مردی که ۱۲۸ هزار سال قبل در یک غار گرفتار شد
ظاهر این فسیل که حالا نامش «انسان آلتامورا» است، هرچند قابلتوضیح است، اما بیشک بسیار شوکهکننده است. اسکلت بهشکل شگفتانگیزی حفظ شده و با رسوبات موسوم به «پاپکورن غار» پوشیده شده است.
فرادید| سال ۱۹۹۳، پژوهشگرانی که داخل غار لامالونگا در آلتامورا در جنوب ایتالیا کار میکردند، به چالهای به عمق ۱۰ متر برخورد کردند. با کاوش بیشتر، مشخص شد این چاله به تونلی به طول حدود ۶۰ متر منتهی میشود؛ تونلی که در انتهای آن صحنهای بسیار عجیب مشاهده شد؛ فسیل یک مرد بالغ که اکنون مشخص شده یک انسان نئاندرتال بوده که بین ۱۲۸٬۰۰۰ تا ۱۸۷٬۰۰۰ سال پیش فوت کرده و در دیواره غار جای گرفته است.
به گزارش فرادید، ظاهر این فسیل که حالا نامش «انسان آلتامورا» است، هرچند قابلتوضیح است، اما بیشک بسیار شوکهکننده است. اسکلت بهشکل شگفتانگیزی حفظ شده و با «پاپکورن غار» پوشیده شده است؛ رسوبات نقطهمانندی که در تمام بدن مرد پراکنده هستند.
وقتی کلسیت در آب باران حل میشود، میتواند روی سطح کف غار یا هر چیزی که روی کف باشد جمع شود. گاهی این سطح شامل بقایای حیوانات هم میشود و در این مورد، محل جمع شدن کلسیت بر روی کاملترین بقایای یک نئاندرتال بوده که تا کنون پیدا شده است.
لی-گرِی بوز، دانشمند حوزه علوم فیزیکی گفته: «پاپکورن غار بیشتر در نواحی مرطوب غار که آب روی سطح جریان دارد شکل میگیرد. بسیاری از طولانیترین سیستمهای غاری خشکتر هستند و کمتر تزئین شدهاند، با چند استثناء چشمگیر. اما در مناطق مرطوب، پاپکورن غار ویژگی رایجی است که بیشتر نشاندهنده محیط مرطوب و جریان هواست. محیطهای رایج دیگر میتواند شامل آب چکنده باشد که سبب ایجاد پاپکورن در پیرامون محل چکهها میشود.»
برآمدگیها روی اسکلت فسیلشده ناشی از رسوبات کلسیت هستند
علاوه بر ظاهر عجیب، پاپکورن غاری به تیمی کمک کرد تا علت احتمالی مرگ این انسان باستانی را کشف کنند.
یکی از تیمهای بررسیکنندهی بدن گفته: «بقایای جانوری یافتشده در برخی از راهروها بیشتر عناصر استخوانی جداشده هستند که در مناطق فرورفته غار جمع شدهاند، یعنی توسط آب منتقل و پراکنده شدهاند. این وضعیت در مورد اسکلت انسانی صادق نیست، زیرا بیشتر اسکلت در یک ناحیه کوچک متمرکز و حفظ شده است. بنابراین میتوان فرض کرد پس از مرگ و تجزیه بدن، اسکلت همانجا فرو ریخته است.»
تیم باور دارد این مرد احتمالاً در چالهای افتاده و گیر کرده بود. او احتمالاً از گرسنگی یا کمآبی مرده و سپس با پاپکورن غار پوشانده شده و حالا بیش از ۱۰۰ هزار سال بعد توسط دانشمندان کشف شده است.
فسیل همانجا باقی گذاشته شد، زیرا جابهجایی میتوانست آسیب جبرانناپذیری به آن وارد کند. برای مدتی، دانشمندان مجبور بودند از روی مشاهدات میدانی یا عکسهایی که دیگر دانشمندان گرفته بودند، مطالعه کنند.
اما سال ۲۰۱۵، یک تیم توانست نمونهای از اسکلت (تکهای از تیغه شانه) را برای تحلیل بردارد. سپس روشن شد این فسیل، برخلاف نظریه برخی، انسان هوشمند نیست، بلکه نئاندرتالی است که بین ۱۲۸٬۰۰۰ تا ۱۸۷٬۰۰۰ سال پیش فوت کرده است.
تیم در مطالعه خود نوشت: «نتایج تحلیلهای ریختسنجی و آنالیزهای ژنتیک فسیلی ما نشان میدهد اسکلت آلتامورا متعلق به یک نئاندرتال است.»
تحلیلهای بعدی روی دندانهای مرد توسط تیم دیگری در سال ۲۰۲۰ شواهدی از سایش دندانها را فاش کرد که نشان میدهد او زمان مرگ، بالغ بوده اما پیر نبوده است. یافته جالب دیگر این بود که یکی از دندانهای او احتمالاً چند هفته پیش از مرگ افتاده بود، زیرا دندانهای دیگر زمان کافی داشتهاند تا جای خود را در ردیف دندانها تغییر دهند. در مجموع، چند هفته آخر زندگی او خوشایند نبوده است.
مترجم: زهرا ذوالقدر
