مهم‌ترین نکاتی که دربارۀ «زعفران» باید بدانید

فرادید| زعفران که به‌عنوان یکی از مهم‌ترین اجزای دارویی در طب سنتی شناخته می‌شود، طبعی گرم و خشک دارد. بر پایه منابع معتبر طب سنتی، گرمی زعفران در درجه دو و خشکی آن در درجه یک قرار دارد.

با این حال، برخی منابع دیگر، مانند کتاب مخزن الادویه، گرمی زعفران را در درجه سه و خشکی آن را در درجه دو تعریف کرده‌اند. این تفاوت در تعیین درجه گرمی و خشکی زعفران نشان‌دهنده تفاوت نظرات میان حکمای طب سنتی است.

مصلح زعفران در طب سنتی

در طب سنتی، «مصلح» نقش مهمی در حفظ تعادل طبعی بدن دارد. با توجه به طبع گرم و خشک زعفران، بهتر است آن را همراه مصلح‌هایی با طبع سرد مصرف کنید. این رویکرد به حفظ تعادل کلی طبع بدن کمک می‌کند.

در این راستا، انیسون و سکنجبین دو مصلح برجسته برای زعفران هستند. مصرف این ترکیبات با زعفران به شما امکان می‌دهد از خواص بی‌نظیر زعفران بهره‌مند شوید، بدون آنکه نگران اختلال در تعادل طبع بدن خود باشید.

طبع  زعفران و گلاب

یکی از ترکیبات جالب و مؤثر در طب سنتی، ترکیب زعفران با گلاب است. این دو ماده، هر یک دارای خواص متمایزی هستند. زعفران با طبع گرم و خشک خود و گلاب با طبع گرم و معتدل خود، با هم خواص فوق‌العاده‌ای ایجاد می‌کنند. این ترکیب نه‌تنها برای رفع استرس و اضطراب مفید است، بلکه به عنوان شربت گلاب و زعفران، می‌تواند به تقویت عمومی بدن و افزایش نشاط کمک کند. افزون بر این، شربت گلاب و زعفران حاوی ترکیباتی است که به خون‌سازی، تقویت قوای جنسی، بهبود حافظه، کاهش نفخ معده و درمان فشار خون، آسم، دیابت، چربی خون و کم‌اشتهایی کمک می‌کند. این ترکیب همچنین غنی از ویتامین‌ها و مواد معدنی است که به سلامت کلی بدن کمک می‌کند.

طبع زعفران با چای

در طب سنتی، توصیه می‌شود زعفران را همراه چای سیاه مصرف کنید، چرا که طبع «چای سیاه» سرد و خشک است و این ترکیب به حفظ تعادل طبعی کمک می‌کند.

از طرف دیگر، طبع «چای سبز »گرم است و بنابراین ترکیب زعفران با چای سبز می‌تواند منجر به افزایش گرمی شود. به همین دلیل، هنگام مصرف زعفران با چای سبز، توصیه می‌شود مکمل‌هایی با طبع سرد نیز استفاده شود.

طبع ترکیب زعفران و زرشک

زرشک، با طبع سرد و خشک خود، یکی دیگر از موادی است که در ترکیب با زعفران می‌تواند تعادل طبعی را حفظ کند. با این حال، مصرف زیاد این ترکیب می‌تواند به افزایش خشکی در بدن منجر شود. به همین دلیل، توصیه می‌شود در مصرف ترکیب زعفران و زرشک اعتدال را رعایت کنید تا از خواص درمانی آنها بهره‌مند شوید.

دمنوش زرشک و زعفران

دمنوش زرشک و زعفران، به دلیل ترکیبات فراوان و مؤثر خود، یک نوشیدنی شادی‌آور و آرام‌بخش است. این دمنوش نه‌تنها روحیه و حال خوش را به ارمغان می‌آورد، بلکه با تأثیرات متعدد خود بر بدن، یک تقویت‌کننده سیستم ایمنی است. این خاصیت به‌ویژه وقتی بدن نیاز به مقاومت در برابر عوامل بیماری‌زا دارد، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. افزون بر این، خواص ضد‌سرطانی این دمنوش، به خصوص در پیشگیری از بیماری‌های مرتبط با قلب و سیستم گردش خون، نقش مهمی ایفا می‌کند. همچنین این دمنوش به تقویت حافظه و عملکرد مغز کمک شایانی می‌کند.

بهبود کیفیت خواب

از دیگر خواص برجسته دمنوش زرشک و زعفران، تأثیر مثبت آن بر خواب و سیستم تنفسی است. این دمنوش، با ایجاد حس آرامش، می‌تواند به بهبود کیفیت خواب کمک کند. تأثیرات آن بر سیستم تنفسی هم قابل‌توجه است. به ویژه برای افرادی که با مشکلات تنفسی مانند آسم دست و پنجه نرم می‌کنند، این دمنوش به کاهش علائم و بهبود عملکرد ریه‌ها کمک می‌کند.

مقابله با عفونت‌ها

زرشک از اجزای اصلی این دمنوش، خواص میکروب‌کشی قابل‌توجهی دارد. این خاصیت، به ویژه در جلوگیری از اتصال باکتری‌ها به سلول‌های بدن بسیار مؤثر است. این ویژگی می‌تواند در پیشگیری و حتی درمان برخی بیماری‌های عفونی، از جمله کرونا، نقش داشته باشد. مصرف منظم این دمنوش می‌تواند به تقویت سیستم دفاعی بدن در برابر عفونت‌های مختلف کمک کند و به این ترتیب، از بروز یا تشدید بیماری‌ها جلوگیری کند.

مضرات زعفران

مضرات زعفران شامل کاهش شدید فشار خون، افزایش اضطراب، سردرد، خونریزی بینی و رحمی و تأثیر منفی بر کلیه‌ها می‌شود. مصرف بیش از حد آن می‌تواند سبب مشکلات گوارشی مانند اسهال، تغییر رنگ پوست و حتی تحریکات عصبی شود. در زنان باردار، مصرف زیاد زعفران ممکن است به سقط جنین منجر شود. همچنین، در دوران قاعدگی، زعفران می‌تواند اضطراب را افزایش دهد و در برخی موارد موجب رقیق شدن بیش از حد خون شود. بنابراین، مصرف زعفران باید در حد اعتدال و با احتیاط انجام شود.

نحوه تشخیص زعفران اصل

تشخیص زعفران اصل از تقلبی با روش‌هایی مانند استفاده از آب سرد، جوش شیرین و کاغذ کروماتوگرافی امکان‌پذیر است. زعفران اصل در آب سرد به تدریج رنگ زرد تولید می‌کند اما رشته‌های آن تغییر رنگ نمی‌دهند، در حالی که زعفران تقلبی به‌سرعت رنگ پس داده و خود بی‌رنگ می‌شود. آزمایش با جوش شیرین نیز نشان می‌دهد زعفران اصل محلول را زرد می‌کند، اما نوع تقلبی باعث قرمز شدن آن می‌شود.

بهترین روش دم کردن زعفران

 استفاده از ترکیب آب جوش و یخ که سبب آزاد شدن حداکثری رنگ و عطر زعفران می‌شود. در این روش، زعفران پودرشده را با یخ در ظرفی دربسته قرار داده و پس از ذوب شدن یخ، مقدار کمی آب جوش به آن اضافه می‌کنیم. روش‌های دیگر دم کردن روی بخار کتری یا گذاشتن استکان زعفران روی برنجِ در حال دم کشیدن است. برای حفظ کیفیت، زعفران باید در ظروف دربسته و محیط خشک نگهداری شود.

منبع: چی‌شی