدمکش رقیب بود، این سریال بر دو غریبه تمرکز دارد که توسط سازمانی مرموز کنار هم قرار داده می‌شوند و مجبور می‌شوند در پوشش زن و شوهر زندگی کنند. این دو با نام‌های مستعار جان (گلاور) و جین (اسلون) اسمیت شناخته می‌شوند و مأموریت‌هایشان هر هفته تغییر می‌کند؛ دستورهایی که به‌صورت ناشناس و از طریق پیامک به دستشان می‌رسد. از همان ابتدا، سریال از چارچوب جاسوسی برای بررسی مفاهیمی چون صمیمیت، ارتباط و سازگاری، به شکلی متفاوت و تازه استفاده می‌کند.

با پیچیده‌تر شدن مأموریت‌های جان و جین، احساسات آن‌ها نسبت به یکدیگر نیز عمیق‌تر و متناقض‌تر می‌شود. در کنار این موضوع، سریال صحنه‌های کلاسیک جاسوسی هم دارد؛ از زیر نظر گرفتن نیروها در کوه‌های دلومیتز ایتالیا گرفته تا نفوذ به یک حراجی برای جمع‌آوری اطلاعات. اما زمانی تنش‌ها به اوج می‌رسد که همان سازمان مرموز شروع به بازی دادن این زوج می‌کند و در نهایت به آن‌ها دستور می‌دهد یکدیگر را حذف کنند. Mr. & Mrs. Smith در اصل یک درام رابطه‌محور است که در قالب یک تریلر جاسوسی روایت می‌شود و همین ویژگی آن را تماشایی می‌کند.

۹- The Night Manager (۲۰۱۶–)

سریال مدیر شب که بر اساس رمانی به همین نام از جان لوکاره ساخته شده، متکی به انفجارهای پرزرق‌وبرق و اکشن بی‌وقفه نیست. در عوض، تمرکز این سریال جاسوسی مهیج بر صبر، روان‌شناسی و پیامدهای اخلاقی جاسوسی است. داستان درباره جاناتان پاین با بازی تام هیدلستون است؛ یک سرباز سابق ارتش بریتانیا که در جریان بهار عربی به‌عنوان مدیر شب یک هتل لوکس در قاهره کار می‌کند. سرنوشت جاناتان زمانی تغییر مسیر می‌دهد که او وارد رابطه‌ای عاطفی با زنی مرتبط با یک معامله غیرقانونی تسلیحاتی می‌شود. پس از آن، یک افسر اطلاعاتی به نام آنجلا بور با بازی اولیویا کولمن از پاین می‌خواهد به حلقه درونی دلال ثروتمند اسلحه، ریچارد روپر با بازی هیو لوری، نفوذ کند و او را نابود نماید.

The Night Manager یک تریلر جاسوسی دقیق و حساب‌شده است که دائماً مخاطب را در حالت تعلیق نگه می‌دارد. این سریال از عدم قطعیت به‌عنوان مهم‌ترین ابزار روایی خود استفاده می‌کند؛ هر حرکت پاین می‌تواند او را لو بدهد و همین خطر دائمی، موتور پیش‌برنده داستان است. این تنش بدون بازی کنترل‌شده و پرقدرت هیدلستون هرگز چنین تأثیری نداشت. روایت سریال شبیه یک بازی شطرنج است؛ جایی که جابه‌جایی قدرت‌ها آرام اما خشن رخ می‌دهد. سریال مدیر شب هرگز در روایتش عجله نمی‌کند و همین مسئله بزرگ‌ترین نقطه قوت آن به شمار می‌آید.

۸- Tinker Tailor Soldier Spy (۱۹۷۹)

سریال بندزن خیاط سرباز جاسوس یکی از پیچیده‌ترین و در عین حال خویشتن‌دارترین آثار جاسوسی تاریخ تلویزیون از نظر احساسی به شمار می‌رود. این سریال اقتباسی از رمان سال ۱۹۷۴ جان لوکاره بوده و جاسوسی را به عریان‌ترین و بی‌رحمانه‌ترین شکل ممکن به تصویر می‌کشد. داستان حول محور جورج اسمایلی با بازی الک گینس می‌چرخد؛ افسر ارشد سرویس اطلاعات مخفی بریتانیا که پس از شکست فاجعه‌بار یک عملیات، مجبور به بازنشستگی زودهنگام می‌شود. با این حال، زمانی که اطلاعات تازه‌ای از نفوذ احتمالی یک جاسوس شوروی در دستگاه اطلاعاتی بریتانیا به دست می‌آید، او دوباره به میدان بازگردانده می‌شود. این مینی‌سریال هفت‌قسمتی ریتمی حساب‌شده و سنگین دارد و نه به شخصیت‌ها و نه به مخاطب فرصتی برای نفس کشیدن نمی‌دهد.

