امارات متحده عربی جنگنده مدرن Rafale F4 را جانشین میراژهای قدیمی میکند + مقایسه
این جایگزین، Rafale F4، جدیدترین استاندارد تولیدی از جنگنده دوموتوره Dassault است. امارات نیز بهطور کامل روی این مدل سرمایهگذاری کرده و در دسامبر ۲۰۲۱ قراردادی برای خرید ۸۰ فروند از آن امضا کرده است. ارزش این قرارداد ۱۸ میلیارد دلار اعلام شده که شامل ۱۲ فروند هلیکوپتر Caracal (نسخه نظامی فرانسوی Airbus Super Puma) نیز میشود.
جنگنده Dassault Mirage 2000-9 بیش از دو دهه بهعنوان رهگیر نیروی هوایی امارات خدمت کرده و برخی خلأهایی را که جنگنده اصلی این کشور یعنی F-16 قادر به پوشش آنها نیست، جبران کرده است. بااینحال، این هواپیما در آستانه خروج از خدمت قرار دارد و بهزودی با مدلی پیشرفتهتر از همان سازنده جایگزین خواهد شد.

Dassault Mirage 2000-9
این جایگزین، Rafale F4، جدیدترین استاندارد تولیدی از جنگنده دوموتوره Dassault است. امارات نیز بهطور کامل روی این مدل سرمایهگذاری کرده و در دسامبر ۲۰۲۱ قراردادی برای خرید ۸۰ فروند از آن امضا کرده است. ارزش این قرارداد ۱۸ میلیارد دلار اعلام شده که شامل ۱۲ فروند هلیکوپتر Caracal (نسخه نظامی فرانسوی Airbus Super Puma) نیز میشود.
این قرارداد آنقدر برای فرانسه مهم بود که امانوئل مکرون شخصاً برای نهاییکردن آن به امارات سفر کرد. این سفارش همچنان بزرگترین سفارش بینالمللی Rafale محسوب میشود. نخستین نمونه در ژانویه ۲۰۲۵ در مرکز آزمایش پروازی این شرکت رونمایی شد و تحویل آنها برای اواخر ۲۰۲۶ برنامهریزی شده است.
نکته جالب اینکه امارات در سال ۲۰۱۱ پیشنهاد قبلی فرانسه برای خرید ۶۰ فروند Rafale را رد کرده بود، زیرا در آن زمان به دنبال خرید F-35 از لاکهید مارتین بود. اما زمانی که واشینگتن این معامله را ظاهراً بهدلیل نگرانی از استفاده گسترده امارات از تجهیزات 5G شرکت هواوی، متوقف کرد، امارات ناچار شد دوباره به سراغ رافال برود.

اینکه این موضوع برای امارات یک عقبگرد محسوب میشود یا نه، قابل بحث است؛ چراکه جنگندههای F4 تحویلی پیشرفتهترین نسخه از خانواده رافال هستند. این نسخه بهبودهایی مانند سیستمهای پیشرفتهتر حفاظت و اجتناب، آپترونیک جلویی ارتقایافته و امکانات دیگر دارد. تقاضا برای این مدل بالاست و به همین دلیل کمپانی داسو تولید آن را افزایش داده؛ بهطوریکه در اکتبر ۲۰۲۵ سیصدمین جنگنده Rafale تولید شد.
سرنوشت Mirageها چه میشود؟
در نتیجه، امارات در حال جایگزینی نسل قدیم با نسل جدید است؛ اما سؤال این است که با این جنگندههای قدیمی چه خواهد کرد؟ نیروی هوایی امارات در حال حاضر حدود ۵۹ فروند از این هواپیماها را در اختیار دارد. ۴۴ فروند نسخه رزمی و ۱۵ فروند دوکابینه آموزشی هستند. این هواپیماها بهسادگی قابل اسقاط نیستند، بهویژه اینکه هنوز قابلیت پرواز دارند. علاوهبراین، داسو پشتیبانی صنعتی از این پلتفرم را تا پس از سال ۲۰۳۵ تأیید کرده است.
در ابتدا و هنگام امضای قرارداد در سال ۲۰۲۱، برنامه این بود که نیمی از این ناوگان به نیروهای مسلح مراکش واگذار شود، اما این روند با چالشهایی مواجه شد. قرارداد اولیه سال ۱۹۹۸ به فرانسه حق وتو برای صادرات مجدد این جنگندهها را داده بود و این کشور در ابتدا با این انتقال مخالفت کرد. بااینحال، این وتو در اوایل ۲۰۲۴ برداشته شد؛ اقدامی که همزمان با بهرسمیت شناختن حاکمیت مراکش بر صحرای غربی توسط مکرون در ژوئیه همان سال بود. اما در فوریه ۲۰۲۶ و با آغاز جنگ با ایران، مانع جدیدی ایجاد شد و امارات تصمیم گرفت حداقل تا زمان استقرار کامل رافالها، میراژها را حفظ کند.
مقایسه دو جنگنده





جنگنده Mirage 2000 همچنان یکی از چابکترین جنگندهها محسوب میشود و نسخه ۲۰۰۰-۹ آن نیز ارتقاهای قابلتوجهی دارد. این ارتقاها بهطور اختصاصی برای امارات توسعه یافته و بر پایه مدل قدیمیتر ۲۰۰۰-۵ ساخته شدهاند. کامپیوتر مرکزی آن نیز از نظر توانایی بسیار نزدیک به Rafale است. این هواپیما حدود ۱۴.۳ متر طول و کمتر از ۹.۱ متر دهانه بال دارد. حداکثر سرعت آن ۲.۲ ماخ میرسد و سقف پرواز آن حدود ۵۴,۰۰۰ فوت است. تسلیحات آن شامل موشک کروز Black Shahine و موشکهای هوابههوای Mica NG است.
در مقابل، Rafale F4 در سطحی متفاوت قرار دارد. این جنگنده کمی بزرگتر است و حدود ۱۵.۲ متر طول و ۱۱ متر دهانه بال دارد.. همچنین بهجای یک موتور، از دو موتور استفاده میکند که هم قدرت پیشرانه بیشتری فراهم میکند و هم در صورت خرابی یکی از موتورها، قابلیت اطمینان بیشتری دارد.
سرعت آن کمی کمتر و حدود ۱.۸ ماخ است و سقف پرواز آن نیز به حدود ۵۰ هزار فوت میرسد. اما این کمبود را با تسلیحات پیشرفتهتر جبران میکند؛ از جمله موشکهای دوربرد Meteor، کیت هدایت دقیق Hammer و موشکهای کروز Scalp. همچنین از نظر پنهانکاری و بقاپذیری نیز این جنگنده نسبت به میراژ پیشرفتهتر است.
منبع: روزیاتو