سال 1610 چه اتفاقی افتاد که هنوز دربارهاش بحث میکنند؟
اگر انسانها توانسته باشند چهره زمین را به اندازه یک نیروی طبیعی دگرگون کنند، این تغییرات از چه زمانی آغاز شده است؟ پاسخ به این پرسش ساده نیست؛ زیرا دانشمندان هنوز بر سر زمان دقیق آغاز دورهای که تأثیر بشر در آن به مقیاسی جهانی رسیده، اتفاق نظر ندارند و این موضوع همچنان محل بحث است.
بحث درباره آغاز دوره «عصر انسانمحور» یا Anthropocene همچنان یکی از موضوعات مهم و بحثبرانگیز در زمینشناسی مدرن است. این مفهوم به دورهای اشاره دارد که در آن فعالیتهای انسانی به یکی از عوامل اصلی تغییرات اقلیمی، زیستی و زمینشناسی زمین تبدیل شده است.
با این حال، تا سال ۲۰۲۶ هنوز هیچ تاریخ رسمی و مورد اجماع برای آغاز این عصر در تقویم زمینشناسی ثبت نشده است و میان دانشمندان درباره نقطه شروع دقیق آن اختلاف نظر وجود دارد.
برخی پژوهشها، از جمله مطالعاتی در کالج دانشگاهی لندن، سال ۱۶۱۰ میلادی را به عنوان یکی از گزینههای احتمالی مطرح کردهاند. بر اساس این دیدگاه، پس از آغاز تماس گسترده میان قارههای قدیم و جدید، انتقال گونهها، بیماریها و تغییرات گسترده در نظامهای زیستی رخ داد که حتی در دادههای اقلیمی مانند کاهش دیاکسیدکربن ثبتشده در هستههای یخی قطب جنوب نیز قابل مشاهده است. با این حال، این فرضیه همچنان در حد یک پیشنهاد علمی باقی مانده و به عنوان نقطه آغاز رسمی پذیرفته نشده است.
در مقابل، بسیاری از زمینشناسان دوره میانه قرن بیستم، بهویژه حوالی سال ۱۹۵۰ را محتملترین زمان آغاز این عصر میدانند. افزایش شدید مصرف سوختهای فسیلی، رشد صنعتی، ظهور مواد پلاستیکی و همچنین آثار جهانی آزمایشهای هستهای از جمله شواهدی است که این دوره را به یک نقطه عطف مشخص در تغییرات زمین تبدیل کرده است.
برخی دیگر نیز آغاز تأثیرات انسانی را به دورههای قدیمیتر مانند انقلاب کشاورزی یا انقلاب صنعتی نسبت میدهند، اما این دیدگاهها معمولاً به دلیل نبود شواهد زمینشناسی جهانی و همزمان، کمتر مورد پذیرش قرار گرفتهاند. در مجموع، اگرچه مفهوم عصر انسانمحور یا آنتروپوسن به عنوان یک چارچوب علمی پذیرفته شده است، اما زمان آغاز دقیق آن همچنان محل بحث میان دانشمندان باقی مانده است.
گفتنی است، در سال ۲۰۲۴ پیشنهاد رسمی برای تعریف Anthropocene به عنوان یک عصر زمینشناسی مستقل در کمیتههای بینالمللی زمینشناسی رد شد و هنوز اجماع علمی برای ثبت رسمی آن وجود ندارد.
منبع: عصر ایران