روایت داستان از طریق فلش‌بک‌های تکه‌تکه پیش می‌رود و مخاطب، این ماجرای رازآلود را از دریچه نگاه اسمایلی دنبال می‌کند. تنش اصلی از ترس دائمی قهرمان داستان ناشی می‌شود؛ این‌که یک حرکت اشتباه می‌تواند جاسوس نفوذی را باخبر کند و کل عملیات را به شکست بکشاند. سریال با پایبندی کامل به واقع‌گرایی جان می‌گیرد؛ اطلاعات به‌تدریج فاش می‌شوند و تماشاگر ناچار است در سطحی ذهنی و تحلیلی با داستان درگیر شود. از بسیاری جهات، این روایت بازتابی دقیق از شیوه واقعی کار اطلاعاتی است؛ جایی که قطعیت مطلق تقریباً همیشه دست‌نیافتنی باقی می‌ماند.

۷- The Day of the Jackal (۲۰۲۴)

سریال روز شغال یکی از نفس‌گیرترین تریلرهای جاسوسی سال‌های اخیر است. این اثر بازآفرینی مدرنی از رمان مشهور فردریک فورسایت در سال ۱۹۷۱ به شمار می‌رود، اما برخلاف اقتباس‌های قبلی، تمرکز اصلی آن نه بر نمایش، بلکه بر فرآیند است. این سریال جاسوسی، داستان الکساندر داگن با بازی ادی ردمین را دنبال می‌کند؛ تک‌تیراندازی ماهر و قاتلی حرفه‌ای که با نام «شغال» شناخته می‌شود. او در سراسر اروپا تحت تعقیب یک کارشناس سلاح گرم از سرویس MI6 به نام بیانکا پولمن با بازی لاشانا لینچ قرار دارد؛ زنی که مأموریت دارد پیش از وقوع یک ترور سیاسی سرنوشت‌ساز، او را متوقف کند؛ تروری که می‌تواند توازن قدرت جهانی را دگرگون سازد.

سطح خطر در این سریال به بالاترین حد ممکن می‌رسد و نقطه قوت آن در نمایش دقت وسواس‌گونه برنامه‌ریزی ترورها تا کوچک‌ترین جزئیات نهفته است. ردمین اجرایی سرد و هولناک در نقش جاسوس داستان ارائه می‌دهد؛ شخصیتی که با سهولت ترسناکی میان زبان‌ها و هویت‌های مختلف جابه‌جا می‌شود و می‌تواند خود را کاملاً از هویت واقعی‌اش جدا کند تا هر آنچه موقعیت ایجاب می‌کند، اجرا کند. «شغال» هرگز به‌عنوان قهرمان معرفی نمی‌شود، اما بی‌تردید جذاب‌ترین شخصیت این سریال جاسوسی است. تعقیب او توسط بیانکا ساختاری رویه‌محورتر به داستان می‌بخشد و هرچند بازی لینچ گاهی دچار لغزش می‌شود، این ادی ردمین است که بی‌چون‌وچرا ستاره اصلی سریال باقی می‌ماند.

۶- The Sandbaggers (۱۹۷۸–۱۹۸۰)

کمتر سریالی توانسته به جایگاه و میراث The Sandbaggers نزدیک شود. این مجموعه هیچ‌گاه از واقع‌گرایی کوتاه نمی‌آید و چهره اداری و سازمانی دنیای اطلاعاتی را به نمایش می‌گذارد. داستان درباره نیل برنساید با بازی روی مارسدن است؛ مدیر عملیات سرویس اطلاعات مخفی بریتانیا که واحدی کوچک و نخبه به نام «سندبگرها» را هدایت می‌کند. این نیروها تنها زمانی اعزام می‌شوند که مأموریت‌ها بیش از حد حساس و از نظر سیاسی خطرناک باشند. نزدیک‌ترین همکار برنساید، ویلی کین با بازی ری لونن است؛ یکی از معدود افرادی که او واقعاً به آن‌ها اعتماد دارد. این دو در کنار هم با مأموریت‌هایی پرریسک مانند فرار دادن عوامل، بیرون کشیدن‌های مخفیانه، ترورها و بحران‌های بین‌المللی روبه‌رو می‌شوند؛ آن هم در حالی که دائماً با دخالت سیاستمداران، رقابت نهادهای موازی و فشار مافوق‌های خود دست به گریبان هستند.

