نسخه جدید دولت برای بازار اجاره رونمایی شد

وزارت راه و شهرسازی با هدف پاسخ همزمان به «مطالبه مستاجرهای ۵دهک اول برای دریافت کمک هزینه اجاره‌‌نشینی» و همچنین «خواسته انبوه‌سازان و شرکت‌های ساختمانی برای کاهش هزینه تولید مسکن»، یک طرح «واگذاری زمین» آماده کرده که به نوعی هر ۲ چالش را پوشش می‌دهد. 

مسکن حمایتی۳ در قالب «واگذاری زمین‌های تحت مالکیت وزارت راه‌وشهرسازی» به سه گروه سازنده تصویب شده که شامل «شهرداری‌ها و نهادهای حمایتی»، «صندوق‌های بازنشستگی و تامین‌اجتماعی و صندوق‌های مالی و اعتباری» و همچنین «سرمایه‌گذاران بخش‌خصوصی شامل انبوه‌سازان و شرکت‌های ساختمانی» می‌شود.

وزارت راه‌وشهرسازی، زمین‌های این طرح را صرفا مشروط به «تمایل سازنده‌ها به اجاره‌داری حداقل ۵ سال»، تحویل آنها می‌دهد. به این ترتیب، هدف اصلی طرح «شوک مثبت به عرضه آپارتمان اجاره‌ای در شهرهای کشور» است.

وزارت راه‌وشهرسازی، اسم طرح مسکن‌ حمایتی۳ را «آشیان» تعریف کرده است. زمین‌های ویژه «ساخت مسکن اجاره‌ای»، به شهرداری‌ها و نهادهای حمایتی، با «قیمت تمام‌شده» و مشروط به «حداقل ۱۰سال عرضه اجاره‌ای واحدهای ساخته‌شده» واگذار می‌شود.

در عین حال، زمین‌های این طرح برای واگذاری به بخش‌خصوصی ساختمان‌ساز، به‌صورت «قیمت روز» زمان واگذاری، حساب می‌شود و شرط واگذاری هم «اجاره‌داری حداقل ۵ ساله» تعیین شده است. اما بهای زمین ۷سال بعد، دریافت خواهد شد.

هر دو دسته سازنده، به‌خاطر «۱۰۰درصد اقساطی» بودن زمین‌های واگذاری، با توجه به تورم سالانه زمین، با «صرفه اقتصادی» روبه‌رو می‌شوند.

در طرح «آشیان» علاوه بر «مشوق واگذاری قسطی زمین برای ساخت مسکن اجاره‌ای»، ۴ نوع معافیت مالیاتی نیز در نظر گرفته شده است که هزینه تولید مسکن را برای سازنده‌ها کاهش می‌دهد. همچنین «حق فروش» بعد از حداقل ۵سال و «حق اجاره نیمی از واحدهای ساخته‌شده در بازار آزاد» از دیگر مشوق‌های این طرح است.

سازنده‌ها با دریافت زمین دولتی در این طرح، باید نیمی از واحدها را به ۵دهک اول اجاره‌نشین که در ۵سال گذشته صاحب مسکن‌ملی نبوده‌اند و حداکثر ۵سال از ازدواجشان گذشته است، اجاره دهند.

اجاره‌بهای دریافتی از آنها حداکثر ۳۵درصد رقم روز اجاره‌بها برای دهک‌های یک و دو، ۴۵درصد رقم روز برای دهک‌های سه و چهار و ۵۵درصد برای دهک پنج باید باشد. این سازنده‌ها اما نیمی دیگر از واحدها را می‌توانند با توافقی که با مستاجرهای خارج از این طرح انجام می‌دهند، با ارقام مدنظرشان اجاره دهند.

مساحت واحدهای ساخته‌شده در طرح باید حداکثر ۷۰ مترمربع در تهران و ۷۵ مترمربع در دیگر شهرها باشد.

دو تفاوت با مسکن مهر و مسکن ملی

این طرح ۲ تفاوت عمده با طرح‌های حمایتی گذشته دارد. تفاوت اول، «نوع حمایت» است. متولی مسکن در این دوره، به جای «حمایت ملکی»، «سیاست حمایت از مدت زمان اجاره‌نشینی خانوارهای مشمول حمایت» را در نظر گرفته است.

در مسکن حمایتی۳، «عرضه به مشمولان» به صورت اجاره در نظر گرفته شده تا طبق تجربه جهانی، خانوارها «توان‌پذیر» شوند و بتوانند شرایط اولیه برای ورود به بازار مسکن ملکی را پیدا کنند.

تفاوت دوم این طرح با قبلی‌ها نیز به انتخاب «مدل ورود سازنده‌ها به طرح» مربوط می‌شود. در طرح «آشیان»، سازنده باید «سرمایه‌‌گذار» باشد نه «پیمانکار». سازنده‌ها به‌واسطه دریافت مشوق‌های زمین و مالیات، در بازار اجاره‌داری سرمایه‌گذاری می‌کنند و با آن مشوق‌ها مکلف می‌شوند ۵۰درصد واحدهای ساخته‌شده را با «اجاره‌بهای زیر قیمت روز» به مستاجرهای کم‌درآمد عرضه کنند.

منبع: دنیای اقتصاد