اسکوتر برقی، خطرناکتر از موتورسیکلت و دوچرخه!
بررسی تازهای از تصادفها و آسیبهای مربوط به اسکوترهای برقی نشان میدهد که این وسیله پرکاربرد شهری، برخلاف تصور رایج، میتواند خطرهای جدیتری برای سر و اندامهای داخلی ایجاد کند. با گسترش استفاده از اسکوترهای برقی در شهرها، توجه به ایمنی آنها به یک موضوع مهم برای سلامت عمومی تبدیل شده است.
اسکوترهای برقی در سالهای اخیر به یکی از ابزارهای محبوب رفتوآمد در شهرهای مختلف جهان تبدیل شدهاند. سرعت بالا، دسترسی آسان و هزینه کمتر باعث شده بسیاری از افراد بهویژه در مسیرهای کوتاه، از آنها استفاده کنند. اما همین محبوبیت، نگرانیهایی را هم درباره میزان خطر این وسیله بهوجود آورده است، چون آمارهای دقیق و قابل اعتماد درباره نوع و شدت آسیبهای ناشی از آن، تا مدتها محدود بوده است.
اهمیت بررسی این موضوع فقط به تعداد حوادث مربوط نیست، بلکه به این برمیگردد که اسکوتر برقی در ظاهر وسیلهای ساده و کمخطر به نظر میرسد، در حالی که الگوی سقوط و برخورد در آن میتواند با دوچرخه یا موتورسیکلت تفاوت داشته باشد.
همین تفاوتها ممکن است باعث شود نوع آسیبها هم متفاوت باشد. از همین رو، شناخت دقیقتر خطرها میتواند به تدوین قوانین ایمنی بهتر، طراحی مناسبتر وسیله و آموزش درست به کاربران کمک کند.
در پژوهشی در همین خصوص، دیوید بُدانسکی و همکارانش از بیمارستان موریستون در بریتانیا، مطالعهای را درباره آسیبهای اسکوتر برقی انجام دادهاند. این پژوهش بهطور ساده میکوشد نشان دهد استفاده از این وسیله در مقایسه با موتورسیکلت و دوچرخه چه پیامدهای پزشکی بیشتری دارد.
روش کار این پژوهش بر پایه دادههای «ثبت ملی تروماهای بزرگ» در انگلستان و ولز انجام شد. پژوهشگران اطلاعات ۱۵ هزار و ۲۴۷ بیمار را بررسی کردند که شامل ۵۸۰ راکب اسکوتر برقی، ۷ هزار و ۲۷ موتورسوار و ۷ هزار و ۶۴۰ دوچرخهسوار بود.
این افراد بین سالهای ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۲ و در ۱۸ شهر دچار آسیبهای متوسط تا شدید شده بودند. پژوهشگران سپس نوع جراحتها، مانند آسیب مغزی، آسیب اندامهای داخلی، آسیب عروق و شکستگی را با هم مقایسه کردند. در بخش دیگری هم ۲۳ هزار و ۱۹۳ گزارش خوداظهاری از تصادفها و برخوردهای نزدیک بررسی شد تا الگوی خطر و تفاوتهای فردی روشنتر شود.
یافتههای این مطالعه که در نشریه Scientific Reports زیرمجموعه انتشارات Springer Nature انعکاس یافتهاند، نشان دادند که بزرگسالان سوار بر اسکوتر برقی، در مقایسه با موتورسواران، ۳.۵ برابر بیشتر در معرض آسیب مغزی، ۱.۵ برابر بیشتر در معرض آسیب اندامهای داخلی و ۳.۲ برابر بیشتر در معرض آسیب رگهای خونی بودند.
در مقایسه با دوچرخهسواران هم این خطرها بهترتیب ۱.۷، ۱.۴ و ۱.۷ برابر بیشتر بود. با این حال، خطر شکستگی در راکبان اسکوتر برقی کمتر از دو گروه دیگر گزارش شد. این یعنی الگوی آسیب در اسکوتر برقی لزوماً شبیه دیگر وسایل نقلیه نیست و بیشتر بر نواحی حیاتی بدن اثر میگذارد.
در جمعبندی پژوهش آمده است که نبود استفاده گسترده از کلاه ایمنی، طراحی فعلی اسکوترها و احتمال افتادن مستقیم به سمت جلو از روی فرمان، میتواند در افزایش آسیبهای سر نقش داشته باشد. پژوهشگران همچنین دریافتند مردان نسبت به زنان کمتر دچار برخورد گزارششده بودند، اما زنان بیشتر آسیب شدید را گزارش کردند. به نظر محققان، این تفاوت ممکن است به طراحی اسکوترها بر اساس تناسب اندام مردان و نیز الگوی استفاده متفاوت از مسیرهای شهری مربوط باشد.
اهمیت این نتایج در آن است که ایمنی اسکوتر برقی فقط با توصیههای کلی حل نمیشود. این یافتهها از نیاز به قانونگذاری روشنتر، از جمله اجباری شدن کلاه ایمنی، محدودیت سختگیرانهتر سرعت و بهبود طراحی دستگاه پشتیبانی میکنند.
برای نمونه، تقویت ترمزها و تغییر در شکل دستهها میتواند احتمال سقوط و شدت برخورد را کاهش دهد. چنین اقدامهایی بهویژه در شهرهایی که اسکوتر برقی بهسرعت در حال گسترش است، میتواند از بسیاری آسیبهای جدی پیشگیری کند.
منبع: ایسنا