سریال به‌ندرت بر این تمرکز دارد که یک مأموریت موفق می‌شود یا شکست می‌خورد. در عوض، پیامدهای تصمیم‌هایی را بررسی می‌کند که دیر گرفته می‌شوند، بودجه کافی ندارند یا به دلایل دیپلماتیک عمداً تضعیف می‌شوند. مأموران اغلب به‌عنوان مهره‌هایی یکبار مصرف به تصویر کشیده می‌شوند و در این میان، برنساید ناچار می‌شود میان آنچه درست بوده و آنچه امکانپذیر است، یکی را انتخاب کند. هر قسمت متراکم و سرشار از درامی مبتنی بر گفت‌وگو است که شاید در ابتدا کند به نظر برسد، اما هرچه پیش می‌روید، بیش‌ازپیش در این جهان پیچیده و جذاب غرق می‌شوید. The Sandbaggers سریالی نیست که در آن همیشه «خوب‌ها» پیروز شوند و دقیقاً همین ویژگی است که آن را تا این اندازه تأثیرگذار و کوبنده می‌کند.

۵- Mission: Impossible (۱۹۶۶–۱۹۷۳)

نسخه اصلی ماموریت: غیرممکن همچنان یکی از تأثیرگذارترین سریال‌های جاسوسی تاریخ تلویزیون محسوب می‌شود و حتی امروز نیز به‌عنوان الگوی پایه این ژانر شناخته می‌شود. این سریال که توسط بروس گلر خلق شد، تصویری از جاسوسی ارائه داد که بیش از زور بازو، بر هوش، فریب حساب‌شده و برنامه‌ریزی دقیق تکیه داشت. داستان حول محور نیروی مأموریت‌های ویژه (IMF) می‌چرخد؛ تیمی مخفی از متخصصان که مأموریت دارند دیکتاتورها، شبکه‌های جنایتکار، مقامات فاسد و دولت‌های پنهان را که خارج از دسترس قانون عمل می‌کنند، ساقط نمایند.

در ابتدا دن بریگز با بازی استیون هیل رهبری تیم را بر عهده دارد و پس از او جیم فلپس با بازی پیتر گریوز در بخش عمده سریال این نقش را ایفا می‌کند. مارتین لاندو، باربارا بین، گرگ موریس و پیتر لوپوس اعضای اصلی گروه را تشکیل می‌دهند. هر مأموریت این تیم دقیقاً متناسب با مهارت‌های خاص اعضای آن طراحی می‌شود و همین تمرکز بر کار گروهی، ستون فقرات سریال است. Mission: Impossible عمداً به گذشته شخصیت‌ها نمی‌پردازد تا آن‌ها پیش از هر چیز به‌عنوان حرفه‌ای‌های کار خود دیده شوند. مأموران در هر قسمت هویت تازه‌ای به خود می‌گیرند و همین خویشتن‌داری روایی به حس تعلیق سریال کمک می‌کند. با گذشت دهه‌ها، ماموریت: غیرممکن همچنان روایتی مدرن دارد و یادآور دورانی است که این فرانچایز پیش از تبدیل شدن به نمایش بدلکاری‌های اغراق‌آمیز و تقابل‌های پرهیجان، بر هوش و فریب استوار بود.

۴- Homeland (۲۰۱۱–۲۰۲۰)

سریال هوملند عملاً تعریف تازه‌ای از سریال جاسوسی در دوران پس از یازده سپتامبر ارائه داد. این مجموعه که توسط الکس گانسا و هاوارد گوردون ساخته شده، اقتباسی از سریال Prisoners of War است و داستان کری متیسون با بازی کلر دینز را دنبال می‌کند؛ افسر باهوش اما ناپایدار سازمان سیا که باور دارد نیکلاس برودی، تفنگدار دریایی آمریکا که پس از هشت سال اسارت بازگشته، توسط القاعده شست‌وشوی مغزی شده و تهدیدی برای امنیت ایالات متحده است. روایت سریال به‌تدریج گسترش می‌یابد و بر بازی موش و گربه میان کری و برودی متمرکز می‌شود. در فصل‌های بعدی، Homeland از تمرکز بر یک مظنون واحد فاصله می‌گیرد و به بررسی گسترده‌تری از کار اطلاعاتی مدرن، جنگ پهپادی، مداخلات خارجی و مسائل مشابه می‌پردازد.

