منظرۀ عجیب «جادۀ زرد آجری» در عمق هزار متری اقیانوس
یک سفر اکتشافی در امتداد یک رشتهکوه زیر دریا، درست در شمال جزایر هاوایی در سال ۲۰۲۲ با یک شگفتی روبهرو شد: بستر دریاچهای کهن و خشکشده که انگار با نوعی جادهی آجری زرد پوشیده شده بود.
فرادید| کشتی اکتشافی ناتیلوس این صحنه مرموز را هنگام بررسی رشتهکوه لیلیوئوکالانی در پارک ملی دریایی پاپاهانوموکوآکئا (PMNM) کشف کرد. PMNM یکی از بزرگترین مناطق حفاظتشده دریایی در جهان است، بزرگتر از مجموع همه پارکهای ملی آمریکا و تاکنون تنها حدود ۳ درصد از کف دریا در این منطقه بررسی شده است.
به گزارش فرادید، محققان Ocean Exploration Trust در حال گسترش مرزهای این قلمروی وحشی هستند که بیش از ۳۰۰۰ متر زیر امواج است و بخش جالب ماجرا اینست که هر کسی میتواند این اکتشاف را تماشا کند.
در یک ویدیوی خلاصه از فیلمهای اکتشاف که در آوریل ۲۰۲۲ در یوتیوب منتشر شد، لحظهای ثبت شده که محققانِ در حال هدایتِ وسیله نقلیهی زیر دریایی به «جاده اوز» برخورد کردند.
- یک محقق از طریق رادیو فریاد میزند: «این جاده آتلانتیسه.»
- صدای دیگری پاسخ میدهد: «جاده آجری زرد؟»
- عضو دیگر تیم میگوید: «عجیبه!»
- و سپس دیگری اضافه میکند: «شوخی میکنید؟ امکان نداره.»
با اینکه بستر دریاچهی کشفشده توسط محققان در قلهی کوه زیردریایی نوتکا و زیر حدود هزار متر آب قرار دارد، بهطرز شگفتآوری خشک به نظر میرسید. این سازه به نام «جریان شکستهشدهای از سنگهای هیالوکلاستیت (سنگ آتشفشانی که در فورانهای پرانرژی تشکیل میشود و قطعات زیادی از آن بر کف دریا تهنشین میشوند)» شناسایی شده است.
در رادیو، تیم اشاره میکند که سطح زمین کمابیش شبیه یک «پوسته پختهشده» است که میتوان آن را جدا کرد. در یک بخش کوچک، سنگ آتشفشانی به شکلی شکسته شده که شباهت چشمگیری به آجر دارد. زیرنویس ویدیوی یوتیوب میگوید: «شکستگیهای ۹۰ درجهای منحصر به فرد احتمالاً به دلیل تنش ناشی از گرما و سرمایش در اثر چندین فوران در این حاشیه پختهشده ایجاد شدهاند.»
در طول ۶۷ سال ثبت غواصیهای عمیق، به نظر میرسد گونهی ما تنها بین ۰.۰۰۰۶ تا ۰.۰۰۱ درصد از کف عمیق دریا را بهشکل دیداری کاوش کرده است. این برآورد فقط ۳۸۲۳ کیلومتر مربع از قلمرو را شامل میشود، کمی بزرگتر از کوچکترین ایالت آمریکا، رود آیلند یا کمابیش یکدهم اندازه بلژیک.
دنبال کردن این جاده آجر، نشانه اینست که در مسیر درست حرکت میکنیم و میتوانیم به زودی چیزهای زیادی درباره زمینشناسی پنهان زمین بیاموزیم.
محققان Ocean Exploration Trust میگویند: «اکتشاف ما در این منطقه که هرگز پیش از این بررسی نشده، به محققان کمک میکند تا نگاه عمیقتری به حیات رو و درونِ شیبهای سنگی این کوههای دریایی عمیق و کهن داشته باشند.»
مترجم: زهرا ذوالقدر