سوخو ۳۷ ترمیناتور، جنگنده‌ای با سرعت و مانورپذیری فوق‌العاده
سوخو ۳۷ ترمیناتور، جنگنده آزمایشی و فوق‌العاده‌ای از روسیه که با قابلیت‌های مانورپذیری بی‌نظیرش تحسین جهانی را برانگیخت، اما هرگز به مرحله تولید انبوه نرسید.
در دوران پایانی جنگ سرد، شرکت سوخو تلاش کرد تا با نوآوری‌های بی‌سابقه، نسل جدیدی از جنگنده‌های روسی را معرفی کند. یکی از نتیجه‌های برجسته این تلاش، توسعه جنگنده Su-37 بود که قرار بود مرزهای دینامیک پرواز را جابجا کند. این هواپیمای منحصربه‌فرد با تمرکز بر مانورپذیری فوق‌العاده و سیستم‌های پیشرفته، امیدهای زیادی را برای برتری هوایی در آینده به وجود آورد.
سوخو ۳۷ ترمیناتور یکی از تاثیرگذارترین هواپیماهای جنگی روسیه بود. این جنگنده در طول دهه ۱۹۹۰ میلادی در نمایشگاه‌های هوایی، تماشاگران را شگفت‌زده می‌کرد اما متاسفانه هرگز وارد خدمت عملیاتی نشد. در حقیقت تنها یک نمونه اولیه از آن ساخته شد.
با وجود نابودی نمونه اولیه Su-37، روس‌ها از آن به‌عنوان بستری برای آزمایش فناوری‌ها و تکنیک‌های جدید استفاده کردند که در نهایت در سایر اعضای خانواده فلنکر مانند Su-27 و Su-35 به کار گرفته شدند. توسعه این جنگنده در دهه ۱۹۸۰ میلادی و در اوج جنگ سرد آغاز شد و سوخو در آن زمان آزمایش موتورهای با قابلیت تغییر بردار رانش را آغاز کرد.
این فناوری ابتدا روی نمونه Su-27M آزمایش شد و بعدا به ویژگی برجسته Su-35 نیز تبدیل شد. راهکار هوشمندانه سوخو این بود که موتورها مستقیما به کنترل هواپیما کمک کنند تا در زوایای حمله بالا و سرعت‌های بسیار پایین، سطوح کنترل آیرودینامیکی دچار مشکل نشوند.
T10M-11 که یازدهمین نمونه اولیه Su-27M بود، در نهایت به Su-37 تبدیل شد. این هواپیما به موتورهای توربوفن با پس‌سوز لیولکا-ساتورن AL-37FU مجهز شد که نازل‌های آن‌ها می‌توانستند حدود ۱۵ درجه به بالا یا پایین منحرف شوند. سوخو ۳۷ ترمیناتور برای اولین بار در تاریخ ۲ آوریل ۱۹۸۶ میلادی توسط خلبان آزمایشی مشهور روس، «یوگنی فرولوف»، از ژوکوفسکی به پرواز درآمد.
این جنگنده توانایی انجام مانورهایی را داشت که هر هواپیمای جنگی معمولی را دچار واماندگی می‌کرد. قابلیت ترکیب بردار رانش با سیستم کنترل پرواز دیجیتالی «Fly-by-wire» در Su-37، امکان مانورپذیری فوق‌العاده، حتی در سرعت‌های پایین را فراهم می‌کرد. در نمایشگاه بین‌المللی هوایی فارن‌بورو سال ۱۹۹۶ میلادی، Su-37 مانور رزمی «سوپر کبرا» را در برابر تماشاگران حیرت‌زده اجرا کرد.
به‌لطف طراحی آیرودینامیکی منحصربه‌فرد و موتورهای با قابلیت تغییر بردار رانش، Su-37 به‌راحتی می‌توانست مانور «فولروف چاکرا» یا «کولبیت» را انجام دهد که در آن خلبان هواپیما را ۳۶۰ درجه به دور خود می‌چرخاند در حالی که در یک منطقه بسیار کوچک از آسمان باقی می‌ماند.
سوخو ۳۷ ترمیناتور به حسگرهای پیشرفته در کابین خلبان مجهز بود. رادار N011M Bars می‌توانست ادعا کند که تا ۲۰ هدف هوایی را ردیابی کرده و به‌صورت همزمان با ۸ هدف درگیر شود. این هواپیما دارای یک رادار رو به عقب به‌همراه یک سیستم جستجو و ردیابی فروسرخ (IRST) چشمگیر بود. در همین حال، خود کابین خلبان دارای چهار نمایشگر چند منظوره بود که در مقایسه با هواپیماهای دوران شوروی که پیش از Su-37 ساخته شده بودند، پیشرفت قابل توجهی محسوب می‌شد.
Su-37 حداکثر وزن برخاستی حدود ۳۴,۹۲۷ کیلوگرم داشت. حداکثر سرعت آن بیش از ۲٫۵ ماخ بود و سقف پروازی آن به حدود ۱۷,۹۸۳ متر می‌رسید. این جنگنده همچنین از قابلیت‌های رزمی قابل توجهی برخوردار بود. هواپیما دارای ۱۲ جایگاه حمل تسلیحات خارجی بود که قادر به حمل حدود ۷,۹۸۳ کیلوگرم مهمات بود.
سرنوشت سوخو ۳۷ ترمیناتور قربانی آشفتگی‌های سیاسی و رکود اقتصادی روسیه پس از فروپاشی شوروی شد. حتی قبل از سقوط غم‌انگیز آن در سال ۲۰۰۲ میلادی، این هواپیما به‌دلیل کاهش قابل توجه بودجه دفاعی روسیه و بقای شرکت سوخو از طریق فروش‌های خارجی، وارد تولید انبوه نشد. Su-37 تمام دوران حرفه‌ای خود را یا در حال پرواز برای تحت تاثیر قرار دادن تماشاگران در نمایشگاه‌های هوایی بود یا به‌عنوان بستری برای آزمایش فناوری‌های جدید به کار می‌رفت که در نهایت در سایر جنگنده‌های روسی ادغام شدند.
منبع: خبرآنلاین
