مجسمۀ 3 متری در هنگام کاشت سیبزمینی از زیر خاک بیرون آمد
در سال 2022 یک مجسمه سنگی موسوم به «بالبال» با ارتفاعی نزدیک به ۳ متر، هنگام عملیات کشاورزی در روستای «آکبولون» قرقیزستان کشف شد.
فرادید| «بالبال» نام سنگقبرها یا تندیسهایی است که ساکنان باستانی قرقیزستان برای یادبود مردگان خود در کنار آرامگاهها یا کورگانها برپا میکردند.
به گزارش فرادید؛ این مجسمه را ارکین توربایف ۶۰ ساله، در سال 2022 پیدا کرد. او در حال آمادهسازی زمین برای کاشت سیبزمینی بود که گاوآهنش ناگهان به جسم سختی برخورد کرد و شکست. توربایف تصمیم گرفت محل را حفاری کند و در عمق زمین با تندیسی سنگی به طول بیش از دو متر روبهرو شد.
توربایف که ۸۰ هکتار زمین میان روستاهای آکبولاک و بلووودسکویه را اجاره کرده است، در آن زمان درباره کشف خود گفت: «این یک یافته تاریخی بزرگ برای روستای ماست و خوششانسی خواهد آورد».
پیش از این نیز نمونههای زیادی از بالبـالها در قرقیزستان کشف شده بود. در سواحل دریاچه ایسیککول، بهویژه در مناطق «چولپانآتا» و «کاراکول»، مجسمههای سنگی متعددی از جنگجویان ترک کوچنشین دیده میشود. پژوهشگران معتقدند بسیاری از این بالبـالها در سده ششم میلادی ساخته شدهاند. این سنگنشانها در سراسر آسیای مرکزی توسط قبایل ترک کوچنشین برپا میشدند.
تعداد سنگهای بالبـال کنار یک آرامگاه، نشانه قدرت، دلاوری و جایگاه قهرمانانه فرد متوفی به شمار میرفت. این سنت که مربوط به دوران پیش از اسلام بود، پس از گسترش اسلام بهتدریج جای خود را به سنگقبرهای معمولی داد. واژه «بالبال» ریشه در زبان ترکی باستان دارد و معنای آن را «ضربه زدن» یا «کشتن» دانستهاند، هرچند درباره معنای دقیق آن اختلافنظر وجود دارد.
به گفته کارشناسان، این مجسمه دارای نشانههای ویژهای است؛ روی سر آن کتیبههایی دیده میشود، در ناحیه گردن آویزی وجود دارد و حالت دست در بخش میانی بدن نشان میدهد که این پیکره احتمالاً به فردی دارای مقام یا عنوان خاص تعلق داشته است. در پشت مجسمه نیز تصاویری حک شده و کمربندی دیده میشود. همچنین نقش یک شمشیر کوتاه شبیه «آکیناک» روی آن وجود دارد؛ سلاحی که در دوره سکاها استفاده فراوانی داشت.
این مجسمه سنگی که هنگام حفاری بر اثر برخورد تراکتور اندکی آسیب دیده، حدود ۲ متر و ۷۰ سانتیمتر طول دارد. ساکنان روستا نیز اعلام کردهاند که تاکنون نمونه مشابهی از چنین تندیس سنگی بزرگی در منطقه خود ندیده بودند.
