کشف گلولۀ 2 هزارساله با یک پیغام طعنه‌آمیز

فرادید| هیپوس یکی از شهرهای «دکاپولیس» بود؛ مجموعه‌ای از شهرها که پس از فتوحات جانشینان اسکندر مقدونی شکل گرفتند و بعدها تحت نفوذ امپراتوری روم گسترش یافتند. موقعیت این شهر روی تپه، کنترل راه‌های اطراف بخش شرقی دریای جلیل را ممکن می‌کرد. لایه‌های باستان‌شناسی این منطقه نشان می‌دهند که هیپوس بارها صحنه درگیری و جنگ بوده است؛ از دوره حکومت بطلمیوسیان گرفته تا زمانی که پس از نبرد پانیون در حدود سال ۱۹۹ پیش از میلاد، به دست نیروهای سلوکی افتاد.

به گزارش فرادید؛ این گلوله کمی بیش از ۳٫۲ سانتی‌متر طول و حدود ۴۵ گرم وزن دارد. جنس آن از سرب است و در قالب ریخته‌گری ساخته شده. شکل بادامی آن نیز کاملاً با مهمات نظامی دوره هلنیستی مطابقت دارد. یکی از بخش‌های گلوله آسیب شدیدی دیده که نشان می‌دهد هنگام برخورد با سرعت بالایی پرتاب شده بوده است.

پژوهشگران روی سطح این شیء حروف یونانی «ΜΑΘΟΥ» را شناسایی کردند. بررسی‌های زبانی نشان می‌دهد این واژه از فعل یونانی «mathaíno» گرفته شده که به معنای «یاد گرفتن» است. ساختار دستوری آن حالتی دستوری دارد و به‌صورت «عبرت بگیر» یا «دَرست را یاد بگیر» ترجمه می‌شود. باستان‌شناسان معتقدند این عبارت لحنی تند و طعنه‌آمیز داشته و احتمالاً نوعی پیام تحقیرآمیز در میدان نبرد بوده است.

مایکل آیزنبرگ، نویسنده اصلی پژوهشی که در نشریه Palestine Exploration Quarterly منتشر شده، این نوشته را نمونه‌ای از طعنه و تمسخر محلی از سوی مدافعان شهر توصیف کرد. به گفته او، هدف از این عبارت بیشتر تمسخر دشمنان در هنگام نبرد بوده، نه صرفاً یک نشانه ساده روی مهمات جنگی. پژوهشگران همچنین این کشف را بخشی از سنت گسترده‌تر نوشتن پیام‌های طنزآمیز یا تحریک‌کننده روی سلاح‌ها و مهمات در جهان باستان می‌دانند.