هلن تروا؛ زنی که جرقه جنگ تروا را برافروخت
روایت تولد هلن تروا، زنی که زیبایی افسانه‌ای‌اش به یکی از علت‌های جنگ مشهور تروا نسبت داده می‌شود، با داستانی شگفت‌انگیز از زئوس، لدا و تخمی اسرارآمیز گره خورده است؛ روایتی که قرن‌ها الهام‌بخش هنرمندان و نویسندگان بوده است.
هلن تروا برای هزاران سال یکی از برجسته‌ترین چهره‌های اساطیر یونان باستان بوده است.
در جهان شگفت‌انگیز و اسرارآمیز اساطیر یونان، داستان تولد هلن تروا روایتی است که افراد چندان زیادی با آن آشنایی ندارند. این داستان، مانند بسیاری دیگر از روایت‌های اساطیری یونان، مداخله نیروهای فراطبیعی را با امور ساده و روزمره زندگی انسان‌های فانی درهم می‌آمیزد.
ازاین‌رو، داستان تولد هلن، زنی که گفته می‌شود به خاطر او هزار کشتی به راه افتاد، به اندازه نقش او در جنگ مشهور تروا جذاب و خواندنی است.
این روایت کهن یونانی قرن‌ها الهام‌بخش شمار بی‌شماری از نقاشان و نویسندگان بوده است. داستان تولد هلن، چشم‌اندازی منحصربه‌فرد از رابطه میان انسان‌های فانی و خدایان نامیرا به دست می‌دهد و در عین حال، بینش ارزشمندی درباره ذهنیت و باورهای یونانیان باستان، به‌ویژه نگرش آنان به تولد، در اختیار ما می‌گذارد.
داستان تولد هلن تروا در اساطیر یونان
هلن فرزند لدا، ملکه اسپارت، و همسرش، تیندارئوس، پادشاه این سرزمین بود. بااین‌حال، نکته جنجالی و جذاب این روایت آن است که تیندارئوس درواقع پدر هلن نبود؛ بلکه زئوس، پادشاه افسانه‌ای خدایان، پدر او به شمار می‌رفت.
براساس این افسانه، زئوس عاشق لدا و زیبایی بی‌نظیر او شد و تصمیم گرفت برای جلب توجه و دلربایی از او، خود را به شکل یک قو درآورد. این ماجرای زندگی زئوس الهام‌بخش آثار هنری و ادبی پرشماری بوده است.
این روایت نامتعارف اساطیری، لایه‌های معنایی بیشتری به شخصیت هلن می‌افزاید و او را از دیگر انسان‌های فانی متمایز می‌کند.
تندیسِ به‌تصویرکشیده‌شده از تولد هلن تروا؛ ساخته‌شده از سنگ آهک در قرن پنجم پیش از میلاد.
(موزه باستان‌شناسی متاپونتوم، ایتالیا).
منبع تصویر: Xinstalker، ویکی‌مدیا کامنز، مجوز CC BY-SA ۲.۰
این واقعیت که زئوس پدر واقعی هلن بود، جایگاه او را کاملاً متفاوت می‌سازد؛ چراکه هلن هم‌زمان در هیئت چهره‌ای الهی و زنی فانی به تصویر کشیده می‌شود.
زیبایی هلن افسانه‌ای بود و اغلب از آن به عنوان علت اصلی وقوع جنگ تروا یاد می‌شود. بااین‌حال، روایت تولد او از تخمی که لدا آن را پرورش داد، به شخصیتش ماهیتی رازآلود و حتی نامتعارف می‌بخشد؛ ویژگی‌ای که قرن‌ها شیفتگان اساطیر یونان باستان را مجذوب خود کرده است.
روایت‌های متعددی درباره تولد هلن وجود دارد، زیرا در اساطیر یونان هیچ داستانی به یک روایت قطعی و تغییرناپذیر محدود نمی‌شود. در برخی نسخه‌ها، تخمی که هلن از آن زاده شد، نه به دست لدا، بلکه به دست نمسیس، الهه مجازات غرور و خودبزرگ‌بینی، گذاشته شده بود. بااین‌حال، مشهورترین روایت همان داستانی است که لدا را در مقام زنی معرفی می‌کند که هلن را به جهان آورد.
در روایت‌های جایگزین، زئوس به طور فعال در پی نمسیس بود. نمسیس برای فرار از دست او ناچار شد به گونه‌های جانوری مختلفی تغییر شکل دهد تا سرانجام به شکل یک غاز درآمد.
زئوس نیز خود را به شکل قو درآورد و به او نزدیک شد. حاصل این پیوند، تخمی بود که درنهایت به لدا سپرده شد. لدا در این روایت نقش پرورش‌دهنده تخم و مادر هلن را برعهده دارد.
دیوارنگاره باستانی در پمپئی، واقع در خانه کوپیدهای طلایی، که دیدار پاریس و هلن را به تصویر می‌کشد.
منبع تصویر: Mentnafunangann، ویکی‌مدیا کامنز، مجوز CC BY-SA ۳.۰
هلن در هنر
افسانه لدا و قو از موضوعات محبوب هنر دوره رنسانس بود و آثار هنری متعددی صحنه اغواگری لدا به دست پادشاه خدایان را به تصویر کشیده‌اند.
هنرمندانی چون لئوناردو داوینچی کوشیدند زیبایی این افسانه را در آثار خود به تصویر بکشند. لئوناردو داوینچی دو اثر با موضوع لدا و قو خلق کرد که احتمالاً تاریخ خلق آن‌ها به فاصله سال‌های ۱۵۰۳ تا ۱۵۱۰ بازمی‌گردد.
علاوه بر این، چندین طراحی از داوینچی و نیز نسخه‌های رنگ‌روغن از آثار او، به‌ویژه از ترکیب‌بندی دوم که لدا را در حالت ایستاده نشان می‌دهد، وجود دارد. این آثار فرصت خوبی برای بررسی برداشت دوباره داوینچی از این افسانه در اختیار ما می‌گذارند.
ربوده‌شدن هلن به دست پاریس اغلب یکی از علت‌های درگیری میان یونان و تروا و در پی آن، وقوع جنگ تروا دانسته می‌شود.
منبع: خبرآنلاین
