کشف شگفتانگیز «شهر 60 میلیونی ماهیها» در زیر یخهای قطبی
در بخش دورافتادهای از غرب دریای ودل در جنوبگان، جایی که تا چند سال پیش زیر قفسهای یخی به ضخامت حدود ۲۰۰ متر پنهان بود، دانشمندان با پدیدهای شگفتانگیز روبهرو شدند: میلیونها آشیانه ماهی که با نظمی چشمگیر و الگوهایی هندسی در کف دریا ساخته شدهاند. این کشف پنجرهای تازه به یکی از ناشناختهترین زیستبومهای زمین گشوده است.
فرادید| ماجرا از سال ۲۰۱۷ آغاز شد؛ زمانی که کوه یخی عظیم A68 با مساحتی نزدیک به ۵۸۰۰ کیلومتر مربع از قفسه یخی لارسن C جدا شد. این رویداد دسترسی پژوهشگران به منطقهای را ممکن کرد که پیشتر در زیر یخهای ضخیم مدفون بود. دانشمندان با استفاده از یک ربات هدایتپذیر زیرآبی (ROV) کف دریا را بررسی کردند و بیش از هزار آشیانه دایرهایشکل یافتند که هر یک با دقت از لایه بقایای پلانکتونها پاکسازی شده بود؛ در حالی که بستر اطراف همچنان زیر فرشی از این رسوبات پوشیده بود.
به گزارش فرادید؛ اما شگفتی اصلی تنها تعداد حدودا 60 میلیونی آشیانهها نبود. این لانهها بهطور تصادفی پراکنده نشده بودند، بلکه در آرایشهایی منظم و چشمگیر قرار داشتند؛ برخی بهصورت منفرد، برخی در ردیفهای منحنی و برخی دیگر در خوشههای متراکم، بهگونهای که از بالا شبیه یک شهر هندسی در کف اقیانوس به نظر میرسیدند.
سازندگان این آشیانههای منظم، گونهای از ماهیان خانواده راککاد به نام یلوفین نوتی (Lindbergichthys nudifrons) هستند. هر آشیانه را یکی از والدین نگهبانی میکند تا از تخمها در برابر شکارچیان محافظت کند.
دانشمندان معتقدند این شیوه سازماندهی، راهبردی برای افزایش شانس بقاست. تجمع آشیانهها در خوشههای متراکم نمونهای از نظریه مشهور «گله خودخواه» است؛ نظریهای که بر اساس آن، جانورانی که در مرکز گروه قرار میگیرند، به لطف حضور همسایگان خود کمتر در معرض حمله شکارچیان هستند.
در مقابل، آشیانههای منفردی که در حاشیه این مجموعهها دیده میشوند، احتمالاً متعلق به ماهیان بزرگتر و نیرومندتری هستند که توانایی بیشتری برای دفاع از تخمهای خود دارند. در نتیجه، این اجتماع زیرآبی ترکیبی پیچیده از همکاری و رقابت برای بقا را به نمایش میگذارد.
چرا این کشف اهمیت دارد؟
اهمیت این یافته تنها به ثبت رفتاری جالب از یک گونه ماهی محدود نمیشود. این آشیانهها نشان میدهند که این بخش از دریای ودل یک زیستبوم دریایی آسیبپذیر است؛ زیستگاهی منحصربهفرد و شکننده که نقش مهمی در حفظ تنوع زیستی جنوبگان دارد.
این کشف همچنین ادامه پژوهشهای پیشین در دریای ودل است؛ تحقیقاتی که پیشتر یکی از بزرگترین کلونیهای شناختهشده زادآوری ماهیان روی زمین را آشکار کرده بودند.
دانشمندان امیدوارند این شواهد به ثبت رسمی دریای ودل بهعنوان منطقه حفاظتشده دریایی کمک کند. حفاظت از این منطقه تنها به معنای حفظ پنگوئنها و فکهای مشهور جنوبگان نیست، بلکه از مهدهای پنهان زندگی در اعماق اقیانوس نیز محافظت میکند؛ مکانهایی که بخش مهمی از شبکه غذایی جنوبگان را شکل میدهند و نشان میدهند که حتی در سختترین و سردترین نقاط سیاره نیز حیات میتواند جوامعی پیچیده، منظم و مقاوم بنا کند.
