ردپاهای 1.4 میلیون سالۀ «انسانهای منقرضشده» که در سنگ به جا مانده است
پژوهشگران با کشف مجموعهای از ردپاهای فسیلی در سنگهایی با قدمت حدود ۱٫۴ میلیون سال در کنیا، به سرنخهای تازهای درباره زندگی، شیوه حرکت و حتی جثه خویشاوندان اولیه انسان دست یافتهاند. این ردپاها که در کنار آثار اسبهای آبی و پرندگان آبزی حفظ شدهاند، ممکن است نشان دهند یکی از گونههای باستانی انسان بسیار بزرگتر از آن چیزی بوده که تاکنون تصور میشد.
فرادید| این ردپاها نخستین بار در سال ۱۹۷۸ به سرپرستی کی بهرنسمایر، دیرینهشناس موزه ملی تاریخ طبیعی اسمیتسونین، در منطقه کوبی فورا در کنیا کشف شدند. پژوهشگران هنگام بررسی لایههای زمینشناسی، ابتدا با ردپاهای اسب آبی روبهرو شدند، اما پس از پاکسازی بیشتر، دو ردپای انسانتبار نیز نمایان شد. با وجود اهمیت این کشف، بررسی دقیق آن تا سالهای ۲۰۱۶ و ۲۰۲۳ به تعویق افتاد و در نهایت ردپاهای بیشتری از همان محوطه آشکار شد. نتایج این پژوهش اکنون در نشریه Proceedings of the National Academy of Sciences منتشر شده است.
به گزارش فرادید؛ بررسیها نشان میدهد دستکم هفت انسانتبار مختلف از این مسیر عبور کردهاند؛ موضوعی که به گفته کوین هاتالا، سرپرست پژوهش، با ماهیت اجتماعی این موجودات کاملاً سازگار است، زیرا آنها معمولاً بهصورت گروهی رفتوآمد میکردند.
نمونهای از ردپاها
اما پرسش اصلی این است که این ردپاها متعلق به کدام گونه هستند. در همین منطقه، پیشتر شواهدی از حضور دو گونه، یعنی هومو ارکتوس و پارانتروپوس، به دست آمده بود. اندازه ردپاها بیشتر به هومو ارکتوس شباهت دارد، اما شکل پاها و ویژگیهای آنها بیشتر با پارانتروپوس مطابقت دارد؛ گونهای که تاکنون تصور میشد جثهای کوچکتر و بدنی مناسبتر برای بالا رفتن از درختان داشته است.
اگر این ردپاها واقعاً متعلق به پارانتروپوس باشند، شاید لازم باشد تصویر رایج از این انسانتبار تغییر کند. به گفته هاتالا، اطلاعات دانشمندان درباره اندازه بدن پارانتروپوس بسیار محدود است، زیرا بهجز جمجمه، بقایای اسکلتی اندکی از این گونه در دسترس قرار دارد. به همین دلیل، احتمال دارد بسیاری از استخوانها و ردپاهای بزرگی که تاکنون به هومو ارکتوس نسبت داده شدهاند، در واقع متعلق به پارانتروپوس باشند.
چنین تغییری تنها به اندازه بدن محدود نمیشود. جثه بزرگتر بر نیاز غذایی، توانایی جابهجایی، رفتار اجتماعی و حتی شکارچیانی که این انسانتبار را تهدید میکردند، تأثیر میگذارد و میتواند نگاه پژوهشگران را به شیوه زندگی این گونه دگرگون کند.
ردپاهای انسانی در میان ردپاهایی از اسبهای آبی پیدا شدهاند
کاوشها در کوبی فورا همچنان ادامه دارد. پژوهشگران معتقدند شرایط ویژه سواحل رودخانهها و دریاچههای شرق آفریقا بین ۱٫۴ تا ۱٫۶ میلیون سال پیش باعث شده ردپاهای انسانها و جانوران به شکلی استثنایی حفظ شوند. به گفته هاتالا، هر یک از این مسیرهای فسیلی مانند کپسول زمانی است که تصویری کوتاه اما ارزشمند از زندگی نیاکان دور انسان را در دل خود حفظ کرده است.
