تصاویر| همه چیز درباره فتاح ۱؛ موشک هایپرسونیکی که گنبد آهنین را به چالش کشید

فرادید| موشک فتاح ۱، اولین موشک هایپرسونیک بومی ایران است که توسط نیروی هوافضای سپاه توسعه یافته است. این موشک بالستیک میان‌برد که در خرداد ۱۴۰۲  رونمایی شد، به عنوان بخشی از برنامه پیشرفت موشکی ایران، با تمرکز بر افزایش سرعت و قابلیت مانور طراحی شده و از خرداد ۱۴۰۲ وارد فاز عملیاتی شده است.

به گزارش فرادید، فتاح ۱ یک موشک بالستیک دومرحله‌ای با سوخت جامد کامپوزیت است که طول کل آن به ۱۱.۵ متر و قطر بدنه‌اش به ۸۰ سانتی‌متر می‌رسد.

وزن پرتاب این موشک بین ۴۰۰۰ تا ۴۶۰۰ کیلوگرم برآورد شده و می‌تواند یک کلاهک انفجاری نزدیک به یک تن را حمل کند. برد عملیاتی آن ۱۴۰۰ کیلومتر اعلام شده که تمام پهنه جغرافیایی لازم برای اهداف منطقه‌ای را پوشش می‌دهد.

قلب موشک فتاح ۱ کجاست؟

نقطه تمایز اصلی فتاح ۱ از موشک‌های بالستیک متعارف، کلاهک مستقل ۳.۶ متری آن است. این بخش دارای موتور پشتیبان کروی‌شکل با سوخت جامد و نازل ثانویه متحرک است که براساس طراحی آرش-۲۴ ساخته شده است.

در مرحله اول پرواز، موشک تا ارتفاع حدود ۳۰۰ کیلومتری بالا می‌رود، سپس کلاهک از بدنه اصلی جدا شده و موتور خود را روشن می‌کند. از این لحظه به بعد است که مشکل اصلی رادارهای پدافندی آغاز می‌شود؛ هدفی که نه مسیر ثابت دارد، نه ارتفاع قابل پیش‌بینی.

چرا رهگیری موشک فتاح ۱ دشوار است؟

سرعت پرواز فتاح ۱ بین ۱۳ تا ۱۵ ماخ گزارش شده است. با این سرعت، زمان پرواز از مرزهای ایران تا مرکز اسرائیل به کمتر از ۷ دقیقه می‌رسد. اما مشکل اصلی سرعت نیست؛ توانایی مانور همزمان در داخل و خارج جو است.

کلاهک در حین بازگشت به جو، حرکات زیگزاگی و غیرخطی انجام می‌دهد که محاسبه نقطه برخورد را برای سامانه‌هایی مانند آرو، فلاخن داوود و پاتریوت که برای اهداف بالستیک با مسیر قوسی طراحی شده‌اند، بسیار دشوار می‌کند. نشریه نشنال اینترست در تحلیلی به همین نکته اشاره کرده و نوشته که این قابلیت مانور، پیشرفته‌ترین سپرهای موشکی موجود را به چالش می‌کشد.

آزمون واقعی فتاح ۱ در خاورمیانه

فتاح ۱ برای نخستین بار در عملیات وعده صادق ۲ در مهر ۱۴۰۳ وارد میدان عملیاتی شد. سپاه رسماً تأیید کرد که از این موشک در آن حمله استفاده شده است. در ادامه، در جریان جنگ ۱۲ روزه خرداد ۱۴۰۴ و عملیات وعده صادق ۳، فتاح ۱ بار دیگر در کنار موشک‌های خیبرشکن و حاج قاسم به کار گرفته شد.

گزارش‌های میدانی از اصابت این موشک‌ها به تأسیسات نظامی و بروز آتش‌سوزی در محل برخورد خبر داد. جالب است بدانید که هزینه تولید یک فروند فتاح به مراتب پایین‌تر از قیمت یک موشک رهگیر تاد آمریکایی است که قادر به رهگیری آن نیست.

جایگاه ایران در باشگاه هایپرسونیک

با عملیاتی شدن فتاح ۱، ایران به جمع محدودی از کشورها پیوست که فناوری هایپرسونیک دارند. این فهرست در حال حاضر عمدتاً شامل روسیه، چین، آمریکا و کره شمالی است. پیش از آن‌که نگاه‌ها به نسل بعدی یعنی فتاح ۲ برود، فتاح ۱ توانست ثابت کند که آنچه در مراسم رونمایی گفته شده بود، صرفاً بزرگنمایی تبلیغاتی نبوده است.