ارتباط حیرت‌انگیز میان سرطان انسان و گربه

محققان اولین تحلیل گسترده از چندین نوع سرطان در گربه‌ها را انجام داده‌اند و تغییرات ژنتیکی‌ را کشف کرده‌اند که می‌تواند در هدایت درمان‌های جدید برای حیوانات و انسان‌ها مفید باشد.

محققان، تومورها را از نزدیک به ۵۰۰ گربه خانگی در پنج کشور مختلف بررسی کردند. با مطالعه این نمونه‌ها، گروه تحقیقاتی تغییرات ژنتیکی کلیدی که باعث ایجاد سرطان در گربه‌ها می‌شوند را شناسایی کرد و دریافت که بسیاری از این تغییرات شباهت نزدیکی با آنچه در سرطان‌های انسانی مشاهده می‌شود، دارند.

خطرات محیطی و شباهت‌های ژنتیکی

به نقل از ساینس‌دیلی، گربه‌ها اغلب در همان محیط زندگی صاحبان خود قرار دارند، به این معنی که ممکن است در معرض عوامل خطر سرطان مشترکی قرار بگیرند. با استفاده از توالی‌یابی دی‌ان‌ای روی نمونه‌های بافتی که در ابتدا برای تشخیص‌های دامپزشکی جمع‌آوری شده بودند، مطالعه‌ای که در مجله ساینس منتشر شد نشان داد که چندین الگوی ژنتیکی در سرطان‌های گربه‌ها شبیه به آنچه در انسان‌ها دیده می‌شود، هستند.

یکی از مثال‌های قابل توجه، شباهت میان سرطان پستان گربه‌ها و سرطان پستان انسان است. این یافته‌ها نشان می‌دهند که مسیرهای ژنتیکی متعددی که در سرطان دخیل هستند، می‌توانند از طریق مطالعات ژنومی و بالینی بیشتر بررسی شوند و در نهایت به درمان‌هایی منجر شوند که جهش‌های یکسانی را در گربه‌ها و انسان‌ها هدف قرار دهند.

نخستین نقشه جامع ژنومیک سرطان گربه‌ها

گربه‌ها حیوانات خانگی بسیار رایجی هستند، به طوری که بیش از ۱۰ میلیون گربه در بریتانیا زندگی می‌کنند و تقریبا یک چهارم خانواده‌ها حداقل یک گربه دارند. سرطان نیز یکی از علل اصلی بیماری و مرگ در گربه‌هاست، با این حال پایه ژنتیکی آن تا کنون به خوبی شناخته نشده بود.

این مطالعه برای نخستین بار تومورهای گربه‌ها را در چنین مقیاس وسیعی آنالیز کرده و یک منبع باز ایجاد کرده است که محققان می‌توانند از آن برای پیشبرد ژنومیک سرطان گربه‌ها استفاده کنند.

گروه تحقیقاتی حدود ۱۰۰۰ ژنی را که با سرطان انسانی مرتبط بودند، بررسی کردند. آن‌ها نمونه‌های تومور و بافت سالم را در ۱۳ نوع مختلف سرطان گربه مقایسه کردند که امکان مقایسه مستقیم با سرطان‌های انسان و سگ را فراهم می‌کرد. در چندین مورد، عوامل ژنتیکی ایجادکننده سرطان در گربه‌ها شباهت نزدیکی با نمونه‌های انسانی داشتند.

ژن‌های کلیدی سرطان در گربه‌ها

سرطان پستان، یک نوع سرطان تهاجمی و شایع در گربه‌ها، برخی از واضح‌ترین داده‌ها را ارائه داد. محققان هفت ژن محرک مرتبط با توسعه تومور را شناسایی کردند. شایع‌ترین آن‌ها FBXW۷ بود که در بیش از ۵۰ درصد از تومورهای مورد بررسی تغییر کرده بود. در انسان، جهش در FBXW۷ در سرطان پستان با نتایج ضعیف‌تر مرتبط است که الگوی مشابهی در گربه‌ها مشاهده شد.

این مطالعه همچنین نشان داد که برخی داروهای شیمی‌درمانی در نمونه‌های توموری با جهش FBXW۷ مؤثرتر بودند. اگرچه این نتایج از بافت‌های رشد یافته در آزمایشگاه به دست آمده و نیاز به آزمایش‌های بیشتری دارد، اما به یک استراتژی درمانی احتمالی برای سرطان پستان گربه و همچنین سرطان پستان انسان اشاره می‌کند.

یکی دیگر از ژن‌های مهم، PIK۳CA بود که در ۴۷ درصد از تومورهای پستانی گربه‌ها مشاهده شد. این همان جهش است که در سرطان پستان انسان شناخته شده و هم‌اکنون با داروهای خاصی به نام مهارکننده‌های PI۳K هدف قرار می‌گیرد.

جهش‌های مشترک در چندین نوع سرطان

فراتر از سرطان پستان، محققان شباهت‌هایی با جهش‌های انسانی در تومورهایی که خون، استخوان، ریه، پوست، دستگاه گوارش و سیستم عصبی مرکزی را درگیر می‌کردند، شناسایی کردند. این ویژگی‌های ژنتیکی مشترک فرصت‌هایی برای مطالعه سرطان در گونه‌های مختلف و توسعه درمان‌هایی که به نفع هر دو باشد، فراهم می‌کند.

یکی از مفاهیم امیدبخش ناشی از این تحقیق، رویکرد «یک مسیر پزشکی» (One Medicine) است. این استراتژی همکاری بین پزشکی انسانی و دامپزشکی را تشویق می‌کند و اجازه می‌دهد کشفیات در یک حوزه، حوزه دیگر را نیز هدایت کند. درمان‌هایی که در انسان مؤثر هستند می‌توانند در گربه‌ها آزمایش شوند و نتایج آزمایش‌های دامپزشکی می‌تواند تحقیقات بالینی انسان را راهنمایی کند.

منبع: ایسنا