شرارههای خورشیدی ممکن است باعث زمینلرزه شوند
شرارههای خورشیدی ممکن است باعث زمینلرزه شوند؛ این ادعای بحثبرانگیز در مطالعهای جدید مطرح شده است که ارتباط میان فعالیتهای خورشیدی و رخداد لرزهها را بررسی میکند.
مطالعهای جدید مدلی را پیشنهاد میدهد که بر اساس آن، تغییرات در یونوسفر زمین میتواند به نیروهای الکتریکی درون پوسته منجر شود. این نیروها قادرند مناطق شکننده پوسته را تحریک کرده و زمینلرزه ایجاد کنند. با این حال، بسیاری از محققان دیگر این ارتباط را با تردید مینگرند و به سادگی بیش از حد مدل اشاره میکنند. آنها نسبت به قطعیت این ارتباط هشدار دادهاند.
مکانیسم پیشنهادی: ارتباط یونوسفر و پوسته زمین
کانیهای ترکخورده و تحت فشار در پوسته زمین، بهویژه در مناطق گسلی، حاوی سیالات فوقبحرانی هستند که سرشار از یونهای باردار بوده و همچون خازن، انرژی الکتریکی ذخیره میکنند. مطالعهای جدید که در تاریخ ۳ فوریه ۲۰۲۶ در ژورنال International Journal of Plasma Environmental Science and Technology منتشر شد، یونوسفر زمین (لایهای با بار الکتریکی در ارتفاع ۴۰۲ کیلومتری) و پوسته را دو سر یک باتری بزرگ اما نشتکننده در نظر گرفته است.
بر اساس مدل محققان، زمانی که ذرات باردار یک شراره خورشیدی به زمین میرسند، الکترونها را در یونوسفر به سمت پایین جابهجا کرده و لایهای از بار منفی تشکیل میدهند. این بار منفی، نیروی الکترواستاتیک بر بارهای موجود در پوسته را افزایش میدهد و منجر به تغییرات فشاری میشود که میتواند گسلها را تحریک کرده و زمینلرزه ایجاد کند.
تردیدها و چالشهای مدل جدید
با وجود اینکه محققان زلزله شبهجزیره نوتو ۲۰۲۴ ژاپن را نمونهای منطبق با یافتههای مدل خود ذکر میکنند، تایید این ارتباط بین پوسته و یونوسفر در عمل دشوار است. سازمان زمینشناسی ایالات متحده (USGS) مدتهاست که تاکید کرده زمینلرزهها بهطور واضح و تکرارپذیر از چرخه ۱۱ ساله خورشید پیروی نمیکنند. همچنین، مشکل همزمانی وجود دارد؛ شرارههای خورشیدی و زمینلرزهها هر دو نسبتا رایج هستند و همپوشانی آنها میتواند تصادفی باشد.
ویکتور نوویکوف، ژئوفیزیکدان از آکادمی علوم روسیه، مدل ارائهشده در این مطالعه توسط آ. میتزونو (A. Mizuno)، م. کائو (M. Kao)، و ک. اومنو (K. Umeno) را بیش از حد سادهسازیشده دانسته و اشاره کرده که مقاومت بسیاری از لایههای سنگی در برابر هدایت الکتریسیته میتواند میدان الکتریکی را پیش از تاثیرگذاری بر زلزله، سرکوب کند. در نهایت، این مطالعه به عنوان یک مسیر پیشنهادی در نظر گرفته میشود که نیاز به مشاهدات بهتر و تحلیل عمیقتر دارد، زیرا همبستگی لزوما به معنای علیت نیست.
منبع: خبرآنلاین