رابطه طولانی‌مدت کری با مربی خود، سال برنسون با بازی مندی پتینکین، ستون احساسی داستان را شکل می‌دهد؛ در حالی که مکان روایت از لنگلی به بیروت، کابل، برلین، واشنگتن و شهرهای دیگر منتقل می‌شود. نقطه قوت اصلی هوملند در شخصیت‌پردازی پیچیده کری نهفته است. او قهرمانی بی‌نقص نیست و اختلال دوقطبی‌اش نقش مهمی در تصمیم‌های رادیکال شخصی و حرفه‌ای او دارد. همین ویژگی، تنش سریال را افزایش می‌دهد و مخاطب را وادار می‌کند مدام به قضاوت‌ها و غرایز او شک کند. برخلاف بسیاری از آثار مشابه، هوملند روایت بلندمدت را انتخاب می‌کند و پیامدهای تصمیم‌های کری گاه تا چندین فصل ادامه می‌یابد. هرچند سریال در فصل‌های پایانی بخشی از شتاب خود را از دست می‌دهد، اما پایانی ارائه می‌کند که وفادار به درون‌مایه‌های اصلی آن باقی می‌ماند.

۳- The Bureau (۲۰۱۵–۲۰۲۰)

سریال فرانسوی اداره با نام اصلی Le bureau des légendes بدون اغراق یکی از واقع‌گرایانه‌ترین سریال‌های جاسوسی تاریخ تلویزیون است. این اثر که توسط اریک روشان ساخته شده، از روایت‌های واقعی افسران اطلاعاتی سابق الهام می‌گیرد و به درون ساختار DGSE، سرویس اطلاعات خارجی فرانسه، نفوذ می‌کند. داستان در ابتدا ماجراهای گیوم دبای با بازی متیو کاسوویتز را دنبال می‌کند؛ مأمور مخفی‌ که پس از شش سال فعالیت جاسوسی مخفیانه در دمشق، به پاریس بازمی‌گردد. اما روند بازگشت او به زندگی عادی به‌سرعت خطرناک می‌شود، زیرا گیوم حاضر نیست هویت جعلی خود را کاملاً کنار بگذارد و به‌طور پنهانی ارتباطش را با نادیا المنصور، زنی که در دوران مأموریت در دمشق عاشقش شده بود، از سر می‌گیرد.

این وابستگی عاطفی جان هر دوی آن‌ها را به خطر می‌اندازد و واکنش زنجیره‌ای خطرناکی را در دل «اداره» رقم می‌زند؛ جایی که احساسات شخصی تهدیدی جدی برای عملیات محسوب می‌شوند. هم‌زمان، داستان مارینا لوازو با بازی سارا ژیرو دو نیز روایت می‌شود؛ تحلیل‌گر جوانی که خود را برای نخستین مأموریت مخفی آماده می‌کند و خط داستانی او تضادی آشکار با تجربه گیوم دارد. The Bureau عملیات جاسوسی را کاری فرساینده، زمان‌بر و منزوی‌کننده نشان می‌دهد؛ شغلی که مأموران را از دنیای عادی جدا می‌کند. این رویکرد به سریال اجازه می‌دهد بهای اخلاقی پنهان‌کاری را واکاوی کند و یکی از صادقانه‌ترین روایت‌هایی را که این ژانر تاکنون به خود دیده، ارائه دهد.

