کشف «سازههای سنگی شبیه دیوار و پلکان» در اعماق دریاچۀ مقدس
غواصان نیروی دریایی بولیوی در نزدیکی جزیره خورشید، در دریاچه مقدس تیتیکاکا، سازههایی سنگی کشف کردهاند که ممکن است بقایای بناهای باستانی باشند. این کشف میتواند زمینهساز پژوهشهای باستانشناختی تازه در یکی از مقدسترین دریاچههای آمریکای جنوبی شود.
فرادید| در هفته نخست نوامبر، غواصان باشگاه غواصی ورزشی نیروی دریایی بولیوی هنگام غواصی در نزدیکی جزیره خورشید با آرایشهای سنگی چشمگیری روبهرو شدند. چیدمان این سنگها شباهت زیادی به پلهها و دیواری قدیمی داشت و همین موضوع این احتمال را مطرح کرد که بقایای سازهای متعلق به گذشته باشند. بااینحال، تاکنون بررسی دقیق باستانشناختی برای تعیین منشأ این ساختارها در منطقه انجام نشده است.
به گزارش فرادید؛ ناخدا مکس آلوارو ویارروئل مونیوس، فرمانده مرکز آموزش غواصی در ارتفاعات نیروی دریایی بولیوی، به خبرگزاری دولتی این کشور، ایبیآی، گفت که آرایشهای سنگی متعددی در دریاچه تیتیکاکا وجود دارد و برای مشخصشدن اینکه آیا این ساختارها بقایای باستانشناختی هستند یا نه، باید پژوهشهای علمی انجام شود.

ویارروئل خاطرنشان کرد که شکل سنگهایی که غواصان مشاهده کردهاند، به پلکان یا دیواری قدیمی شباهت دارد. بااینحال، او درباره اینکه این ساختارها ساخته دست انسان هستند یا بر اثر فرایندهای طبیعی و آرایش سنگها شکل گرفتهاند، نظر قطعی نداد. به گفته این فرمانده، تشخیص اینکه یافتههای جدید به ویرانههای باستانی تعلق دارند یا خیر، بر عهده باستانشناسان است.
او با اشاره به شناسایی ساختارهای مشابه در بخشهای دیگر دریاچه افزود که برخی از آنها پیشتر به دست متخصصان بررسی شدهاند. بااینحال، هنوز تاریخ دقیقی برای کشف جدید تعیین نشده است.
محوطههای آیینی در زیر آبهای دریاچه تیتیکاکا
یکی از دلایل اصلی توجه به این کشف تازه، سابقه طولانی پژوهشهای باستانشناسی زیرآبی در دریاچه تیتیکاکاست. گروههای پژوهشی بولیویایی و بینالمللی طی سالهای گذشته بقایای متعددی را در بستر دریاچه ثبت کردهاند که به سکونتگاههای باستانی، فعالیتهای انسانی و بهویژه آیینهای مذهبی مربوط میشوند.
پژوهشهای گستردهای که از سال ۲۰۱۲ آغاز شد، بیش از ۱۳۵۰ غواصی را دربر گرفت. بر اساس اطلاعات منتشرشده از سوی یونسکو، این بررسیها به شناسایی حدود ۲۰ محوطه باستانشناختی زیرآبی و ثبت بیش از ۲۰ هزار شیء باستانی انجامید. قدمت این آثار بازه زمانی گستردهای را شامل میشود؛ از دوره تمدن تیواناکو تا امپراتوری اینکا.
یکی از چشمگیرترین کشفیات در صخره مرجانی کوا، در نزدیکی جزیره خورشید، صورت گرفت. باستانشناسان در این محل پیشکشهایی را بررسی کردند که اعضای تمدن تیواناکو طی مراسم مذهبی در آب قرار داده بودند. زیورآلات طلا، عودسوزهای سفالی، اشیای ساختهشده از صدف و استخوانهای لاماهای جوان قربانیشده نشان میدادند که این دریاچه صرفاً منبعی طبیعی نبوده، بلکه مرکز مهمی برای برگزاری آیینهای مذهبی نیز به شمار میرفته است.
پژوهشی که در سال ۲۰۱۹ به قلم کریستف دلائر، خوزه ام. کاپریلس و چارلز استنیس در نشریه مجموعه مقالات آکادمی ملی علوم آمریکا منتشر شد، نقش این آیینها را در شکلگیری دولت تیواناکو بررسی کرد. این دولت بین سالهای ۵۰۰ تا ۱۱۰۰ میلادی در منطقه دریاچه تیتیکاکا شکوفا شده بود. یافتههای پژوهش نشان داد که آیینهای برگزارشده در مکانهای مشخصی از دریاچه، بهویژه در فاصله قرنهای هشتم تا دهم میلادی، چگونه به تقویت اقتدار سیاسی و مذهبی کمک میکردند.