ناهیدِ درخشان و ماه کامل فصل برداشت، آسمان سپتامبر را روشن می‌کنند

ماه سپتامبر، فرصت‌های تماشایی متعددی را برای علاقه‌مندان به آسمان شب فراهم کرده است: از درخشش چشمگیر سیاره ناهید (زهره) و اعتدال پاییزی گرفته تا طلوع «ماه کامل برداشت» (Harvest Moon) در کنار سیارات کیوان (زحل) و نپتون. ماه همچنین می‌تواند به رصدگران در یافتن ستاره «آنتارس» (قلب عقرب)، الگوی ستاره‌ای «قوری» و حتی جهت مرکز کهکشان راه‌شیری کمک کند.

وبگاه سای‌تِک‌دِیلی در گزارشی آورده است: ماه سپتامبر (۱۰ شهریور تا ۸ مهر) با رویدادهای نجومی چشمگیری همراه است که تماشای آسمان شب را برای علاقه‌مندان لذت‌بخش‌تر می‌کند. از ۱۴ تا ۲۰ سپتامبر/ ۲۳ تا ۲۹ شهریور، می‌تواند راهنمای مناسبی برای یافتن چند جرم آسمانی آشنا باشد: سیاره ناهید (زهره) در ۱۸ سپتامبر/ ۲۷ شهریور به بیشترین درخشندگی خود می‌رسد؛ اعتدال پاییزی در ۲۲ سپتامبر/ ۳۱ شهریور رخ می‌دهد و در ۲۶ سپتامبر/ ۴ مهر، ماه کامل برداشت در کنار دو سیاره دوردست کیوان (زحل) و نپتون طلوع می‌کند.

نمای جنوب‌غربی آسمان پس از غروب، ۲۰ سپتامبر ۲۰۲۶/ ۲۹ شهریور ۱۴۰۵

ماه، راهنمای آسمان شب

از ۱۴ تا ۲۰ سپتامبر، ماه می‌تواند به‌عنوان راهنمایی مناسب برای شناسایی چند جرم آشنا در آسمان شب عمل کند. حدود یک ساعت پس از غروب خورشید، رو به جنوب بایستید و به دنبال ماه بگردید.

با گذشت شب‌ها، ماه در میان ستارگان حرکت می‌کند و از نزدیکی ستاره آنتارس (قلب عقرب) عبور خواهد کرد. آنتارس، ستاره‌ای سرخ‌رنگ و درخشان است که قلب صورت‌فلکی کژدم (Scorpius) را نشان می‌دهد.

در نزدیکی آن، در صورت‌فلکی کمان (Sagittarius)، گروه ستاره‌ای دیگری به نام قوری (Teapot) قرار دارد که به‌راحتی تشخیص‌پذیر است. چینش این ستارگان به شکل یک قوری معمولی است؛ به‌طوری که ستارگان، دسته، درپوش و دهانه آن را ترسیم می‌کنند.

در آسمان‌های بسیار تاریک، ممکن است نوارِ مبهمی از بخار به نظر برسد که از دهانه قوری بیرون می‌آید. اگر آن نوار نورانی را تا پرتراکم‌ترین ناحیه‌اش دنبال کنید، در جهت مرکز کهکشان راه‌شیری قرار خواهید گرفت.

نمای غربی آسمان پس از غروب، ۱۸ سپتامبر ۲۰۲۶/ ۲۷ شهریور ۱۴۰۵

اوج درخشش سیاره ناهید (زهره)

در ۱۸ سپتامبر/ ۲۷ شهریور، به سمت غرب نگاه کنید: سیاره ناهید (زهره) به اوج درخشندگی خود در این دوره حضور عصرگاهی می‌رسد. این سیاره به راحتی قابل‌شناسایی است. اندکی پس از غروب خورشید، ناهید به صورت نقطه‌ای به‌شدت درخشان در پایین‌تر از افق غربی (سمتی که خورشید در آن غروب می‌کند) ظاهر می‌شود و از هر ستاره مجاور خود، پرنورتر می‌درخشد. برای دیدن آن، به منظره‌ای باز و بدون مانع در جهت افق نیاز دارید تا پیش از آنکه از دیدرس محو شود، از تماشای آن لذت ببرید.

نمای شرقی آسمان پس از غروب، ۲۶ سپتامبر ۲۰۲۶/ ۴ مهر ۱۴۰۵

شب جهانی مشاهده ماه

۱۹ سپتامبر/ ۲۸ شهریور، شب جهانی مشاهده ماه (International Observe the Moon Night) است! از علاقه‌مندان در سراسر جهان دعوت می‌شود تا زمانی را با نزدیک‌ترین همسایه آسمانی زمین بگذرانند و درباره دانش ماه، اکتشافات آن و تأثیر ماه بر فرهنگ‌های مختلف در طول تاریخ بیاموزند.

اعتدال پاییزی؛ تغییر فصل‌ها

در ۲۲ سپتامبر/ ۳۱ شهریور، پاییز در نیم‌کره شمالی و بهار در نیم‌کره جنوبی رسماً آغاز می‌شود. این تغییر فصلی با اعتدال پاییزی (September Equinox) مشخص می‌شود. در این زمان، خورشید دقیقاً بالای خط استوا قرار می‌گیرد و طول شبانه‌روز در بیشتر نقاط جهان تقریباً برابر می‌شود. پس از اعتدال، طول روز در نیم‌کره شمالی کوتاه‌تر و در نیم‌کره جنوبی بلندتر می‌شود.

مراحل مختلف ماه در سپتامبر ۲۰۲۶/ شهریور و مهر ۱۴۰۵

طلوع ماه کامل برداشت در کنار کیوان و نپتون

در ۲۶ سپتامبر/ ۴ مهر، ماه کاملِ برداشت (Harvest Moon) به جذابیت اصلی آسمان شب تبدیل می‌شود و اندکی پس از غروب خورشید، در آسمان شرقی طلوع می‌کند. دو سیاره نیز این صحنه را همراهی می‌کنند: کیوان (زحل) در نزدیکی ماه ظاهر می‌شود و نپتون بسیار کم‌نورتر، مثلثی بزرگ را با کیوان و ماه تشکیل می‌دهد.

کیوان بدون نیاز به ابزار نوری مشاهده‌شدنی است و رصد آن آسان‌تر است، اما رصد نپتون بسیار دشوارتر است. نپتون با قدرِ حدود ۸، برای چشم غیرمسلح بسیار کم‌نور است و برای دیدن آن به دوربین دوچشمی یا تلسکوپ نیاز دارید. آسمان تاریک و شرایط مساعد رصدی می‌تواند پیداکردن نپتون را آسان‌تر کند.

منبع: ایرنا