۲- The Americans (۲۰۱۳–۲۰۱۸)

سریال آمریکایی‌ها یکی از دقیق‌ترین سریال‌های جاسوسی از نظر واقع‌گرایی است؛ موضوعی که تا حد زیادی به این دلیل بازمی‌گردد که خالق آن، جو وایزبرگ، خود افسر سابق سازمان سیا بوده است. این سریال هرگز جاسوسی را رمانتیک یا پرزرق‌وبرق نشان نمی‌دهد و کار اطلاعاتی را فرایندی کند، فرسایشی و نافذ به تمام ابعاد زندگی فرد به تصویر می‌کشد. داستان در اوج دوران جنگ سرد، اوایل دهه ۱۹۸۰، جریان دارد و همین بستر تاریخی، تنش‌ها را کاملاً واقعی و ملموس می‌کند. آمریکایی‌ها، داستان الیزابت جنینگز با بازی کری راسل و فیلیپ جنینگز با بازی متیو ریس را دنبال می‌کند؛ دو افسر کا‌گ‌ب که در قالب یک زوج آمریکایی در حومه واشنگتن دی‌سی زندگی می‌کنند. در ظاهر، آن‌ها والدینی معمولی هستند که فرزندانشان، پیج و هنری، را بزرگ می‌کنند و مدیریت یک آژانس مسافرتی کوچک را بر عهده دارند.

اما در واقعیت، الیزابت و فیلیپ مأموران مخفی شوروی‌اند که عملیات‌های مخفی انجام می‌دهند. این زندگی حساب‌شده زمانی به خطر می‌افتد که با همسایه خود، استن بیمن با بازی نوا امریش، دوست می‌شوند؛ مأمور ضدجاسوسی اف‌بی‌آی که شغلش شکار جاسوس‌هایی درست مثل آن‌هاست. نقطه قوت اصلی سریال این است که تمرکز آن کمتر بر مأموریت‌های جداگانه و بیشتر بر بهایی است که یک دروغ بزرگ و دائمی از انسان می‌ستاند. رابطه الیزابت و فیلیپ به‌تدریج دچار تنش می‌شود و آن‌ها شروع به تردید می‌کنند که آیا خشونتی که مرتکب می‌شوند قابل توجیه است یا نه، به‌ویژه زمانی که کارشان بر زندگی فرزندانشان تأثیر می‌گذارد. The Americans در منطقه‌ای خاکستری حرکت می‌کند؛ نه مأموران شوروی را قهرمان می‌کند و نه شیطان‌صفت نشان‌شان می‌دهد، بلکه می‌کوشد نشان دهد همه شخصیت‌ها در دل نظام‌هایی معیوب گرفتار شده‌اند.

۱- Slow Horses (۲۰۲۲– )

سریال اسب‌های آرام یکی از تیزبینانه‌ترین و خودآگاه‌ترین آثار جاسوسی دهه اخیر است؛ نه به این دلیل که ژانر را از نو اختراع می‌کند، بلکه چون توهمات آن را کنار می‌زند. این مجموعه محصول اپل‌تی‌وی پلاس بر اساس رمان‌های Slough House نوشته میک هرون ساخته شده و دنیای اطلاعاتی را از پایین‌ترین سطح آن بررسی می‌کند. داستان حول محور Slough House می‌چرخد؛ نوعی برزخ اداری در سرویس MI5 که محل تبعید مأمورانی است که آن‌قدر علنی خرابکاری کرده‌اند که دیگر قابل اعتماد نیستند، اما نه آن‌قدر فاجعه‌بار که اخراج شوند. ایده این است که این افراد در چرخه‌ای از ملال و تحقیر، به‌تدریج فراموش شوند.

اما این برنامه با ورود جکسون لمب با بازی گری اولدمن به هم می‌ریزد؛ کسی که رهبری این مأموران طردشده را به دست می‌گیرد. هر فصل، بحران اطلاعاتی تازه‌ای را دنبال می‌کند که این اسب‌های آرام به‌طور اتفاقی با آن روبه‌رو می‌شوند و در تلاشی ناامیدانه برای جبران اشتباهاتشان، به دل آن می‌زنند. گروه بازیگران شامل جک لودن، کریستین اسکات توماس، ساسکیا ریوز، کریستوفر چانگ و دیگران است که هر کدام نوع خاصی از شکست را با خود به داستان می‌آورند. آنچه Slow Horses را متمایز می‌کند، لحن آن است؛ استفاده هوشمندانه از طنز برای نشان دادن بی‌رحمی و بوروکراسی خفه‌کننده کار اطلاعاتی. این سریال جاسوسی یک تریلر شخصیت‌محور است که با هر قسمت بهتر می‌شود و هرگز حس فوریت و تنش خود را از دست نمی‌دهد.

منبع: روزیاتو