جانورانی قدیمیتر از دایناسورها که شبیه موجودات فضایی به نظر میرسند
آنها از دایناسورها قدیمیترند، کمی شبیه موجودات فضایی به نظر میرسند و کمابیش هر چیزی که پیدا کنند میخورند؛ دانشمندان بهتازگی آنها را در آبهای کلمبیا یافتهاند.
فرادید| پژوهشگران عکسهایی ثبت کردهاند که بهراحتی میتوانستند در یک گالری هنری به نمایش درآیند. آنها از این عکسها برای تأیید گونههای جدید شانهدارانی (comb jellies) استفاده کردند که پیشتر هرگز در آبهای کلمبیا ثبت نشده بودند. پژوهشگران چندین نوع جدید از پلانکتونها موسوم به شانهداران را در کارائیب و اقیانوس آرام کلمبیا مستندسازی کردهاند، از جمله شش گونه که پیش از این در آبهای کلمبیا ثبت نشده بودند.
به گزارش فرادید، کتنوفورها (شانهداران) موجوداتی باستانی هستند که مدتها پیش از دایناسورها روی زمین حضور داشتند. این موجودات ژلاتینی که در اقیانوسهای سراسر جهان یافت میشوند، میتوانند بهشکل شگفتانگیزی زیبا باشند. برخی گونهها چنان میدرخشند که گویی الگوهای رنگینکمانی روی بدنشان موج میزند.
این رنگهای چشمکزن توسط هشت ردیف زائدههای مومانند به نام «مژک» ایجاد میشوند که برای حرکت در آب به جلو و عقب میتپند. این حرکت موجب شکست نور میشود و جلوهای شبیه رقص یک کالیدوسکوپ (زیبا بین یا شهرفرنگ) بر سطح بدن آنها پدید میآورد.
شانهداران بسیار ظریف هستند و همین موضوع مطالعه آنها را بسیار دشوار میکند. خوآن مایورگا، دانشمند دریایی و از نویسندگان مطالعه جدید که ۱۵ گونه کتنوفور را در آبهای کلمبیا مستند کرده، میگوید: «این موجودات شکننده هنگام جمعآوری با تور حل میشوند، بنابراین فقط از طریق تصاویر میتوان آنها را مطالعه کرد.»
برخی دادهها در جریان سفر اکتشافی سال ۲۰۲۲ پروژه «دریاهای بکر» گردآوری شد و بخش دیگری هم توسط شهروند-دانشمندان ثبت شد.
کریستینا سدنیو-پوسو، نویسنده اصلی مقاله و پژوهشگر، میگوید: «این نتایج خلأ تاریخی اطلاعات درباره یک گروه کلیدی از پلانکتونهای ژلاتینی را پُر میکند و ارزش روشهای غیرتهاجمی و اکتشاف در مناطق دورافتاده را برای تقویت دانش درباره تنوع زیستی دریایی نشان میدهد.»
از آنجا که امکان جمعآوری این نمونههای بسیار ظریف وجود نداشت، تیم پژوهشی آنها را در آب مشاهده کرد و مجموعه چشمگیری از عکسها را ثبت کرد. تصاویر، تنوع این جانوران باستانی را نشان میدهند: برخی شبیه سفینههای فضایی بیگانه، برخی دیگر شبیه بادکنکهای کوچک آبی و برخی همچون روبانهای درخشان در آب کشیده میشوند.
با وجود ظاهر عجیب آنها برای ما، شانهداران بخش حیاتی شبکه غذایی اقیانوسی هستند.
کتنوفورها گوشتخوارند و رژیم غذایی آنها شامل تخم ماهیها، لاروها و دیگر موجودات کوچک پلانکتونی میشود. گرچه انواع مختلف شانهداران راهبردهای تغذیهای گوناگونی دارند، اغلب یک ویژگی مشترک دارند: کولوبلاستها (colloblasts) یا ساختارهای منحصربفرد و چند سلولی در کتنوفورها.
بسیاری از شانهداران دارای کولوبلاستهایی هستند که شاخکهایشان را پوشاندهاند؛ این ساختارها مانند نماتوسیستها عمل میکنند، اما بهجای زهر، چسب آزاد میکنند. با تماس، یک رشته مارپیچی بهطور خودکار از سلولهای کولوبلاست بیرون میجهد و چسب چسبنده را آزاد میکند. وقتی طعمه به دام افتاد، شانهدار شاخک خود را جمع میکند و غذا را به دهانش میرساند.
در مقابل، ماهیها، لاکپشتها و سختپوستان نیز کتنوفورها را شکار میکنند.
مایورگا میگوید: «عکاسی تیم ما فقط زیبایی را ثبت نکرد؛ بلکه امکان ردهبندی و کشف علمی را فراهم کرد و در نتیجه، شش ثبت گونه جدید برای کلمبیا به دست آمد. این مقاله بهزیبایی نشان میدهد وقتی دقت علمی با هنر عکاسی زیرآب تلاقی کند، نتیجه چه خواهد شد.»
در ادامه عکسهای زیبایی از شانهداران را میبینید:
مترجم: زهرا ذوالقدر
