عکس| جنگنده بدون این قطعه زمینگیر میشود
لوله پیتوت یک سنسور لوله مانند سوزنی شکل است که معمولا در نوک دماغه نصب میشود و مسولیت ارزیابی شرایط پروازی را دارد.
در نگاه اول، نوک تیز و برنده هواپیماهای نظامی مانند میگ۲۹، اف۱۶ یا سوخو-۵۷ ممکن است صرفاً یک ویژگی آیرودینامیکی برای کاهش اصطکاک با هوا به نظر برسد. اما حقیقت فراتر از این طراحی ظاهری است.
این قطعه ساده، که شاید کمتر کسی به آن توجه کند، نقش سرعتسنج هوایی هواپیماهای جنگنده را ایفا میکند و بدون آن، خلبان هیچ تصوری از سرعت خود در آسمان نخواهد داشت.
لوله پیتوت یک ابزار اندازهگیری سرعت سیال (هوا یا مایع) است که بر پایه یک اصل فیزیکی بسیار ساده اما هوشمندانه تبدیل انرژی جنبشی سیال به انرژی پتانسیل کار میکند. این لوله با استفاده از معادله برنولی، همان قانونی که توضیح میدهد چرا هواپیما بلند میشود، قادر است سرعت لحظهای هوا را محاسبه کند.
در جنگندههای مدرن، اطلاعات سرعت هوا تنها یک عدد روی صفحه کابین نیست. این داده برای تصمیمات حیاتی مانند زاویه حمله، استال نکردن (واژگونی آیرودینامیکی)، شلیک دقیق مهمات و حتی فرود اضطراری روی ناو هواپیمابر ضروری است. لوله پیتوت در این هواپیماها معمولا به صورت دو یا چندگانه نصب میشود تا خرابی یکی، کل سامانه را مختل نکند.
نکته جالب دیگر، جایگاه نصب آن است: نوک تیز هواپیماها و بالها، دقیقا به این دلیل تیز طراحی شدهاند که لوله پیتوت را در بهترین موقعیت برای برخورد با جریان هوای تمیز و بدون آشفتگی قرار دهند. اگر این لوله در جای دیگری نصب شود، گردابههای هوا و تلاطم ناشی از بدنه، خوانش را دچار خطای مرگباری میکند. پس آن تیزی ظاهری، یک ضرورت فنی برای دقت سرعتسنج است.
لوله پیتوت شاید قدیمیترین و سادهترین ابزار اندازهگیری سرعت باشد، اما همچنان در قلب پیشرفتهترین جنگندههای جهان جای دارد. ارزانی، قابلیت اطمینان، تحمل دمای بالا و نصب آسان آن را به انتخابی بیرقابت تبدیل کرده است.
دفعه بعد که تصویر یک هواپیمای نظامی با بدنه تیز و برنده را دیدید، بدانید که آن نوک تیز فقط برای زیبایی یا شکستن دیوار صوت نیست. آنجا یک سنسور کوچک و جادویی نشسته که جان خلبان و سرنوشت مأموریت به خوانش درست آن وابسته است. لوله پیتوت، همان چشم تیزبین هواپیمای جنگی در دل آسمان است.
منبع: فارس
