تصاویر| سازه ای که مردم می گفتند کا.گ.ب از طریق آن همه چیز را می شنود!
بنای بتنی «گوشهای آندروپوف» که در سال ۱۹۸۳ در میدان جمهوری تفلیس ساخته شد، یکی از یادمانهای نمادین دوران شوروی در گرجستان بود. این اثر که به شکلی طاقهای تکرار شونده طراحی شده بود، در ابتدا برای بزرگداشت چشمههای آب گرم تفلیس ساخته شد اما خیلی زود به نمادی سیاسی بدل گشت.
بنای بتنی «گوشهای آندروپوف» (Andropov’s Ears) که نام رسمی آن «طاق فضایی تریبون میدان جشن» بود، یکی از شناختهشدهترین آثار معماری اواخر دوران شوروی در مرکز شهر تفلیس به شمار میرفت. این سازه در سال ۱۹۸۳ در میدان جمهوری ساخته شد؛ میدانی که بعدها به «میدان انقلاب رز» تغییر نام یافت.
طراحان این اثر با استفاده از طاقهای تکرارشونده و فرمهای موجمانند، تلاش کرده بودند تصویری انتزاعی از چشمههای آب گرم و سرچشمههای طبیعیای را به نمایش بگذارند که طبق روایت تاریخی، شهر تفلیس پیرامون آنها شکل گرفته است.
با این حال، شباهت ظاهری سازه و همزمانی ساخت آن با دوران قدرت یوری آندروپوف، رئیس پیشین کا.گ.ب و رهبر وقت اتحاد شوروی، باعث شد که شهروندان تفلیس لقب کنایهآمیز «گوشهای آندروپوف» را برای آن انتخاب کنند؛ اشارهای طنزآمیز به فضای نظارت و کنترل اطلاعاتی آن دوران.
پس از فروپاشی اتحاد شوروی، این بنا برای برخی نمادی از گذشته شوروی و برای برخی دیگر بخشی ارزشمند از میراث معماری مدرنیسم متأخر به شمار میرفت. سرانجام در سال ۲۰۰۵ و در جریان بازسازی گسترده میدان و سیاستهای شورویزدایی دولت گرجستان، این سازه به دستور میخائیل ساکاشویلی تخریب شد.
امروزه «گوشهای آندروپوف» تنها در عکسها و حافظه جمعی شهر باقی مانده است؛ اثری بحثبرانگیز که همچنان در میان علاقهمندان تاریخ معماری و میراث شوروی مورد توجه قرار دارد.
منبع: عصر ایران
